M. Jansen

Ambtelijke rapportage / interne notitie op formulier-bijblad.

De kern van dit document is een rapportage van de Amsterdamse marktmeester over de intrekking van de marktvergunning van Maria Jansen. Zij verkocht goederen op de Ten Katemarkt, maar had een achterstand in de betaling van het marktgeld van acht weken (totaal 4 gulden). Ondanks een afbetalingsregeling waarbij zij wekelijks dubbel zou betalen, verdween zij na één week zonder bericht. Opvallend is de vermelding van het "Ned. Arbeidsfront" (NAF). Deze door de Duitse bezetter opgerichte organisatie had blijkbaar een verzoek ("het adres") ingediend namens Jansen. De marktmeester veegt dit verzoek echter resoluut van tafel, wijzend op feitelijke onjuistheden in hun schrijven: zij noemen de betrokkene "hij" en spreken over "reinigingsgeld" in plaats van marktgeld. De marktmeester adviseert in de marge streng om haar de plaats onder geen beding terug te geven om geen precedent te scheppen voor andere handelaren.

Getypte naam- en adreslijst met handgeschreven annotaties.

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (sectie H t/m K). De adressen bevinden zich voornamelijk in Amsterdam (Jordaan, Oud-West, De Pijp, Rivierenbuurt) met uitlopers naar Volendam. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is een werklijst. Handgeschreven toevoegingen verduidelijken namen (bijv. "Leendert Jansen" bij een bedrijfsnaam of de correctie naar "W.v. Jolingen"). Er zijn ook expliciete doorhalingen bij J.W. Jans en L.J. Klein. * **Opmerkelijke namen:** De vermelding van "Jopie Huisman" is interessant; dit betreft mogelijk de bekende Friese fijnschilder die in zijn jonge jaren in Amsterdam woonde en werkte. Ook informele namen zoals "Joop en Dries" en "Kassie" duiden op een persoonlijke of informele relatie tussen de samensteller en de geregistreerden. * **Typografie:** Gebruik van Romeinse cijfers (I, II, III) en de letter 'h' (huis) achter huisnummers om verdiepingen aan te duiden, wat standaard was in de Amsterdamse adressering.

Document

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op de beginletter van de achternaam of bedrijfsnaam (deze pagina toont de letters I t/m N). * **Geografie:** Er is een zeer sterke concentratie van adressen in traditionele Nederlandse visserijplaatsen aan de kust (o.a. IJmuiden, Scheveningen, Arnemuiden, Stellendam, Vlissingen, Den Oever en Harlingen). * **Sectorkenmerken:** Veel adressen bevatten directe verwijzingen naar de visserij, zoals de "Rijksvischhal", "Visschershavenweg", "Wilhelminahaven" en straatnamen als de "Loggerstraat" of "Vischstraat". * **Typografische kenmerken:** * Het gebruik van het aanhalingsteken (") als 'ditto'-teken om de plaatsnaam van de bovenliggende regel te herhalen is consequent toegepast. * Bij de vermelding van "Teunis Martijn" is een typefout hersteld door letters te overtypen (waarschijnlijk stond er eerst iets anders dan 'Kerkstraat'). * De toevoeging "Tuindorp" bij Arnemuiden duidt op een specifieke wijk of uitbreiding van het dorp.

Handgeschreven notitie op een voorgedrukt formulier (Bijblad).

Het document is een kort administratief bewijsstuk of een machtiging betreffende de visserij. De tekst vermeldt dat er "zoetwatervisch" (archaic voor zoetwatervis) is afgenomen, specifiek twee levende palingen ("2 x levende aal"). Er wordt expliciet toestemming gegeven om deze te laten roken ("Mag laten rooken"). De notitie bevat namen van betrokkenen: J.M. Jansen (mogelijk de ambtenaar of controleur) en "Buijs" (mogelijk de eigenaar of visser, gezien de toevoeging "eigendom"). Het woord "detten" aan de rechterzijde is minder duidelijk; het zou een verkorte naam, een paraaf of een administratieve term kunnen zijn. De spelling (zoetwatervisch, rooken) is conform de toenmalige Nederlandse spelling (vóór de wijziging van 1947).

Wekelijks inspectierapport (Weekoverzicht) betreffende visverkoop en marktcontrole.

Dit document is een ambtelijk verslag van inspecties op de Amsterdamse vismarkten en bij individuele visdetailhandelaren. De inspecteur, J.P. Bouma, controleert strikt op de uitvoering van distributiemaatregelen. Belangrijke elementen in de tekst zijn: * **Toezicht op verkoop:** Meerdere malen wordt vermeld dat vis "onder toezicht verkocht" wordt. Dit duidt op een streng rantsoeneringssysteem waarbij de overheid toezag op een eerlijke verdeling en het voorkomen van de zwarte markt. * **Toewijzingen:** De term "toewijzing" verwijst naar de officieel toegewezen hoeveelheid vis die een handelaar mocht ontvangen en verkopen. * **Prijsbeheersing:** De vermelding van het "Prijsaanduidingsbesluit" toont aan dat er scherp gecontroleerd werd op de vastgestelde prijzen om inflatie en woekerwinsten tegen te gaan. * **Logistiek:** De controle op de Ruyterkade (bij het Centraal Station) en Martelaarsgracht wijst op inspectie bij het punt van binnenkomst van de handelswaar in de stad.

Brochure of cursusoverzicht (twee pagina's).

Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van een cursus voor het midden- en hoger kader in het Nederlandse bedrijfsleven van de jaren '40 of '50. **Opvallende punten:** * **Professionalisering van Management:** De lijst van medewerkers bevat een indrukwekkende verzameling academici (Prof., Dr., Drs.) en ingenieurs (Ir.). Dit duidt op de verschuiving van 'intuïtief management' naar een wetenschappelijk onderbouwde discipline. * **Scientific Management (Taylorisme):** De focus op "tijdsstudies", "arbeidsanalyse", "standaardtijden" en "normalisatie" toont de sterke invloed van de principes van Frederick Taylor op het Nederlandse productieproces in die tijd. * **Psychotechniek:** Er is opvallend veel aandacht voor de psychologische kant van arbeid (Dr. Jac. van Dael, Dr. T. Kuiper). Men begon de invloed van de fysieke omgeving (licht, muziek) en personeelsselectie op de productiviteit te erkennen. * **Bekende namen:** De vermelding van "Ir. B. W. Berenschot" is cruciaal. Berenschot was een pionier in de organisatieadvieswereld in Nederland. Ook de vermelding van accountant "Moret" (voorloper van EY) en het bedrijf "Van der Heem" (bekend van Solex en huishoudelijke apparaten) plaatst het document stevig in de Nederlandse industriële historie. ---

Getypt afschrift van een rapport met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

* **Taal en Spelling:** Het document is opgesteld in het Nederlands met de toen geldende spelling (bijv. 'ondergeteekende', 'aardappelen'). * **Inhoud:** Het rapport beschrijft een controle op het transport van aardappelen naar Amsterdam-Noord tijdens de Duitse bezetting. De controleurs stellen vast dat grote bedrijven zoals de NDM en Ford hun werknemers van aardappelen voorzien via een officieel kaartsysteem bij boeren in de omgeving (Beemster, Purmerend). Hoewel er op dat moment geen directe fraude wordt geconstateerd, wordt het transportvolume wel als opvallend genoteerd. * **Administratieve sporen:** De verschillende stempels en handgeschreven aantekeningen wijzen op een actieve ambtelijke verwerking. De kanttekening onderaan duidt erop dat de autoriteiten (mogelijk de Voedselvoorziening of de Crisis Controle Dienst) de situatie niet volledig vertrouwden en nader onderzoek gelastten.

Document

* **Economische Toestand:** De pagina toont een economie in een overgangsfase tijdens de oorlog. Bedrijven zoals Heineken rapporteren nog steeds winsten, maar maken expliciet melding van het vormen van reserves voor verliezen in "Aziatische deelnemingen". Dit wijst op de onzekerheid over bezittingen in Nederlands-Indië na de Japanse inval. * **Japanse Bezetting:** Het bericht uit Tokio is een voorbeeld van de toenmalige economische propaganda. Er wordt gesproken over een "Nieuwe Orde" in Oost-Azië, waarbij de Japanse staat de regie overneemt, maar "loyale" private banken (waarschijnlijk bedoeld als collaborerende instanties) nog een rol mogen spelen. * **Taalgebruik:** Het Nederlands is formeel en hanteert de spelling-Marchant (zoals "hoogere", "zooals", "kapitaal-verhooging"). De toon van de beursberichten is zakelijk, maar de context van de oorlog is tussen de regels door overal aanwezig (bijv. de blokkering van dividenden en de invloed van de bezetter op de effectenhandel). * **Sociale Gegevens:** De lijst van de Burgerlijke Stand is zeer uitgebreid, wat typerend was voor die tijd om familieberichten centraal te communiceren bij gebrek aan andere snelle media. ---

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 17 augustus 1942. * **Afzender:** J.W. Jansen (geboren 15 december 1910). * **Adres afzender:** P. Jan van der Heydenstraat 107 II, Amsterdam-Zuid. * **Ontvanger:** Dienst voor het Marktwezen of een distributiecommissie (gezien de aantekening "Verdeel com."). * **Referentienummer:** Nº 46A/529/1 M....

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officiële verklaring / Administratief schrijven. * **Datum:** 12 maart 1941. * **Locatie van herkomst:** Amsterdam (waarschijnlijk de Directie van de Marktwezen of een gerelateerde gemeentelijke instantie). * **Betreft:** Mw. M.E. Jansen, geboren op 19 oktober 1906. * **Kenmerken:** Getypte tekst op grijsachtig papier; bevat handgeschreven parafen/aa...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven ambtelijke notitie/memo. * **Datering:** 19 juli 1939 – 21 augustus 1939. * **Betrokken personen:** H. Jansen en P. J. Klijn. * **Instelling:** Vermoedelijk een gemeentelijke marktdienst.

# TRANSCRIPTIE Nº 511 **L.M. 1942** Amsterdam, 24.6.42 A. Jansen, Lindenstraat 93 **Afd. L.M.** Geeft eerbiedig te kennen, A. Jansen alsboven, dat requestrant krachtens beschikking van 29 November 1938, No. 8II L.M. gerechtigd is, "kramen" op te zetten, op de Lindengracht - Westerstraat - en Noordermarkt - op een anderen tyd dan dat daarvoor aanvankelyk was bestemd, dat requestrant een schr...

# TRANSCRIPTIE № 2/B/93/M. 1939 19/6 R A P P O R T. A. Jansen Jr., oud 24 jaar, wonende Maasstraat 34 verzoekt erkenning als kleinhandelaar met groenten en fruit. Hy is vanaf 1928 werkzaam in dezen handel, zonder echter in deze periode zelfstandig gehandeld te hebben. Hy is namelyk vanaf dien tyd in dienst by zyn vader, den kleinhandelaar A. Jansen. By dezen handelaar heeft hy vanaf de opening ...