Ambtsedig Rapport (proces-verbaal) van de Centrale Controledienst (CCD). 10 september 1943 (rapportage) betreffende gebeurtenissen op 31 augustus en 1 september 1943. 1.
Amsterdam 10 Sept 1943
n. i. Di.
Dam
Het Gem: Marktwezen
van Amsterdam
No. 46 1/2 / 3/2 M. 1943 15/9
Jan v Galenstr te
Amsterdam

Ambtsedig Rapport

Ondergetekenden Huibregt Bom,
wonende Paramaribostr 155 II Amsterdam
en Willem Stort, wonende Molenkade
40 b te Duivendrecht, beide controleurs
Centrale Controledienst verklaren het
volgende.
Op Woensdag den 1sten September 1943
bevonden wij ons in onze voormelde
kwaliteit op de Gem: Vischmarkt Ruijter-
kade te Amsterdam; waar ons door den
ambtenaar Lobbes van de Gem Vischmarkt
als volgt werd medegedeeld.
"Op Woensdag den 31 Aug 1943 des avonds
na de spieringverdeeling, werd door
J L Jansen, Rijnserg 8 III te Amsterdam
van verschillende vischventers de
hun toegekende spiering gekocht en
op de auto geladen van Simons te Edam
de volgende vischventers verkochten
hun spiering:
J Klapmuts 4 bakken | R J A Verbrugge 4 bakken
M Klapmuts 6 " | H P Starreveld 4 "
A C Marinus 4 " | J J Wijnkerk 3 "
H ter Voort Jr 4 " | Meester Voort 4 "
ond. w. Dit document is een officieel verslag van twee controleurs van de Centrale Controledienst (CCD) tijdens de Tweede Wereldoorlog. De CCD was een instantie die toezag op de naleving van de distributiewetten en de bestrijding van de zwarte handel.

In het rapport wordt melding gemaakt van een onregelmatigheid bij de Gemeentelijke Vischmarkt aan de De Ruijterkade in Amsterdam. Hoewel visventers een officiële hoeveelheid spiering kregen toegewezen voor de reguliere verkoop aan het publiek, bleken acht specifieke venters hun voorraad (in totaal 33 bakken) direct te hebben doorverkocht aan een zekere J.L. Jansen. De vis werd vervolgens ingeladen in een vrachtwagen uit Edam, wat wijst op handel buiten de Amsterdamse distributiekanalen om.

Opvallend is een kleine fout in de datering door de schrijver: "Woensdag den 31 Aug 1943". In werkelijkheid was 31 augustus 1943 een dinsdag. De genoemde "spieringverdeeling" was een cruciaal moment in de logistiek van de voedselvoorziening in oorlogstijd. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland was bijna elk voedingsmiddel schaars en 'op de bon'. De distributie werd strak gereguleerd door de overheid om te voorkomen dat voorraden in de zwarte handel verdwenen. Visserijproducten zoals spiering waren een belangrijke bron van eiwitten, maar ook hier gold een strikt systeem van toewijzing aan erkende handelaren (venters).

Het doorverkopen van een volledige toegewezen partij aan een tussenpersoon was een economisch delict. Het betekende dat de vis niet bij de gewone burger met distributiebonnen terechtkwam, maar waarschijnlijk tegen hogere prijzen op de zwarte markt werd verkocht. De Centrale Controledienst trad hier hard tegen op; dergelijke rapporten leidden vaak tot zware boetes, intrekking van de ventvergunning of zelfs gevangenisstraf. De betrokkenheid van een vrachtwagen uit Edam suggereert dat de vis mogelijk de stad uit werd gesmokkeld naar andere regio's waar de prijzen nog hoger lagen. * Huibregt Bom (controleur CCD)