Handgeschreven ambtelijk verslag of getuigenverklaring.
Origineel
Handgeschreven ambtelijk verslag of getuigenverklaring. (Tekst in de marge, verticaal geschreven:)
Op de vraag onzerzijds of hij er reeds of eventueel op sterk vermoeden kon aanwijzen waarom de marktambtenaar tot een vervroegde loting op een vroeger tijdstip zou zijn overgegaan, moest klager een ontkennend antwoord schuldig blijven.
(Hoofdtekst:)
houdt vol, dat op 3 Maart (2
vroeger is geloot en dat
de laatste kg. visch om
14.20 uur werd verkocht.
Zijlstra deelde verder mede,
dat hij iederen dag des morgens
en s’middags aan de loting
deelneemt en dat hij nog
nooit eerder heeft geconsta-
teerd, dat van het uur van
loting werd afgeweken. Keur
spreekt de bewering van klager
echter met klem tegen
en wees er, m.i. terecht, op,
dat indien hij dien dag
werkelijk te vroeg had geloot,
dat hij dan een storm
van protesten uit het publiek
zou hebben opgewekt, hetgeen
niet is gebeurd. Zijlstra
erkent dit. Keur deelde
verder nog mede, dat
klager iederen dag als
eerste vooraan de rij * Kern van het conflict: Een niet nader genoemde "klager" stelt dat de loting voor de vismarkt op 3 maart vroeger dan gebruikelijk heeft plaatsgevonden. Dit is een serieuze beschuldiging, omdat het tijdstip van loting direct invloed heeft op de eerlijke kansen van marktkooplieden.
* Bewijsvoering: De klager voert aan dat de laatste vis al om 14:20 uur verkocht was, wat zou wijzen op een vervroegde start.
* Tegenargumenten:
* Zijlstra: Een vaste deelnemer die stelt dat er nog nooit van de vaste tijden is afgeweken. Hoewel hij de klager niet direct steunt in diens bewering over het tijdstip, geeft hij wel toe dat er die dag geen protesten waren.
* Keur: Betwist de claim fel ("met klem"). Zijn voornaamste argument is sociaal-logisch: als er werkelijk te vroeg geloot zou zijn, hadden de andere aanwezige kooplui direct geprotesteerd ("een storm van protesten"). Omdat dit uitbleef, acht hij de bewering ongegrond.
* Houding rapporteur: De schrijver van het document lijkt partij te kiezen voor Keur, getuige de toevoeging "m.i. [mijns inziens] terecht". In de kantlijn merkt de rapporteur bovendien op dat de klager geen enkel motief kan aanvoeren waarom de ambtenaar de boel zou vervroegen. Dit document is waarschijnlijk afkomstig uit het archief van een gemeentelijke marktmeester of een tuchtcommissie voor de handel. In de visserijsector en op vismarkten was (en is) "loting" een cruciaal instrument om schaarse middelen (zoals een goede standplaats of de volgorde van inkoop) eerlijk te verdelen.
Het handschrift vertoont kenmerken van het vroege 20e-eeuwse schoolschrift, met name de vorm van de 'd' en de 'h'. De vermelding van "kg. visch" met de oude spelling '-ch' (vóór de spellingwijziging van Marchant in 1934, hoewel deze spelling in ambtelijke stukken nog lang daarna werd gebruikt) bevestigt de periode. Het document geeft een inkijkje in de strikte regulering en de sociale controle binnen de Nederlandse marktwereld van die tijd. Klager (niet bij naam genoemd) Zijlstra Keur.