E. de Jong

Ambtelijke correspondentie / Strafrapport.

* **Aanleiding:** J. v. d. Chr. Pietersman, een inkoper voor de firma E. de Jong, heeft de marktregels overtreden door op een niet-toegewezen plek pronkbonen te kopen van een commissionair. * **Sanctie:** De marktmeester legde in eerste instantie een toegangsverbod op voor de periode van twee weken (1 t/m 14 september 1941). * **Interventie:** De Sicherheitsdienst (SD) bemoeide zich met de zaak. De reden hiervoor was dat Pietersman verantwoordelijk was voor de inkoop van groenten voor de *Deutsche Wehrmacht*. * **Resultaat:** Onder druk van de bezetter werd de straf opgeschort. De marktmeester werd gedwongen pragmatisch te handelen om de voedselvoorziening van het Duitse leger niet in gevaar te brengen, maar probeerde wel aan te sturen op het aanstellen van een andere inkoper door de grossier.

Document

Dit document is een administratieve correspondentie uit de bezettingstijd (1942), waarin wordt gepleit voor de handelsrechten van Jan Jacobus Griffioen. * **Handelsbeperkingen:** In oorlogstijd was de vrije handel aan banden gelegd. Handelaren hadden "punten" of quota nodig om te mogen inkopen op veilingen. Het verzoek om punten "weer op zijn naam te laten schrijven" suggereert dat deze rechten mogelijk waren ingetrokken of door een administratieve wijziging (de nieuwe veilingcommissies) in het gedrang waren gekomen. * **Geografie van de handel:** De brief geeft een prachtig inkijkje in de logistiek van een groothandelaar uit die tijd. Hoewel Griffioen in Amsterdam op de Centrale Markt zat, kocht hij in via commissionairs op strategische veilingen in het land (het Westland/Naaldwijk voor groenten, en de Betuwe/Geldermalsen voor fruit). * **Bureaucratie:** De brief verwijst naar de "Prijsbeheersing", de instantie die toezag op de maximale prijzen om inflatie en zwarte handel te voorkomen.

Ambtsbericht / Circulaire (Pagina 4 van een meerdelig document).

* **Taal en Spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen geldende spelling (bijv. "onderteekende", "Duitsche", "verleening"). * **Administratieve Strengheid:** De tekst benadrukt de noodzaak van strikte administratieve verantwoording. Zelfs ongebruikte vergunningen moeten worden geretourneerd met een verklaring. Er is een duidelijk onderscheid tussen reguliere toewijzingen en "Duitsche Orders". * **Financieel Aspect:** Er wordt een "consentgeld" (een soort administratieve heffing of vergunningsrecht) van 2% genoemd op de waarde van verwerkte metalen. * **Controlemechanisme:** Het document introduceert of bevestigt het gebruik van "Formulier O.V." om de voorraden van bedrijven te synchroniseren met de administratie van het Rijksbureau, wat duidt op een strak geleide distributie-economie.

Personeelslijst (typewerk).

Dit document is een administratief overzicht van het personeel werkzaam bij de veiling in Amsterdam aan het einde van 1943. Enkele opvallende zaken: * **Demografie:** Het personeel varieert sterk in leeftijd, met geboortejaren tussen 1879 (K.J. Bauer) en 1924 (G.F.A. Baerts). * **Loonsverhoudingen:** De lonen (waarschijnlijk weeklonen) variëren van 19,50 gulden voor de jongste medewerker tot 56,00 gulden voor Jac. van Itterzon, wat wijst op een hiërarchie op basis van ervaring of functie. * **Personeelsmutaties:** Een opvallend groot aantal medewerkers (11 van de 34) is gemarkeerd als "Ontslagen". Slechts één persoon (W. Koster) is als "Aangesteld" gemarkeerd. De herhaalde vermelding van "Ontslagen" suggereert een significante inkrimping of zuivering van het personeelsbestand op die specifieke datum.

Getypte lijst met persoons- en bedrijfsnamen, adressen en handgeschreven annotaties.

* **Doel van het document:** Dit is een administratieve lijst, hoogstwaarschijnlijk opgesteld in opdracht van de Duitse bezetter (zoals door de *Zentralstelle für jüdische Auswanderung* of de *Lippmann, Rosenthal & Co.* bank). De lijst lijkt te dienen voor de registratie van Joodse inwoners en bedrijven in Amsterdam voor de *Arbeitseinsatz* (dwangarbeid) of onteigening. * **Annotaties:** De termen "afgekeurd" en "ongeschikt" (ongesch.) wijzen op medische of administratieve keuringen. De aanduiding "arische vrouw" bij L. Furth duidt op een gemengd huwelijk, wat vaak leidde tot (voorlopige) vrijstelling van deportatie. * **Namen en Locaties:** De adressen concentreren zich sterk in Amsterdam-Zuid (de Rivierenbuurt en de omgeving van het Olympiaplein), wijken waar in 1942 veel Joodse Amsterdammers en vluchtelingen uit Duitsland woonden. * **Handgeschreven toevoeging onderaan:** "Opger. voor keuring per 24/6 '42" is cruciaal. Dit was slechts enkele weken voordat de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork begonnen (juli 1942).

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven bovenin]: Verzonden [onleesbaar, mogelijk 'rh'] [Rechtsboven]: HG. [Rechtsboven]: den Heer W. de Jong, Oostzanerdijk paal 40, Amsterdam-Noord. [Links]: 53/13/2 M. [Rechts]: 10 Februari 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 29 Januari jl. bericht ik U, dat aan Uw verzoek niet kan worden voldaan, aangezien voor- loopig geen expediteurskaarten worden afgegeven. ...

C.de Jong.Jr.oud 37 jaar en wonende Admiraal de Ruyterweg 166 alhier,verzoekt om een erkenning als groothandelaar in groente en fruit.Hij verklaart van September 1919 in de betrokken groothandle werkzaam te zijn.Als personeel bij zijn vader, de grossier C.de Jong.Sr is hij in dienst geweest tot 1937. van 1937 tot Mei 1940 heeft hij voor eigen rekening zaken gedaan en daartoe pakhuis Hal 10 van de ...

# TRANSCRIPTIE No. 77/50/2 M.1941 29/8 M.H. Trompstraat 2 III R A P P O R T . In aansluiting van mijn rapport van 25 Augustus 1941, betreffende de zaak Pieterman (pers C de Jong) deel ik U het navolgende mede: De knecht van grossier Nooij genaamd E. Cohen heeft op verzoek van Pieterman, daar deze geen tijd meer had, omrede hij naar de veiling moest, voren omschre...

# TRANSCRIPTIE No 77/40/M.1940 $\frac{24}{10}$ KAARTCONTROLE CENTRALE MARKT. \---------- No. kaart ....3284.... uitgegeven als ..Kooper............ Naam ..J. de Jong.................. geboren .8. October 1917.......... woonplaats .Merelstraat 1 I Amsterdam-Noord Reden van inhouding. (Korte omschryving).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief op grijs-blauw doorslagpapier. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** C. de Jong Sr., Adm. de Ruyterweg 58, Amsterdam-West. * **Datum:** 16 mei 1942. * **Referentienummers:** 66/13/1M. en vB/B. * **Kenmerken:** Bevat een blauwe handtekening/paraaf rechtsboven en ee...