J. Okel

Getypte brief (doorslag/kopie).

* **Kern van de boodschap:** Er ligt puin in het water van de Singelgracht bij de brandstoffenmarkt (ter hoogte van nummer 41). Dit puin blokkeert de toegang voor de schepen van brandstoffenhandelaar J. Okel. De Stadsreiniging wordt gevraagd dit op te lossen. * **Stijl:** De brief is geschreven in de uiterst formele ambtelijke stijl van die tijd ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"). * **Contextuele details:** De vermelding van "Wijk 12" en de specifieke adressering aan de Kwakersstraat duiden op de toenmalige organisatiestructuur van de Amsterdamse gemeentediensten.

Ambtelijke correspondentie (doorslag van een getypte brief).

Het document is een zakelijke, ambtelijke brief waarin een dringend verzoek wordt gedaan aan de Amsterdamse Stadsreiniging. De kern van de zaak is de belemmering van de vaarweg bij de brandstoffenmarkt aan de Singel, specifiek voor perceel 41. Een hoop puin in het water voorkomt dat brandstoffenhandelaar J. Okel zijn schepen kan aanmeren. De taal is uiterst formeel ("Hiermede heb ik de eer U beleefd te verzoeken"), wat passend is voor de hiërarchische verhoudingen binnen de gemeente Amsterdam in die tijd. De lokatie van de Stadsreiniging aan de Kwakersstraat 1 was de historische hoofdzetel van deze dienst.

Handgeschreven brief/notitie.

* **Inhoud:** De schrijver, Ryvordt, rapporteert een overlastsituatie aan de heer Van Beeren. Voor het pand aan de Singel 41 ligt puin in het water, wat een belemmering vormt voor de scheepvaart. Specifiek wordt J. Okel genoemd, die met zijn schuiten (bakken of aken) de wal niet goed kan bereiken zonder risico op schade aan de vaartuigen. De toon is beleefd doch dringend ("Misschien kan er wat aan gedaan worden?"). * **Terminologie:** * *Brandst.markt:* Waarschijnlijk een afkorting voor Brandstoffenmarkt. Dit kan duiden op een specifieke handelsplek voor kolen of hout aan de Singel. * *Schuiten:* Platte vaartuigen die veelvuldig werden gebruikt voor het transport van goederen (zoals brandstoffen) door de Nederlandse grachten. * **Paleografie:** Het handschrift is een duidelijk leesbaar cursief schrift uit het midden van de 20e eeuw. Opvallend is het gebruik van de 'y' met puntjes (ij-ligatuur) in de naam Ryvordt.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een betalingsherinnering of specificatie van verschuldigd marktgeld voor het jaar 1942. Er wordt verwezen naar een eerdere beschikking ("missive") van de burgemeester waarin gedeeltelijke kwijtschelding of restitutie is verleend. Na aftrek van deze bedragen resteert een schuld van 43,80 gulden, te betalen voor 1 juli 1942. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele spelling (den Heer, den Burgemeester, zoodat) en ambtelijk jargon ("missive", "j.l.", "a.s."). * **Vorm:** Het betreft een doorslag op dun papier, wat gebruikelijk was voor het archief van de verzendende instantie. De handgeschreven opmerking "Verzonden 21/5" dient als administratieve bevestiging van verzending.

Administratieve notitie / Betalingsspecificatie.

Dit document is een interne ambtelijke notitie of een concept voor een formele mededeling aan de burger J. Okel. Het onderwerp is de financiële afwikkeling van het "marktgeld" (de belasting of huur voor een marktstaanplaats) over het jaar 1942. Uit de tekst kunnen we de volgende berekening afleiden: 1. **Totaal verschuldigd (na correctie):** f 112,30. 2. **Korting:** Er is een bedrag van f 24,70 afgetrokken wegens "restitutie en kwijtschelding" (rood onderstreept om de reden van vermindering te benadrukken). 3. **Reeds betaald:** f 68,50. 4. **Openstaand saldo:** f 43,80 (het verschil tussen 112,30 en 68,50). De term "Modelbrief" linksonder suggereert dat dit een standaardtekst was die door de administratie werd gebruikt voor vergelijkbare gevallen. Het rode nummer "21/14/517" is een dossier- of registratienummer van de betreffende afdeling.

Ambtelijke brief / Betalingsherinnering.

De brief informeert de heer J. Okel over een resterende schuld aan "marktgeld" voor het kalenderjaar 1942. Uit de tekst blijkt dat er op 11 mei 1942 een besluit is genomen door de Burgemeester van Amsterdam over een gedeeltelijke restitutie en kwijtschelding. Na aftrek van reeds betaalde gelden blijft er een saldo over van 43,80 gulden, met een betalingstermijn tot 1 juli 1942. Opmerkelijk is de typfout in de tekst: "va Amsterdam" in plaats van "van Amsterdam". De handgeschreven aantekening linksonder suggereert dat de brief administratief is verwerkt ("geboekt") op 28 mei (of mogelijk 20 mei, wat vreemd zou zijn gezien de datum van de brief zelf).

Briefkaart (voorzijde)

Dit document is een administratieve briefkaart die in de herfst van 1944 is verzonden binnen Amsterdam. De kaart is gericht aan de afdeling Brandstoffenmarkt van het gemeentelijk Marktwezen, destijds gevestigd aan de Jan van Galenstraat (de Centrale Markthallen). De grote paarse stempels (**Nº 21/22/1** en **M. 1944**) zijn typische archiefkenmerken van de ontvangende instantie, waarbij "M" waarschijnlijk staat voor "Marktwezen". De potloodnotities op de linkerzijde lijken snelle berekeningen van gewichten of distributie-eenheden, waarschijnlijk genoteerd door een ambtenaar tijdens de verwerking van de aanvraag of melding die op de (hier niet zichtbare) achterzijde stond. De postzegel en het illustratieve stempel bevatten de "V" van de "V-actie" (Victoria), een Duitse propagandacampagne die door de Nederlandse PTT onder bezetting werd gevoerd. De afbeelding op het stempel toont burgers die zelf brandstof vervoeren, wat aansluit bij de tekst over het besparen van brandstoffen.

Document

Het document is een interne verrekening van een te veel betaald bedrag. De kern van de notitie is de rekensom om te bepalen welk deel van een betaalde 51 gulden daadwerkelijk verschuldigd was over de periode van 1 januari tot 13 september 1944: * **Post 1:** 8 eenheden (maanden) over 51 gulden tegen 10 cent (of 10%): $8 \times 5,10 = 40,80$. * **Post 2:** 3 eenheden (decaden of weken) tegen 2,5%: $3 \times 51 \times 0,025 = 3,825$, afgerond naar 3,83. * **Totaal verschuldigd:** 44,63 gulden. * **Restitutie:** Het verschil tussen de betaalde 51,00 en de verschuldigde 44,63 is **6,37 gulden**. De ambtenaar geeft de instructie om een "modelbriefje" op te stellen. De juridische rechtvaardiging wordt expliciet benoemd als "op gronden van billijkheid", verwijzend naar "art. 36 der Trak." (waarschijnlijk het *Traktementenbesluit* of een specifieke belastingverordening uit die tijd).

Getypte ambtelijke brief (doorslag/kopie).

* **Kern van de zaak:** De heer J. Okel vraagt een deel van zijn betaalde marktgeld (ligplaatsgeld) terug omdat hij zijn schip niet meer kan gebruiken. * **Oorzaak:** Het vaartuig (51 ton) is op 13 september 1944 gevorderd door de "Duitsche Autoriteiten". * **Juridische grondslag:** De directeur beroept zich op "gronden van billijkheid" en Artikel 36 van de vigerende verordening om een deel van het vooruitbetaalde jaarbedrag terug te geven. * **Berekening:** De administratie hanteert een nauwkeurige pro-rata berekening. Er wordt gekeken naar wat Okel verschuldigd zou zijn geweest op basis van maand- en weektarieven tot aan de datum van de vordering. Het verschil met het reeds betaalde jaarbedrag (f. 6,37) wordt ter restitutie voorgesteld.

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

Dit document is een officieel uittreksel van een besluit van de burgemeester van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het betreft een zeer specifiek administratief proces: het terugbetalen van een klein bedrag (6,37 gulden) aan marktgeld aan een burger, de heer J. Okel, wonende aan de Singel 43. De juridische onderbouwing is tekenend voor de tijd; er wordt direct verwezen naar de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris" (Seyss-Inquart). Dit toont aan hoe de lokale administratie volledig was ingebed in het wettelijke kader van de bezetter. Het besluit wordt genomen op grond van "billijkheid", wat suggereert dat de marktkramer door omstandigheden (mogelijk gerelateerd aan de oorlogssituatie of schaarste) zijn standplaats niet heeft kunnen gebruiken. De betrokken afdeling van de wethouder ("Levensmiddelen, Wasche- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen") weerspiegelt de prioriteiten van het stadsbestuur in oorlogstijd: de distributie van schaarse goederen en de handhaving van de openbare hygiëne.

Getypte officiële kennisgeving / brief.

Dit document is een formele mededeling van een gemeentelijke afdeling aan een burger, de heer J. Okel. De kern van de boodschap is dat de Burgemeester heeft ingestemd met een terugbetaling (restitutie) van marktgeld ter waarde van 6,37 gulden. De reden hiervoor wordt geformuleerd als "op gronden van billijkheid", wat suggereert dat er een specifieke, wellicht onvoorziene omstandigheid was waardoor de heer Okel recht had op zijn geld terug, ondanks de geldende regels. Het paarse stempel "M. 1944" en de potloodnotitie "Markten" duiden erop dat dit document afkomstig is uit of gearchiveerd werd bij de administratie van de Gemeentelijke Markthallen of het marktwezen. Het adres "Singel 43, Alhier" bevestigt dat het om Amsterdam gaat. De ondertekenaar, J.L. Strak, voert een uitgebreide titel die typerend is voor de bureaucratische indeling van die tijd.

# TRANSCRIPTIE J. Okel, Singel 43. waardering no 3717. 51.- [onleesbaar] betaald f 51.- verschuldigd van 1/1 - 13/9. 1944 8 X 51 / X 10 ct f 40.80 3 X 51 X 2 1/2 [ct] 3.83 44.63 ----------------------------------------------------------- te restitueeren f 6.37 =========================================================== model maken voor restitutie op gronden van billijkheid krachtens art. 36 der T...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven:] *v.d. Bulth(?)* [Rechtsboven, handgeschreven:] *Verzonden 22/4* HG. 21/14/2 M. 21 April 1942. Restitutie en kwijtschelding brandstoffenmarktgeld aan J. Okel. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] *M. Müller* [Middenboven:] HG. [Linksboven:] 21/14/2 M. [Rechtsboven:] 21 April 1942. Restitutie en kwijtschelding brandstoffenmarktgeld aan J. Okel. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijke brief / Betalingsherinnering. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een financiële afdeling van de Gemeente Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer J. Okel, Singel 43, Amsterdam-C. (Wijk 8). * **Datum:** 21 mei 1942. * **Kenmerk:** 21/14/5 M. * **Fysieke kenmerken:** Getypt op grijs doorslagpapier met h...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve notitie / Betalingsspecificatie. * **Datum:** 18 mei 1942 (datumstempel). * **Betreft:** Afrekening marktgeld voor J. Okel. * **Adres:** Singel 43, Stad (gezien het adres Singel en de context zeer waarschijnlijk Amsterdam). * **Kenmerken:** Handgeschreven op papier met blauwe lijnen; bevat rode onderstrepingen, een paars/blauw datumst...