Handgeschreven memo of rapportage op een gelinieerd blad (waarschijnlijk uit een notitieblok). 31 juli 1942 (bovenaan), met latere toevoegingen gedateerd 20 maart 1944 en 25 september 1944. 31/7 1942
aan Jr. Louwes
Den Haag
580 Z.M. 42

Zijlstra Noordermarkt

gehoord 25/9 '44
Verkoop vóór 14.30 uur
in strijd met regeling.
visch was al verkocht, voordat
officieel tot loting mocht worden
overgegaan. Kom daar
elken dag; heb feit nog
nooit eerder geconstateerd.
was echter over feit hevig
verbolgen.

Reins gehoord op 20/3 '44
rapporteerde, dat nog nooit
vóór officiële uur
is geloot!
± 10 vóór half drie
ging laatste kg. visch weg.

Reins ontkent.
Is misschien heeft
marktmeester zich vergist. Dit document is een ambtelijke notitie betreffende een onderzoek naar onregelmatigheden bij de visverkoop op de Noordermarkt in Amsterdam. De kern van het geschil is het negeren van de officiële verkooptijden en de verplichte loting.

Uit de tekst blijkt een conflict tussen verschillende verklaringen:
1. Zijlstra rapporteert op 25 september 1944 dat er vis werd verkocht vóór het vastgestelde tijdstip van 14:30 uur, nog voordat de officiële loting kon beginnen. Hij benadrukt dat hij er dagelijks komt en dit niet eerder heeft gezien, en spreekt zijn verontwaardiging uit ("hevig verbolgen").
2. Reins (waarschijnlijk een marktkoopman of toezichthouder) wordt eerder gehoord (maart 1944) en ontkent dat er ooit voortijdig geloot wordt.
3. De rapporteur concludeert dat de laatste vis rond tien voor half drie al weg was, wat de bewering van Zijlstra ondersteunt. De laatste regel oppert de mogelijkheid dat de marktmeester zich wellicht heeft vergist, wat duidt op een poging om de tegenstrijdige verklaringen te duiden.

De aanwezigheid van diverse data (1942, maart 1944, september 1944) wijst erop dat dit een lopend dossier was over de gang van zaken op de markt gedurende de oorlogsjaren. Het document moet worden geplaatst in de context van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens deze periode was er sprake van toenemende schaarste en een streng distributiesysteem voor voedsel.

• S.L. Louwes: De vermelding "Jr. Louwes" verwijst zeer waarschijnlijk naar Stefanus Louwes, die tijdens de oorlog het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVVO) leidde. Hij was verantwoordelijk voor de voedselvoorziening en de eerlijke verdeling van schaarse goederen.
• Loting: Omdat de vraag naar verse vis groter was dan het aanbod, werd er gewerkt met een lotingsysteem om zwarte handel te voorkomen en de verdeling eerlijk te laten verlopen. Het voortijdig verkopen van voorraad ("vóór de loting") was een ernstige overtreding van de distributiewetten.
• Noordermarkt: Deze markt in de Amsterdamse Jordaan was een cruciaal distributiepunt. Controleurs hielden scherp toezicht op de naleving van de regels om te voorkomen dat goederen naar de zwarte markt verdwenen. De toon van de notitie (het gebruik van woorden als 'verbolgen') weerspiegelt de hoge spanningen rondom voedseldistributie in 1944, het jaar dat uitliep op de Hongerwinter.