Brief / Melding van wantoestanden (waarschijnlijk gericht aan een marktmeester of autoriteit). 4
Mijnheer

Mijnheer nog iets, ook zag
ik dat iemand " kist kleine
viertjes en kist eene kreeg
de helft van de kist groote
werdt naar huis gebracht
en de andere helft groote werdt
over de kleine schol gegooijt
en op de standplaats voor
2,70 en 2,80 per kilo verkocht
Mijnheer dat is toch bij de
beeste af! ten eerste van de
10 venters zijn er 8 dat hun
schaal " half ons mankeert
als zij nu 2 pond wegen
doen zij er " half onsje er
bij, en daar rekenne zij 40 of
50 Centen voor dat mag toch
niet, wandt dan heb je prezies
je gewicht 2 pond, en dat
over de heele kar met visch
gerekend, Mijnheer mijn dank
tot de volgende In dit document beklaagt de schrijver zich over frauduleuze praktijken op een vismarkt. Er worden twee specifieke misstanden aangehaald:
1. Vermenging van sorteringen: Kostbare grote vissen ("groote") worden vermengd met goedkopere kleine vissen ("kleine schol"), maar vervolgens wel voor de hoge prijs (2,70 tot 2,80 per kilo) verkocht.
2. Gewichtsmanipulatie: De schrijver stelt dat 8 van de 10 straatverkopers ("venters") werken met een onzuivere weegschaal die standaard een half ons (50 gram) te weinig aangeeft. Wanneer de klant om twee pond vraagt, voegen de verkopers er "een half onsje" bij om op het juiste gewicht te komen, maar rekenen daar vervolgens extra voor (40 of 50 cent). Hierdoor betaalt de klant extra om simpelweg het gewicht te krijgen waar hij al recht op had.

De toon is verontwaardigd ("dat is toch bij de beeste af!") en de schrijver lijkt op te treden als een informant die de "Mijnheer" (mogelijk een inspecteur) op de hoogte houdt. Dit schrijven biedt een inkijkje in de vishandel en de sociale controle op de markt in de vroege 20e eeuw. De genoemde prijzen en munteenheden (centen) en gewichten (pond, kilo, ons) duiden op een overgangsperiode of het naast elkaar gebruiken van het metriek stelsel en oude Nederlandse maten. De term "venters" duidt op straathandelaren die met karren hun waar aanboden. Dergelijke klachtenbrieven waren voor marktmeesters essentieel om toezicht te houden op de eerlijkheid van de handel en het ijkwezen (de controle op weegschalen).