Getypt rapport met handgeschreven kenmerken en handtekening. 7 juli 1943. No. 46ᶜ/42/1 M. 1943 2/7

Rapport.

Op Zaterdag 3 Juli jl. werden aan den kleinhandelaar Triest 4 kisten spiering toegewezen.

Triest stond er op, dat de inhoud dezer kisten werd nagewogen. Bij naweging werd in de vier kisten een tekort aan gewicht van 4 ½ kg. aangetroffen. Triest wenschte het onderwicht niet voor zijn rekening te nemen en de spiering werd daarop door den inzender teruggenomen. Triest heeft direct een klacht ingediend bij de recherche van het bureau Warmoesstraat.

Op 3 Juli 1943 is mij telefonisch door een der rechercheurs verzocht om nadere inlichtingen in zake het geval Triest.

Ik heb dien rechercheur toen medegedeeld, dat op 5 Juli a.s. met enkele ambtenaren van de Nederlandsche Visscherijcentrale een bespreking zou plaats vinden in zake het onderwicht op spiering.

Op 5 Juli jl. was Triest op de Vischmarkt aanwezig en verzocht door de vertegenwoordigers van de Nederlandsche Visscherijcentrale te worden gehoord. Aan dit verzoek werd door deze vertegenwoordigers geen gevolg gegeven. Wel werd na afloop der bespreking Triest medegedeeld, dat maatregelen zouden worden getroffen, om voortaan onderwicht te voorkomen, namelijk door in Enkhuizen in iedere kist 55 pond te wegen.

Van deze beslissing heb ik de recherche in kennis gesteld.

Hoewel Triest dus volledig op de hoogte was van den gang van zaken, kon hij volgens mededeeling van contrôleur Huisman toch niet nalaten om op Dinsdag 6 Juli bij aankomst van de wagen met spiering tegen de aanvoerders een scheldpartij te beginnen en dientengevolge de orde op de markt te verstoren.

Amsterdam, 7 Juli 1943.
De Inspecteur,

[handtekening: de Heer] Dit rapport beschrijft een incident op de Amsterdamse vismarkt in juli 1943. Een kleinhandelaar genaamd Triest constateerde een aanzienlijk gewichtstekort (4,5 kg op 4 kisten) bij de hem toegewezen spiering. Omdat hij weigerde te betalen voor gewicht dat er niet was, werd de vis ingenomen en deed hij beklag bij de politie (Bureau Warmoesstraat).

Hoewel de autoriteiten de klacht serieus namen en direct afspraken maakten om de kisten voortaan in Enkhuizen op een standaardgewicht van 55 pond af te vullen, bleef de situatie gespannen. De rapporteur (de Inspecteur) bekritiseert de houding van Triest, die ondanks de toegezegde maatregelen de confrontatie opzocht met de aanvoerders, wat leidde tot een verstoring van de marktorde. Opvallend in de tekst is de handgeschreven toevoeging van het woord "niet", wat essentieel is voor de betekenis van de zin (Triest weigerde de kosten van het ondergewicht te dragen). Het document dateert uit het midden van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening in Nederland onderworpen aan strikte distributieregels en centrale controle door organen zoals de Nederlandsche Visscherijcentrale. Vanwege de schaarste was de controle op gewichten en prijzen extreem streng; fraude of "ondergewicht" kon grote economische gevolgen hebben voor een kleine ondernemer.

De markt op de Warmoesstraat (nabij het politiebureau) was een centraal punt voor de handel. De betrokkenheid van de recherche bij een geschil over 4,5 kilo vis toont aan hoe hoog de spanningen rondom voedseldistributie en eerlijke handel waren opgelopen tijdens de bezetting. De toon van de inspecteur suggereert een ambtelijke irritatie over 'lastige' handelaren die de openbare orde verstoren, zelfs wanneer er beleidsmatige oplossingen worden geboden.