Dienstverslag / Rapportage van de Marktmeester van de Centrale Markt te Amsterdam. 7 juni 1944. Rapport. N^o 37/6/17 M. 1944 17/6 Amsterdam, 7 Juni 1944.

Hedenavond te vijf min. over half elf hield ik een controle op de Centrale Markt. Bij mijn aankomst was controleur van Haeften als portier in de lôge aanwezig met hondenwacht Swalef.

Controleur Klaassens, die terreindienst verrichtte kwam de sleut[el] van het kaartenkantoor halen om aldaar naar de W.C. te gaan. Hondenwacht Monsees, die met hem de ronde moest doen zette op het terrein de ronde voort.

Het toegangshek stond geheel open met het oog op de nachtoefeni[ng] van de Wehrmacht.

Controleur van Haeften deelde mede dat de Landwacht op het terrein was geweest en bij schipper Kooiman een partij groente en fruit in beslag had genomen en bij schipper van Toor een partij aardappelen. Deze handel was door hen per handkar van de Markt weggevoerd en naar ~~de Joan Melchior Kemperstraat~~ gebracht.
(Boven de doorgehaalde tekst is handgeschreven toegevoegd: Kemperstraat 51.)

(In de linker kantlijn is handgeschreven genoteerd:)
Zie mijn desbetreffend rapport aan directie van 8/6.

Te tien minuten voo[r] elf trof ik controleur Klaassens met wacht Monsees op de ronde bij pier B. aan. Te elf uur precies losten zij portier van Haeften af.

Te tien minuten voor half twaalf heb ik het terrein verlaten.

vl.
De Marktmeester,
(Getekend: J. v Londen)

(In rode inkt rechtsonder:)
16-6-44
(Geparafeerd: A)

Den Heer Bedrijfschef der Centrale Markt. Dit rapport biedt een inkijkje in de dagelijkse gang van zaken op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de bezettingsjaren. Enkele opvallende punten:

• Militaire aanwezigheid: Het openstaande toegangshek vanwege "nachtoefeningen van de Wehrmacht" illustreert hoe de bezettingsmacht de infrastructuur opeiste. De datum, 7 juni 1944, is de dag na D-Day; de militaire alertheid was op dat moment waarschijnlijk zeer hoog.
• De Landwacht: De melding over de Landwacht die goederen (groente, fruit en aardappelen) in beslag neemt van schippers, wijst op de repressieve maatregelen tegen de 'zwarte handel' of simpelweg het vorderen van voedselvoorraden. De Landwacht was een beruchte Nederlands-nationaalsocialistische paramilitaire organisatie.
• Administratieve nauwkeurigheid: De Marktmeester rapporteert zeer nauwkeurig op de minuut af over de aanwezigheid en bewegingen van zijn personeel (Van Haeften, Klaassens, Swalef en Monsees). De handgeschreven correctie van het adres (Kemperstraat 51) toont aan dat er later nog specifieke informatie is toegevoegd of gecontroleerd. In 1944 was de voedselsituatie in de Nederlandse steden nijpend. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening, maar stond onder streng toezicht van zowel de Duitse autoriteiten als de Nederlandse politie en hulporganisaties zoals de Landwacht.

De "hondenwacht" was de term voor de nachtdienst (24:00 - 04:00 of 22:00 - 02:00 uur), vaak uitgevoerd met waakhonden ter voorkoming van diefstal of sabotage. Dit document getuigt van de spanning tussen het normale bedrijfsbeheer van de marktmeester en de grillige realiteit van de bezetting, waarbij vorderingen door de Landwacht en oefeningen van de Wehrmacht de orde verstoorden. Klaassens (Controleur) Politie Wehrmacht