Getypte ambtelijke brief/rapportage. 21 juli 1943. De waarnemend (wnd.) Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening). [Handgeschreven paraaf rechtsboven: onleesbaar, mogelijk 'Jmp de H']

VD/SV

460/42/1b. M.
1
Klacht A. Triest
over onderwicht spiering.

21 Juli 1943.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 12 dezer om advies ontvangen stuk no.526 L.M.1943 heb ik de eer U te berichten, dat zooals U bekend is met ingang van 28 Juni jl. door de Nederlandsche Visscherij Centrale opdracht is gegeven, dat alle te Enkhuizen aangevoerde spiering naar Amsterdam moest worden gezonden. De Combinatie Lammers en Gootjes werd hiervoor met de grossiers te Enkhuizen ingeschakeld. Begonnen werd met een proef van een week. Aangezien spiering zeer snel uitwatert, bleek al spoedig, dat er te Amsterdam onderwichten ontstonden, waarvan zoo de Nederlandsche Visscherij Centrale zoowel dezerzijds als door de Combinatie Lammers op de hoogte werd gesteld. Ook de geheele handel was hiermede bekend, doch omdat het een proef gold, accepteerde men, vooral ook op het motief, dat men in plaats van f.12.- winst, welke officieel op een toewijzing spiering van 200 pond kan worden gemaakt, beter f. 10. kon verdienen, dan in het geheel niets, wanneer er geen spiering zou zijn gekomen!

Den handel was medegedeeld, dat op 5 Juli besprekingen met vertegenwoordigers zouden worden gevoerd om het onderwicht op te heffen; deze hebben plaatsgehad met gevolg, dat deze aangelegenheid tot aller tevredenheid werd opgelost. De onderwichten zijn na de proefweek niet meer voorgekomen.

Triest heeft evenwel van de gelegenheid gebruik gemaakt om de Combinatie waartegen hij nog een oude veete heeft, aan te vallen. Formeel had hij gelijk; hij heeft een klacht ingediend bij de recherche; het resultaat hiervan zal hij moeten afwachten.

Ik geef U in overweging hiervan den adressant mededeeling te doen.

Overigens meen ik er nog op te moeten wijzen, dat het voornamelijk het werk is van de Combinatie Lammers, dat er spiering in Amsterdam kon worden aangevoerd, waardoor de zeer slechte aanvoeren van visch eenigermate konden worden verbeterd. Enkele vischhandelaren schijnen hierop evenwel weinig prijs te stellen. Een afschrift van een op deze zaak betrekking hebbend rapport van den Inspecteur van mijn Dienst doe ik U in bijlage dezes toekomen.

De Directeur,
wnd. * Kern van de zaak: De brief behandelt een klacht van een vischandelaar genaamd Triest over leveringen van spiering die minder wogen dan opgegeven (ondergewicht). De directeur legt uit dat dit een technisch gevolg was van het 'uitwateren' (vochtverlies) van de vis tijdens het transport vanuit Enkhuizen gedurende een proefperiode.
* Belangenverstrengeling: De directeur merkt op dat de klager (Triest) de situatie misbruikt vanwege een "oude vete" met de "Combinatie Lammers". Hoewel de klacht formeel correct was, wordt gesuggereerd dat de intentie van de klager kwaadwillig is.
* Voedselvoorziening: Er wordt benadrukt dat de aanvoer van spiering cruciaal was om de "zeer slechte aanvoeren van visch" in Amsterdam te verbeteren. De winstmarges worden ook genoemd (f. 12,- winst per 200 pond).
* Juridisch aspect: De zaak is gemeld bij de recherche, wat wijst op de strikte controle op voedseldistributie en gewichten tijdens de oorlogsjaren. Dit document stamt uit juli 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening was in deze periode strikt gereguleerd door de overheid via instanties zoals de 'Nederlandsche Visscherij Centrale'.

Vis, en zeker spiering (vroeger een volksvoedsel), was een belangrijke aanvulling op het steeds schaarser wordende dieet van de stadsbevolking. Het document illustreert de bureaucratische afhandeling van distributieproblemen en de onderlinge spanningen tussen handelaren in een tijd van schaarste en strikte regelgeving. De vrees voor de recherche en de noodzaak om "onderwichten" te verklaren, passen in het beeld van een maatschappij waar distributiefraude zwaar werd bestraft.