Officieel rapport / ambtelijk schrijven.
Origineel
Officieel rapport / ambtelijk schrijven. 21 mei 1943. [Getypte tekst]
No. 53/27/1 M. 1943 22/5
R A P P O R T
P.Faasse, geboren 20 December 1907, wonende Groen van Prinsterenstraat 58/1 alhier, verzoekt om een toegangskaart voor de Centrale Markt als kooper. Faasse heeft in perceel Groen van Prinsterenstraat 58 huis een commesstibleszaak, waar hij Jam, Limonade, Saladesaus en dergelijke artikelen verkoopt, benevens zuurkool. De zuurkool betrekt hij van den grossier G.Kramer, de overige genoemde artikelen van grossier Van Bladeren. Voorheen werden de artikelen aan zijn zaak bezorgd, doch wegens vermindering van personeel moet hij een en ander zelf halen, reden waarom hij een kaart aanvraagt. Faasse is niet in het bezit van een erkenning als kleimhandelaar in groente en fruit en heeft ook geen toewijzing hiervoor. Bij den plaatselijken distributiedienst is Faasse ingeschreeven onder Nummer 603-2020.
Met betrekking tot deze aanvrage heb ik mij nog gewend tot den Heer van der Meij, bestuurder van de Stichting Centraal Belang afdeeling Amsterdam, die adviseerde om aan dergelijke personen geen toegangskaart verstrekken doch ze een slechts dan ~~een~~ bewijs te verstrekken als ze op de Markt moeten zijn. Zou men dezerzijds besluiten aan Faasse toch een marktkaart te verstrekken, dan geeft van der Meij in overweging om hieraan een beperking te verbinden, b.v. toegang na 10 uur 's-morgens.
De Bedrijfschef van de
Centrale Markt,
Amsterdam, 21 Mei 1943.
De Contrôleur,
[Handtekening: Feltkamp]
[Handgeschreven tekst in de marge/onderaan]
Linkerzijde (potlood):
Nog te bespr. met de Directeur 24/5-'43 [Paraaf]
Rechterzijde (rode inkt):
toegangskaart kooper geldig na 2 uur 's middags is inmiddels afgedaan!
[Paraaf] 1/6/43 Dit document illustreert de strikte bureaucratische controle op de voedseldistributie en markttoegang in bezet Nederland (1943). Enkele opvallende zaken:
- Personeelsschaarste: De aanvrager, P. Faasse, moet noodgedwongen zelf zijn goederen afhalen omdat zijn leveranciers door "vermindering van personeel" niet meer kunnen bezorgen. Dit wijst op de effecten van de Arbeitseinsatz (tewerkstelling in Duitsland) of algemene tekorten aan arbeidskrachten.
- Strenge regulering: Hoewel Faasse een legitieme zaak voert, wordt hij gewantrouwd omdat hij geen officiële erkenning als groentehandelaar heeft. De Centrale Markt probeert het aantal personen op het terrein te beperken.
- Compromis: Het advies van Van der Meij (toegang pas na 10:00 uur) is een typisch voorbeeld van regulering om de druk op de vroege markturen te verminderen. De handgeschreven notitie in rode inkt laat zien dat de uiteindelijke beslissing nog strenger was: hij kreeg pas toegang na 14:00 uur.
- Terminologie: Let op de archaïsche spelling en typefouten ("commesstibleszaak", "kleimhandelaar", "ingeschreeven"). De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was tijdens de Tweede Wereldoorlog het zenuwcentrum voor de voedselvoorziening van de stad. Vanwege de schaarste en de rantsoenering was elke beweging van goederen onderhevig aan controle door de Distributiedienst en organisaties zoals de 'Stichting Centraal Belang'.
De datum (mei 1943) is saillant; dit was de periode van grote onrust en stakingen in Nederland tegen de Duitse bezetter. De documentatie van dergelijke kleine ondernemersvragen bleef echter onverstoorbaar doorgaan, wat de diepgaande invloed van de bezettingsbureaucratie op het dagelijks leven van kleine neringdoenden toont. De Groen van Prinstererstraat ligt in de Staatsliedenbuurt, op korte afstand van de Centrale Markt.