No 28/54/M. 1339
26-4-39
22/4

W. Ed. Heer.

Bij deze laat ik u weten dat
mijn standplaats is ingetrokken
daar de omstandigheden mij
gedwongen heeft om een paar
weken niet te staan. Wegens
daar ik een groot gezin heeft
en niets werd verdient. Maar
aangezien ik nu weer zelf
gaat staan. Daar de
Inspecteur van Marktwezen
weet hoe ik slecht terbeen
ben en nu een Invalide -
wagentje heeft. Hoop ik de
medewerking van u te verwach-
ten en hoop tevens een krui-
jerkaart voor mijn zoon en stand-
plaats.
Daarbij blijf ik u zeer
dankbaar. Hoogachten

Wed. A. Veraar - Korf
Lindengracht 92 II

28 De brief is een verzoekschrift van een weduwe aan de afdeling Marktwezen. De kern van de zaak is dat haar standplaatsvergunning is ingetrokken omdat zij de plek enkele weken onbezet heeft gelaten. De schrijfster voert verzachtende omstandigheden aan: zij heeft de zorg voor een groot gezin en heeft door haar afwezigheid geen inkomen kunnen genereren.

Een cruciaal element in haar betoog is haar fysieke gesteldheid. Zij beschrijft zichzelf als "slecht terbeen" en vermeldt het gebruik van een "invalidewagentje". De noodzaak voor een "kruijerkaart" (een vergunning om goederen op de markt te mogen vervoeren met een handkar) voor haar zoon onderstreept dat zij afhankelijk is van hulp om haar nering te kunnen drijven. De schrijfstijl is formeel maar grammaticaal imperfect (bijv. "ik heeft", "ik gaat"), wat typerend is voor de volkstaal in officiële correspondentie uit die periode. Het document dateert van april 1939, een periode waarin de economische gevolgen van de crisisjaren nog voelbaar waren en de sociale zekerheid beperkt was. Voor een weduwe uit de Jordaan (Lindengracht) was een standplaats op de markt vaak de enige bron van bestaan.

In Amsterdam gold een streng regime voor het bezetten van marktplaatsen; wie zonder geldige reden wegbleef, raakte zijn vergunning kwijt aan de vele gegadigden op de wachtlijst. De vermelding van de Lindengracht is significant, aangezien dit van oudsher een belangrijke marktlocatie in de Jordaan was. De brief geeft een indringend beeld van de strijd om het bestaan voor minder validen en alleenstaande moeders in het Amsterdam van vlak voor de Tweede Wereldoorlog. A. Veraar W. Ed Marktwezen