Briefkaart (voorzijde)
Origineel
Briefkaart (voorzijde) J. Okel, Singel 43, Amsterdam ("Alhier") Gedrukte en gestempelde elementen:
* [Midden boven]: BRIEFKAART
* [Poststempel]: AMSTERDAM-C. 15 IX 12-13 1944
* [Propagandastempel over "BRIEFKAART"]: BRANDSTOFFEN BEWAREN IS ... SPAREN [Tekst deels onleesbaar door stempel van een handkar met figuren]
* [Postzegel]: NEDERLAND 5 CENT [Met afbeelding van een adelaar/V-teken]
* [Groot paars stempel links]: Nº 21/22/1
* [Groot paars stempel rechts]: M. 1944
* [Links onder]: AFZ.
Handgeschreven tekst (inkt):
* [Afzender]: J. Okel, Singel 43 Alhier
* [Adres]: Aan het Marktwezen, Jan van Galenstraat 4, Amsterdam West.
* [Onderaan]: afdeling Brandstoffenmarkt.
Handgeschreven notities (potlood):
* [Linksboven en midden]: Diverse cijferreeksen en berekeningen (o.a. 17, 8, 9, 6, 2.5, 12, 11 en onderaan 7, 8, 1.5, 7, 5, 1).
* [Rechts van "M.1944"]: 15/9 (datumnotatie) Dit document is een administratieve briefkaart die in de herfst van 1944 is verzonden binnen Amsterdam. De kaart is gericht aan de afdeling Brandstoffenmarkt van het gemeentelijk Marktwezen, destijds gevestigd aan de Jan van Galenstraat (de Centrale Markthallen).
De grote paarse stempels (Nº 21/22/1 en M. 1944) zijn typische archiefkenmerken van de ontvangende instantie, waarbij "M" waarschijnlijk staat voor "Marktwezen". De potloodnotities op de linkerzijde lijken snelle berekeningen van gewichten of distributie-eenheden, waarschijnlijk genoteerd door een ambtenaar tijdens de verwerking van de aanvraag of melding die op de (hier niet zichtbare) achterzijde stond.
De postzegel en het illustratieve stempel bevatten de "V" van de "V-actie" (Victoria), een Duitse propagandacampagne die door de Nederlandse PTT onder bezetting werd gevoerd. De afbeelding op het stempel toont burgers die zelf brandstof vervoeren, wat aansluit bij de tekst over het besparen van brandstoffen. De datum van verzending, 15 september 1944, is historisch zeer relevant. Dit is slechts enkele dagen na "Dolle Dinsdag" (5 september) en vlak voor de start van Operatie Market Garden en de daaropvolgende spoorwegstaking (17 september).
In deze periode was de schaarste in Nederland, en met name in Amsterdam, kritiek geworden. Brandstof (kolen en hout) was vrijwel niet meer verkrijgbaar voor burgers, behalve via strikte distributie. Het Marktwezen speelde een cruciale rol in de regulering van deze schaarse middelen. De kaart markeert het begin van de "Hongerwinter", waarin de brandstofvoorziening in de grote steden volledig instortte en Amsterdammers genoodzaakt waren bomen te kappen en noodkacheltjes te gebruiken om te overleven. J. Okel Marktwezen