Handgeschreven notitie op stevig bruin papier/karton. Voor de goede orde deel ik U nog
mede, dat Jansen tevoren
nimmer heeft getracht om
(in kleine partijen)
spiritus op te koopen.
De gelegenheid daartoe
was echter op 31 Aug. jl.
voor hem wel zeer
aantrekkelijk, aangezien
de spiritusprijs per
1 Sept. jl. vermoedelijk
werd verdubbeld.
Hij dacht dan ook
op 31/8 goedkoope
spiritus te koopen
om deze op
1/9 zooveel
duurder weer
te verkoopen.

SD De notitie legt een belastende verklaring af over de handelswijze van een persoon genaamd Jansen. Jansen wordt beschuldigd van speculatie: hij zou op 31 augustus hebben geprobeerd een grote hoeveelheid spiritus in te slaan, wetende dat de prijs op de daaropvolgende dag (1 september) zou verdubbelen. De schrijver benadrukt dat Jansen "tevoren nimmer" dergelijke pogingen heeft gedaan, wat suggereert dat Jansen specifiek misbruik wilde maken van een aangekondigde prijsverhoging (waarschijnlijk door een verandering in de accijns). Het doel van Jansen was om de goedkoop ingekochte waar direct na de prijsstijging met aanzienlijke winst door te verkoopen. Het document lijkt een ambtelijk verslag of een getuigenis in een onderzoek naar prijsopdrijving of onregelmatigheden in de handel. De term "spiritus" (gedenatureerde alcohol) was in de vroege 20e eeuw een cruciaal product voor huishoudelijk gebruik (koken, verlichting). Grote prijsfluctuaties door belastingwijzigingen zorgden vaker voor dit soort speculatief gedrag, dat door autoriteiten nauwlettend in de gaten werd gehouden. De spelling ("koopen", "verkoopen", "zooveel") en het gebruik van "jl." (jongstleden) zijn typerend voor het Nederlands uit de periode 1900-1940.