Archief 745
Inventaris 745-413
Pagina 35
Dossier 17
Jaar 1943
Stadsarchief

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

7 januari 1944. Dossier: 152, 46, 55/13

Origineel

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 7 januari 1944. [Rechtsboven, handgeschreven:] Markten 745
[Rechtsboven, handgeschreven in blauwe inkt:] [Onleesbaar, mogelijk paraaf/naam] dir markt
[Linksboven, getypt:] No.55/13 L.M. 1943
[Linksboven, paars stempel:] No. 46/c/24/1 h M. 1943 19/1
[Rechtsboven, getypt:] Straf vischhandelaren.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 7 Januari 1944.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam;
Gelet op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratiefrechtelijk gebied. (Verordeningenblad voor het bezette Nederlandsche gebied, Stuk 33, No.152 Gemeenteblad 1941, afdeeling 4, volgno.517);
Gelet voorts op zijn besluit dd. 28 Mei 1943 No.55/13 L.M.

B e s l u i t :

de vischhandelaren C.Sterkenburg, F.Sterkenburg Jr. en W.Sterkenburg met ingang van 10 Januari 1944 weder tot de vischverdeeling toe te laten.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks), en Sociale Zaken (2 stuks).
A.H.

Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN

[Onderaan, handgeschreven paraaf:] gepar. bij Dit document is een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het besluit regelt het ongedaan maken van een eerdere strafmaatregel tegen drie vismensen uit de familie Sterkenburg.

Op 28 mei 1943 waren zij blijkbaar uitgesloten van de "vischverdeeling" (de officiële toewijzing van visvoorraden). Zonder toegang tot deze verdeling was het voor handelaren onmogelijk om legaal handel te drijven, aangezien de gehele voedselvoorziening strikt was gereguleerd door middel van distributie. Met dit besluit van 7 januari 1944 worden zij per 10 januari weer toegelaten tot het systeem.

De juridische grondslag voor dit handelen is de "Achtste Verordening" van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart), die de bezetter en de door hen gecontroleerde burgemeesters vergaande administratieve bevoegdheden gaf om in te grijpen in het economisch leven en om straffen op te leggen zonder tussenkomst van een reguliere rechter. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Nederland sprake van een enorme schaarste aan voedsel. Om de distributie te beheersen en zwarte handel tegen te gaan, stond de hele voedselketen onder streng toezicht van de overheid (het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening). Handelaren die zich niet aan de regels hielden — bijvoorbeeld door prijsopdrijving, handel buiten het bonnensysteem om of kwaliteitsfraude — konden zwaar gestraft worden door hen uit te sluiten van de toevoer van goederen.

De familie Sterkenburg is een bekende naam in de vishandel (oorspronkelijk vaak uit Urk of Volendam, maar breed vertakt in Amsterdam). Dergelijke uitsluitingen waren voor kleine ondernemers vaak ruïneus. Het feit dat de burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) dit besluit neemt "op voorstel van de wethouder", toont de bureaucratische hiërarchie van het bezettingsbestuur aan. De vermelding van "Sociale Zaken" als ontvanger van het afschrift suggereert dat de uitsluiting van de handelaren ook sociale gevolgen had, wellicht voor de ondersteuning van hun gezinnen tijdens de uitsluitingsperiode. A.H. Rijksbureau

Samenvatting

Dit document is een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het besluit regelt het ongedaan maken van een eerdere strafmaatregel tegen drie vismensen uit de familie Sterkenburg.

Op 28 mei 1943 waren zij blijkbaar uitgesloten van de "vischverdeeling" (de officiële toewijzing van visvoorraden). Zonder toegang tot deze verdeling was het voor handelaren onmogelijk om legaal handel te drijven, aangezien de gehele voedselvoorziening strikt was gereguleerd door middel van distributie. Met dit besluit van 7 januari 1944 worden zij per 10 januari weer toegelaten tot het systeem.

De juridische grondslag voor dit handelen is de "Achtste Verordening" van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart), die de bezetter en de door hen gecontroleerde burgemeesters vergaande administratieve bevoegdheden gaf om in te grijpen in het economisch leven en om straffen op te leggen zonder tussenkomst van een reguliere rechter.

Historische Context

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Nederland sprake van een enorme schaarste aan voedsel. Om de distributie te beheersen en zwarte handel tegen te gaan, stond de hele voedselketen onder streng toezicht van de overheid (het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening). Handelaren die zich niet aan de regels hielden — bijvoorbeeld door prijsopdrijving, handel buiten het bonnensysteem om of kwaliteitsfraude — konden zwaar gestraft worden door hen uit te sluiten van de toevoer van goederen.

De familie Sterkenburg is een bekende naam in de vishandel (oorspronkelijk vaak uit Urk of Volendam, maar breed vertakt in Amsterdam). Dergelijke uitsluitingen waren voor kleine ondernemers vaak ruïneus. Het feit dat de burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) dit besluit neemt "op voorstel van de wethouder", toont de bureaucratische hiërarchie van het bezettingsbestuur aan. De vermelding van "Sociale Zaken" als ontvanger van het afschrift suggereert dat de uitsluiting van de handelaren ook sociale gevolgen had, wellicht voor de ondersteuning van hun gezinnen tijdens de uitsluitingsperiode.

Genoemde Personen 1

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Rijksbureau

Kooplieden in dit dossier 4

Hors Makreel
Hors Makreel
Hors Makreel
[?] Dekker 2.515

Gerelateerde Documenten 5