Ambtsverslag / Interne notitie. 26 januari 1944. An den Heer Directeur
van het Marktwezen.
[Stempel: No 27/1/1 M-1944 27/1]
Op 26 januari 1944
vroeg ik aan de koop-
man A. Schnabelie., plaats-
houder op de markt
aan de Ten Katestraat
zijn marktkwitantie
te mogen zien.
Hij reageerde daarop
met een brutaal ant-
woord.
Toen ik hem er op wees
dat hij zich behoorlijk
moest gedragen, kreeg
ik ten antwoord,
Ga maar naar de Duit-
schers en haal er maar

[In de kantlijn:]
Kennisgev. No 26 II Dit handgeschreven document is een rapportage van een marktmeester of controleur aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. De tekst beschrijft een confrontatie met een marktkoopman genaamd A. Schnabelie. Wanneer de ambtenaar vraagt naar de marktkwitantie (het bewijs van betaling voor de staanplaats), reageert de koopman weerspannig.

De essentie van het conflict ligt in de geciteerde slotzin: "Ga maar naar de Duitsers en haal er maar". In de context van januari 1944 is dit een hoogst politiek geladen uitspraak. De koopman uit hiermee zijn minachting voor de Nederlandse ambtenaar door hem te associëren met de Duitse bezetter of door te suggereren dat de ambtenaar zijn gezag maar bij de vijand moet gaan halen. Dergelijke uitingen van burgerlijke ongehoorzaamheid kwamen in de late oorlogsjaren vaker voor naarmate de spanningen tussen de bevolking en het (al dan niet collaborerende) overheidsapparaat toenamen. Het document dateert uit de Tweede Wereldoorlog, een periode waarin de stad Amsterdam onder strikt Duits toezicht stond, maar waarbij de gemeentelijke diensten zoals het Marktwezen bleven functioneren. De Ten Katemarkt in Amsterdam-West was ook toen een belangrijke plek voor de voedselvoorziening, die in 1944 steeds moeizamer werd door schaarste en distributieregels.

De notitie in de kantlijn (Kennisgev. No 26 II) wijst erop dat van dit incident een officieel proces-verbaal of een formele kennisgeving is opgemaakt. In die tijd kon een dergelijke "brutale" opmerking richting een ambtenaar leiden tot intrekking van de marktvergunning of zelfs arrestatie door de bezettingsautoriteiten wegens anti-Duitse sentimenten. A. Schnabelie Marktwezen