Handgeschreven verzoekschrift/brief. 15 juni 1944. [Stempel linksboven:] Nº 30/35/1
[Stempel middenboven:] M. 1944 u/6
[Aantekening rechtsboven:] M. i. Du. 146 | 15/6 44 | bij bijkantoor gekomen

Amsterdam 8 [?]

Wel Edel Heer

Daar ik ondergetekende den 20 April 44
aanvraag heb gedaan een vergunning voor een
staanplaats met 2 Handgoederen voor de Noorder-
markt Lindengracht en Waterlooplein maar tot
heden nog geen bericht heb gehad.
Verzoek ik u Edele beleefd mij zoo spoedig
mogelijk deze vergunning te willen verleenen
daar mijn pakhuishuur door gaat en ik
geen afzet gebied heb ik heb al 2 maal
1 bakfiets vol handel aan andere menschen
moeten verkopen met verlies die wel een
vergunning hebben door omstandigheden
heb ik niet in October j.l. vergunning
aan kunnen vragen doch ik ben 66 jaar
en ben daar 46 jaar marktkoopman van
ik moet nu mijn handel verkopen met verlies
aan menschen die voorheen steun
steuntrekkers waren en nu vergunning
hebben voor een staanplaats op de markt

[Aantekening rechtsonder:] ont in [onleesbaar] In deze brief richt een 66-jarige marktkoopman zich tot de autoriteiten (waarschijnlijk de directeur van het Marktwezen) in Amsterdam. De toon is beleefd doch dringend ("Verzoek ik u Edele"). De schrijver verkeert in grote financiële nood: hij moet pakhuis huur betalen terwijl hij geen inkomsten heeft omdat zijn vergunningaanvraag van 20 april 1944 nog niet is verwerkt.

De brief is historisch interessant vanwege de persoonlijke frustratie die eruit spreekt. De auteur klaagt dat hij zijn handelswaar met verlies moet verkopen aan "steuntrekkers" (mensen die voorheen van de sociale bijstand leefden) die nu wél een vergunning hebben gekregen. Hij benadrukt zijn 46 jaar ervaring als marktkoopman om zijn recht op een plek te legitimeren. Hij voert "omstandigheden" aan als reden waarom hij niet op tijd (in oktober) de aanvraag had ingediend. Het document dateert van 15 juni 1944, negen dagen na D-Day. Nederland bevindt zich in de laatste, grimmige fase van de Duitse bezetting. In Amsterdam was de handel op de markten (zoals de Noordermarkt en het Waterlooplein) zwaar ontregeld. Veel Joodse kooplieden waren gedeporteerd, waardoor er plekken vrijkwamen, maar de schaarste aan goederen en de strenge regulering door de bezetter en het collaborerende gemeentebestuur maakten het voortbestaan voor kleine zelfstandigen zeer moeilijk.

De genoemde "steuntrekkers" die nu wel vergunningen kregen, kan wijzen op een verschuiving in het marktbeleid waarbij de overheid probeerde werklozen aan de slag te krijgen, tot grote irritatie van de gevestigde beroepsgroep die door bureaucratische molens (zoals hier getoond) buiten spel werd gezet. De administratieve stempel "M. 1944" duidt op de registratie bij de Dienst van het Marktwezen. Marktwezen