Archief 745
Inventaris 745-425
Pagina 525
Dossier 25
Jaar 1944
Stadsarchief

Handgeschreven ambtelijke notitie/dossierstuk betreffende marktvergunningen.

Origineel

Handgeschreven ambtelijke notitie/dossierstuk betreffende marktvergunningen. 30/12/1 mvr. [?]                               ~~geb 20/9/36~~                Opgeroepen 11-2-’44
                                                                                                 deltas      6 ½ / 10 mm

M. H. van Dijk werd per 8/9 ’42 voor den
tijd van 1 jaar geschorst wegens verkoop
koek zonder bon (23/10/6 m 43 25/Lg). Later
is datum afloop schorsing vastgesteld
per 7 Jan ’44 b.v. 20/1/43 m 44 aff.

Mw. v. Dijk verzocht per datum ingang
schorsing een vaste plaats op Nieuwmarkt,
om welke markt ~~op het Waterlooplein?~~
plaats vraagt. Deze aanvraag is na nadere
beslissing van den directeur aangehouden
— maar thans blijkt — de echtgenoot van
Mw. v. Dijk, B.H. Kolder, geb 27-4-’94, sedert
1 november j.l. een vaste plaats heeft in de
Dapperstraat voor cons. ijs en alcoholvrije
dranken. Kolder heeft van die plaats echter
geen gebruik gemaakt. Kolder mag geen
plaats innemen op de Nieuwmarkt blijkend Dit document is een administratieve notitie betreffende de marktvergunning van mevrouw M.H. van Dijk. Uit de tekst kunnen we de volgende gang van zaken reconstrueren:

  1. Strafmaatregel: Mevrouw Van Dijk werd op 8 september 1942 voor een jaar geschorst. De reden was een overtreding van de distributiewetgeving: het verkopen van koek zonder de verplichte distributiebonnen.
  2. Verlenging/Aanpassing: De schorsing lijkt langer te hebben geduurd dan het oorspronkelijke jaar, aangezien de einddatum later werd vastgesteld op 7 januari 1944.
  3. Aanvraag: Bij het aflopen van haar schorsing verzocht zij om een vaste standplaats op de Nieuwmarkt. Er is verwarring in het document over de locatie (Waterlooplein is doorgestreept).
  4. Complicatie: De directeur van de markten hield de beslissing aan. Tijdens het onderzoek bleek dat haar echtgenoot, B.H. Kolder, sinds 1 november (vermoedelijk 1943) al een vergunning had voor een vaste plaats in de Dapperstraat voor de verkoop van consumptie-ijs en frisdrank, maar dat hij deze plek niet gebruikte.
  5. Conclusie: De notitie eindigt met de constatering dat Kolder geen plaats mag innemen op de Nieuwmarkt. Dit suggereert een beleid waarbij echtparen niet zomaar meerdere of specifieke gewilde standplaatsen mochten bezetten, zeker niet als bestaande vergunningen onbenut bleven. De achtergrond van dit document is de strenge regulering van de handel tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.

  6. Distributiestelsel: "Verkoop koek zonder bon" was een economisch delict. Tijdens de schaarste was alles op de bon; handel buiten het bonnenstelsel om werd zwaar bestraft met schorsingen van de handelsvergunning.

  7. Marktwezen in Amsterdam: De genoemde locaties (Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties. De Nieuwmarkt en het Waterlooplein lagen in de Joodse buurt; de bezetter voerde hier tijdens de oorlog ingrijpende wijzigingen door in wie daar mocht staan, hoewel deze specifieke notitie over een algemene administratieve overtreding lijkt te gaan.
  8. Bureaucreatie: Het document toont de nauwgezette (en soms verwarrende) ambtelijke verslaglegging van vergunningen, waarbij persoonlijke gegevens van echtgenoten werden nagetrokken om misbruik of "dubbele" standplaatsen te voorkomen. B.H. Kolder H. van Dijk M.H. van Dijk Van Dijk (Mevrouw) Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een administratieve notitie betreffende de marktvergunning van mevrouw M.H. van Dijk. Uit de tekst kunnen we de volgende gang van zaken reconstrueren:

  1. Strafmaatregel: Mevrouw Van Dijk werd op 8 september 1942 voor een jaar geschorst. De reden was een overtreding van de distributiewetgeving: het verkopen van koek zonder de verplichte distributiebonnen.
  2. Verlenging/Aanpassing: De schorsing lijkt langer te hebben geduurd dan het oorspronkelijke jaar, aangezien de einddatum later werd vastgesteld op 7 januari 1944.
  3. Aanvraag: Bij het aflopen van haar schorsing verzocht zij om een vaste standplaats op de Nieuwmarkt. Er is verwarring in het document over de locatie (Waterlooplein is doorgestreept).
  4. Complicatie: De directeur van de markten hield de beslissing aan. Tijdens het onderzoek bleek dat haar echtgenoot, B.H. Kolder, sinds 1 november (vermoedelijk 1943) al een vergunning had voor een vaste plaats in de Dapperstraat voor de verkoop van consumptie-ijs en frisdrank, maar dat hij deze plek niet gebruikte.
  5. Conclusie: De notitie eindigt met de constatering dat Kolder geen plaats mag innemen op de Nieuwmarkt. Dit suggereert een beleid waarbij echtparen niet zomaar meerdere of specifieke gewilde standplaatsen mochten bezetten, zeker niet als bestaande vergunningen onbenut bleven.

Historische Context

De achtergrond van dit document is de strenge regulering van de handel tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.

  • Distributiestelsel: "Verkoop koek zonder bon" was een economisch delict. Tijdens de schaarste was alles op de bon; handel buiten het bonnenstelsel om werd zwaar bestraft met schorsingen van de handelsvergunning.
  • Marktwezen in Amsterdam: De genoemde locaties (Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat) zijn iconische Amsterdamse marktlocaties. De Nieuwmarkt en het Waterlooplein lagen in de Joodse buurt; de bezetter voerde hier tijdens de oorlog ingrijpende wijzigingen door in wie daar mocht staan, hoewel deze specifieke notitie over een algemene administratieve overtreding lijkt te gaan.
  • Bureaucreatie: Het document toont de nauwgezette (en soms verwarrende) ambtelijke verslaglegging van vergunningen, waarbij persoonlijke gegevens van echtgenoten werden nagetrokken om misbruik of "dubbele" standplaatsen te voorkomen.

Genoemde Personen 4

Locaties

Dappermarkt Nieuwmarkt Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 21

B. Krouse Waterlooplein W. Numeij
C.M. Stevens Waterlooplein v/d Voorne
F. Kooy Waterlooplein M Kooy
G. Stevens Waterlooplein
I. Sacksioni Waterlooplein
J. de Wolff Waterlooplein ------------------
J. Rampes Waterlooplein
J Sachtoni Waterlooplein m v d Hoek
J. Verburgh Waterlooplein
J. Zandvliet Waterlooplein afgegaan 14/5 37
K. Ellerbroek Waterlooplein
M. Reens Waterlooplein
Mozes van der Hoek Waterlooplein
M. de Wolf Waterlooplein
Abraham Cosman Waterlooplein
Schaap Kroos Waterlooplein
W. Van Waterlooplein [blauw:] 13/5: 5.45
W. Kooy Waterlooplein
W. Niewerf Waterlooplein
W.v. Zomeren Waterlooplein ------------------
J. Zandvliet Waterlooplein [blauw:] 15/5: 2.37

Gerelateerde Documenten 6