Archiefdocument
Origineel
17 juni 1939 Een marktambtenaar (mogelijk een marktmeester of controleur), ondertekend als 'Heuvel' (of vergelijkbaar). No 20/87/1 M 1939 13/7 Aan den Inspecteur
v/h Marktwezen
alhier.
Wat het verzoek van pth no 253 P Overloop
aangaat diene het volgende.
Overloop is een handelaar in versche en
gerookte visch. Dehse is een scharrelaar die steeds
wat anders te koop heeft. Daar genoemde Dehse
geen plaats op de markten in A'dam heeft,
tracht hij op zo'n manier een plaats te krijgen.
Momenteel heeft hij een chocolade handel, en
heeft hij reeds 2 maal op de stal van Overloop
uitgestald. Overloop is door mij gewaarschuwd
zulks niet meer te doen. Mij heeft Overloop
geen assistentie noodig, Ik adviseer U dan ook
hem de gevraagde assistentie niet toe te staan.
A'dam 17 Juni 1939
[Ondertekening: Heuvel] Dit document is een ambtelijk advies over een vergunningskwestie op de Amsterdamse markt in 1939. De kern van de zaak is een verzoek van visboer P. Overloop om 'assistentie'. In de context van het toenmalige marktwezen betekende dit meestal een aanvraag om officieel een helper of medevennoot op de standplaats te mogen hebben.
De rapporteur adviseert negatief op dit verzoek om de volgende redenen:
1. Onreglementair gebruik van de stal: Overloop laat een andere persoon, genaamd Dehse, zijn stal gebruiken.
2. Aard van de handel: Terwijl Overloop in vis handelt, verkoopt deze Dehse chocolade op dezelfde plek. Dehse wordt getypeerd als een 'scharrelaar' (een kleine handelaar zonder vaste stek of vast assortiment) die via de vergunning van Overloop illegaal een plek op de markt probeert te bemachtigen.
3. Waarschuwingen: Overloop is hier reeds op aangesproken maar lijkt de regels te negeren.
4. Noodzaak: De ambtenaar stelt dat Overloop in werkelijkheid geen hulp nodig heeft voor zijn eigen handel, en dat de aanvraag voor assistentie enkel een dekmantel is om Dehse op de stal te laten werken. In het Amsterdam van vlak voor de Tweede Wereldoorlog was de marktreglementering zeer strikt. Standplaatsen waren schaars en gebonden aan strenge persoonlijke vergunningen om wildgroei en oneerlijke concurrentie tegen te gaan. 'Scharrelaars' (tussenhandelaren of ambulante handelaren zonder vaste papieren) probeerden vaak via stromannen of het 'meeliften' op bestaande stallen toch hun waren te verkopen. De Dienst van het Marktwezen hield hier streng toezicht op. Dit document illustreert de bureaucratische controle op het naleven van deze marktregels en de manier waarop individuele dossiers door inspecteurs werden beoordeeld.