Dienstverslag / Rapport 18 februari 1944 De Marktmeester De heer Bedrijfschef van de Centrale Markt [Linksboven, gestempeld/getypt:]
Rapport.

[Midden boven, archiefnummers:]
Nº 37/6/5
II.1944 22/2

[Rechtsboven, handgeschreven in rood:]
Behandeld met
Mr. Balk
[paraaf]

[Hoofdtekst:]
Hedennacht te kwart voor vier hield ik een personeelcontrôle op de Centrale Markt. In de loge was contrôleur Hijkamp als portier aanwezig. Het toegangshek stond open met het oog op de nachtoefening van de Wehrmacht. Te tien minuten voor vier werd ik door controleur van Haeften op de hoofdweg aangeroepen. Hij was met tijdelijk controleur J. de Vries op terreincontrôle. Te vijf min. voor vier stond de deur van de hal onder cantine Noord open. Ik heb mij in de hal begeven; er was niemand aanwezig.
Te tien min. over vier heb ik de hal verlaten en mij naar het wachthuisje van de hondenwacht [getypt: hondenwachts] begeven. Te c.a. kwart over vier was wacht Hertogs binnen. Zijn rusttijd is volgens rooster van 4 ½ tot 5 uur. Ik vroeg hem wat hij reeds in het huisje moest doen. Hij beweerde niet in orde te zijn, had last van zijn maag. De deur was van buiten met de haak gesloten. Toen ik de pier van de Keucheniusstraat opging kwam ik wacht Plats tegen. Hij zeide zoo juist het hek te hebben gesloten. Te vijf min. voor half vijf zag ik Plats een ronde door de hal maken.
Controleur van Haeften deelde mij mede dat de waakhond van Marcanti den geheelen nacht buiten had geloopen. De stoker Willems, van het koelhuis, die zich naar de ketel onder marcanti wilde begeven, was door de hond overvallen en danig geschrokken. Ik heb de chef van Marcanti gevraagd er op toe te zien, dat de hond des nachts in het gebouw blijft.

Amsterdam, 18 Februari 1944,

De Marktmeester,
[Handtekening]

Den heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Linksonder, handgeschreven paraaf:]
GvB

[Rechtsonder, handgeschreven in rood:]
Telef met M. Balk. Dit rapport biedt een inkijkje in de dagelijkse gang van zaken en de strikte discipline op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De Marktmeester voert een onverwachte nachtelijke controle uit op het personeel.

De belangrijkste bevindingen zijn:
* Beveiliging en Wehrmacht: Het toegangshek van de markt stond open vanwege nachtoefeningen van het Duitse leger, wat een uitzondering vormde op de normale veiligheidsprotocollen.
* Personeelsdiscipline: Wacht Hertogs wordt aangetroffen in het wachthuisje vóór zijn officiële pauze. Hij voert ziekte (maagpijn) aan als excuus. De Marktmeester merkt specifiek op dat de deur van buiten vergrendeld was, wat mogelijk duidt op een poging om zijn aanwezigheid te verbergen of een onregelmatigheid in de wachtprocedure.
* Veiligheidsincident: Een waakhond van het nabijgelegen etablissement Marcanti liep los en viel een stoker (Willems) aan. Dit incident werd gerapporteerd aan de chef van Marcanti om herhaling te voorkomen.

De handgeschreven aantekeningen wijzen op een administratieve afhandeling door "Mr. Balk", een hogere ambtenaar binnen het marktwezen of de gemeente Amsterdam. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat (het huidige Food Center Amsterdam) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een vitale locatie voor de voedselvoorziening van de stad. Vanwege de schaarste en distributie was er sprake van strenge bewaking en controle om diefstal en zwarte handel tegen te gaan.

De vermelding van de Wehrmacht die nachtoefeningen houdt, illustreert de constante aanwezigheid van de bezetter in de openbare ruimte. Marcanti, gelegen aan de Jan van Galenstraat, was destijds een bekend uitgaanscentrum en koffiehuis voor de marktkooplui en werknemers, maar werd in de oorlog ook voor diverse andere doeleinden gebruikt.

De zakelijke, bijna militaire toon van het rapport is kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit die tijd, waarbij zelfs kleine afwijkingen van het dienstrooster (zoals een kwartier te vroeg pauzeren) formeel werden vastgelegd. De genoemde Keucheniusstraat bevindt zich direct ten noorden van het marktterrein in de Staatsliedenbuurt. Bedrijfschef van (De heer) J. de Vries M. Balk Gemeente Amsterdam Marktwezen Wehrmacht