Instructieblad/Aanplakbiljet voor luchtbescherming. [Wapen van Amsterdam]

LUCHTBESCHERMING CENTRALE MARKT.

Aan alle bezoekers der Centrale Markt.

Het loeien van de sirene is een waarschuwing dat het gevaar voor een luchtaanval dreigend is. In het belang van eigen veiligheid dient men dan zijn goederen, materialen enz. in den steek te laten en ten spoedigste dekking te zoeken in de schuilplaats, welke het dichtst is gelegen bij de plaats, waar men zich op het oogenblik van de waarschuwing bevindt.

Het is noodzakelijk:
a. Dat men zich te voren reeds geheel op de hoogte stelt, welke de dichtstbij gelegen schuilplaatsen voor de verschillende marktgedeelten zijn en waar de ingangen daarvan zijn.
De ingangen zijn gemerkt met blauwen cirkel.
b. Dat men tijdens het verkeeren op de markt er voortdurend rekening mee houdt, dat elk oogenblik het alarmsignaal (sirene) kan worden gegeven, dat wil zeggen, dat men zorgt op ieder oogenblik te weten waarheen men zich precies begeven moet zoodra het alarmsignaal klinkt.
c. Dat men zich op het eerste alarm spoedig, doch zoo rustig mogelijk naar de schuilplaats begeeft, dus zonder wagens, goederen, enz. op zij te werpen, waardoor de doortocht voor anderen zou worden belemmerd.
d. Dat men zich in de schuilgelegenheden geheel gedraagt naar de aanwijzingen van de daar aanwezige schuilplaatsleiders.

De schuilplaatsen zijn: de bovenverdiepingen van de pakhuizen A, B, C, E, hal (Oost- en Westzijde), de ruimten in de hal onder de veilingtribunes, de kelder onder het café Marcanti (ingangsgebouw).

Als leiders van schuilplaatsen treden in de pakhuizen de daarin gevestigde grossiers op. In de ruimten onder de veilingtribunes heeft de directeur der veiling, of iemand, die hem vervangt, de leiding.

I Bij het parkeeren of stilzetten van voertuigen moet 1 m. afstand van reeds stilstaande of parkeerende voertuigen worden gehouden;
II Het is verboden: voertuigen (auto’s, karren, enz. enz.) zoodanig te plaatsen dat de toegangen tot de pakhuizen (en andere schuilgelegenheden) worden versperd;
III Het is verboden om goederen, emballage, materialen, enz. op de bovenbedoelde, voor het verkeer vrij te houden plaatsen, neer te zetten.

Op de markt moeten alle aanwijzingen gevolgd worden, welke door het marktpersoneel worden gegeven.

Bedenkt, dat het stipt nakomen van alle voorschriften en aanwijzingen noodzakelijk is in het belang van allen en dus ook van U zelve. * Doelstelling: Het document is een preventief voorschrift bedoeld om chaos en slachtoffers te voorkomen tijdens een eventueel luchtbombardement op of nabij de Centrale Markt.
* Structuur: De tekst is zeer gestructureerd opgebouwd met letters (a-d) voor algemene gedragsregels en Romeinse cijfers (I-III) voor specifieke parkeer- en opslagverboden. Dit duidt op een strakke organisatie van de Luchtbeschermingsdienst ter plaatse.
* Kernboodschap: De prioriteit ligt bij menselijke veiligheid boven het behoud van handelsgoederen ("goederen... in den steek te laten"). Tevens wordt de nadruk gelegd op het vrijhouden van vluchtwegen en toegangen.
* Autoriteit: Er wordt verwezen naar specifieke functionarissen zoals "schuilplaatsleiders" (vaak grossiers) en de "directeur der veiling", wat de hiërarchische structuur van de marktbeveiliging in oorlogstijd onderstreept.
* Visuele aanwijzingen: De vermelding van de "blauwen cirkel" als markering voor schuilplaatsen is een interessant historisch detail over de visuele communicatie in de openbare ruimte destijds. * Historische periode: Dit document stamt uit de jaren 1940-1945. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland was de dreiging van geallieerde luchtaanvallen op logistieke knooppunten en steden constant aanwezig.
* Locatie: De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat, nu het Food Center Amsterdam) was van vitaal belang voor de voedselvoorziening van de stad. De genoemde locatie "café Marcanti" was destijds de kantine van de markt en is tegenwoordig nog steeds een bekend gebouw in Amsterdam-West.
* Luchtbeschermingsdienst (LBD): In deze periode was de LBD uiterst actief. Bedrijven en openbare instellingen waren verplicht om eigen schuilgelegenheden in te richten en personeel op te leiden tot luchtbeschermers.
* Maatschappelijke impact: Dergelijke aanplakbiljetten waren een alledaags gezicht en herinnerden de burgers constant aan de nabijheid van het oorlogsgeweld, zelfs tijdens routinematige bezigheden zoals marktbezoek.