Getypt afschrift van een rapport met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 15 september 1944. [Linksboven, paarse stempel:]
Nº 2^A/7/2

[Midden boven, paarse stempel:]
M. 1944 ^15/9

[Rechtsboven, handgeschreven:]
15/9 '44 te 3.30 uur
nam W.h.M.
gebracht
[paraaf/teken]

[Hoofdtekst:]

A F S C H R I F T. (onderstreept)

R A P P O R T. (onderstreept)

Den Heer Inspecteur
van het Marktwezen.

Op 14 September 1944 is door ondergeteekende en controleur De Vries bij de controle op aardappelen in Amsterdam-Noord geconstateerd, dat de meeste aardappelen die naar Amsterdam door het publiek vervoerd werden, afkomstig waren van Purmerend en den Beemster. Wij zijn eenige boeren afgeweest zooals H.J.Klasenbos, Oostzaan, H.Kok, Landsmeer; M.Jansen en Hotting Ypolder en werd echter door ons geen fraude geconstateerd. Er werd door hen wel aan ons medegedeeld, dat zij aardappelen moesten leveren aan Nederlandsche Dok Maatschappij, Scheepsbouw Steenen Dok en Fordfabriek, die ± 3 mud aardappelen per gezin ontvingen bij 25 kg. te gelijk. Hierdoor vormden zich des avonds dan ook rijen menschen, die na werktijd op een kaart bij een hen aangewezen boer de aardappelen ontvingen. Het is ons wel opgevallen, dat er veel aardappelen vervoerd worden naar de stad, die allen uit de richting Purmerend en Beemster kwamen.

Amsterdam, 15 September 1944.

w.g. T.A.Uitvlugt.

[Linksonder, handgeschreven kanttekening:]
Hierover wordt nader onderzoek ingesteld
Prov. Vebena
c. c. d [paraaf] * Taal en Spelling: Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen geldende spelling (bijv. 'ondergeteekende', 'aardappelen').
* Inhoud: Het rapport beschrijft een controle op het transport van aardappelen naar Amsterdam-Noord tijdens de Duitse bezetting. De controleurs stellen vast dat grote bedrijven zoals de NDM en Ford hun werknemers van aardappelen voorzien via een officieel kaartsysteem bij boeren in de omgeving (Beemster, Purmerend). Hoewel er op dat moment geen directe fraude wordt geconstateerd, wordt het transportvolume wel als opvallend genoteerd.
* Administratieve sporen: De verschillende stempels en handgeschreven aantekeningen wijzen op een actieve ambtelijke verwerking. De kanttekening onderaan duidt erop dat de autoriteiten (mogelijk de Voedselvoorziening of de Crisis Controle Dienst) de situatie niet volledig vertrouwden en nader onderzoek gelastten. Dit document stamt uit september 1944, een cruciale periode in de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Na 'Dolle Dinsdag' (5 september) en tijdens de geallieerde opmars (Operatie Market Garden begon op 17 september), werd de voedselvoorziening in de grote steden in West-Nederland steeds nijpender.

Grote industriële bedrijven probeerden voor hun personeel voedselvoorzieningen te treffen om de productie gaande te houden en hun arbeiders te beschermen tegen de dreigende honger. De genoemde bedrijven (NDM, Ford) waren van groot strategisch belang. De in het rapport genoemde "mud" (een inhoudsmaat, destijds vaak gelijkgesteld aan ongeveer 70 kg voor aardappelen) geeft aan dat het om aanzienlijke hoeveelheden per gezin ging, wat de aandacht van de inspecteurs trok in een tijd van strikte rantsoenering en beginnende schaarste die zou leiden tot de Hongerwinter. H. Kok H.J. Klasenbos M. Jansen T.A. Uitvlugt Marktwezen