Archief 745
Inventaris 745-426
Pagina 250
Dossier 100
Jaar 1944
Stadsarchief

Archiefdocument

Dossier: 37/3/2M.1945

Origineel

No.37/3/2M.1945 4/1.

R a p p o r t .
*************

Am Freitag 22. Dezember 1944, ungefähr 20.00 Uhr be-
fanden untergezeichneten, J.P.H.Boon und J.Th. de Vries sich
an der Pforte der Zentralmarkt. Wir wollten gerade die Zentral-
markt betreten für die Kontrolle, als ein Person das Hok her-
einkam. De Vries fragte: " Wer da?". Darauf schreite der Her-
eintretende ihm entgegen: "Wehrmacht!". De Vries bat ihn ein
Moment zu warten und sich anständig bekannt zu machen, weil er
im Dunkeln nicht sehen konnte mit wen er zu tun hatte. Es ent-
stand eine Wortwechselung zwischen De Vries und den Schutzmann,
worauf Boon sich bei ihnen fügte. Der Schutzmann schnaubte:
"Wer bist Du und was willst Du?". Boon machte sich bekannt als
Recherche Marktwesens und ihm wurde gesagt: " Kerl, gehe jetzt
in deine Hülle und verschwinde schnell!". Inden der Schutzmann
eine beträchtliche drohende Haltung annahm. Worauf er sich ent-
fernte in die Richtung des Warteraumes.
Von welchen diese Meldung, Amsterdam, 29.Dezember 1944.

Die Beamten, Dit document is een officieel verslag van een incident dat plaatsvond tijdens de bezettingsjaren in Amsterdam. De beambten Boon en De Vries, werkzaam voor de 'Recherche Marktwesens' (een opsporingsdienst die toezag op de handel en distributie op de markten), rapporteren een vijandige confrontatie met een individu die beweerde lid te zijn van de Wehrmacht.

Wanneer de controleurs in het donker om identificatie vragen, reageert de persoon (door de rapporteurs aangeduid als 'Schutzmann') agressief en denigrerend. Hij commandeert de Nederlandse beambte met de woorden: "Kerl, gehe jetzt in deine Hülle und verschwinde schnell!" (Kerel, kruip nu in je schulp en verdwijn snel!). De tekst valt op door het gebruik van een hybride taalvorm: het is grotendeels Duits, maar bevat Nederlandse woorden (zoals "Hok") en grammaticale structuren. Dit was gebruikelijk in rapportages van Nederlandse instanties aan de Duitse bezetter of in diensten die nauw met de bezettingsautoriteiten samenwerkten. Het incident vindt plaats in december 1944, midden in de Hongerwinter. De Centrale Markthallen in Amsterdam waren in deze periode een strategisch cruciaal punt voor de schaarse voedselvoorziening en stonden onder streng toezicht. De spanningen tussen de verschillende ordediensten — de Nederlandse economische recherche en de Duitse militaire macht — waren in deze laatste oorlogsmaanden hooggespannen. Het document illustreert de dagelijkse intimidatie en de complexe gezagsverhoudingen waarbij Nederlandse ambtenaren vaak machteloos stonden tegenover de willekeur van Duitse militairen of hun handlangers. De referentie aan '1945' in het kengetal suggereert dat het rapport begin 1945 formeel is gearchiveerd of doorgeleid. J.P.H. Boon Marktwezen Wehrmacht

Samenvatting

Dit document is een officieel verslag van een incident dat plaatsvond tijdens de bezettingsjaren in Amsterdam. De beambten Boon en De Vries, werkzaam voor de 'Recherche Marktwesens' (een opsporingsdienst die toezag op de handel en distributie op de markten), rapporteren een vijandige confrontatie met een individu die beweerde lid te zijn van de Wehrmacht.

Wanneer de controleurs in het donker om identificatie vragen, reageert de persoon (door de rapporteurs aangeduid als 'Schutzmann') agressief en denigrerend. Hij commandeert de Nederlandse beambte met de woorden: "Kerl, gehe jetzt in deine Hülle und verschwinde schnell!" (Kerel, kruip nu in je schulp en verdwijn snel!). De tekst valt op door het gebruik van een hybride taalvorm: het is grotendeels Duits, maar bevat Nederlandse woorden (zoals "Hok") en grammaticale structuren. Dit was gebruikelijk in rapportages van Nederlandse instanties aan de Duitse bezetter of in diensten die nauw met de bezettingsautoriteiten samenwerkten.

Historische Context

Het incident vindt plaats in december 1944, midden in de Hongerwinter. De Centrale Markthallen in Amsterdam waren in deze periode een strategisch cruciaal punt voor de schaarse voedselvoorziening en stonden onder streng toezicht. De spanningen tussen de verschillende ordediensten — de Nederlandse economische recherche en de Duitse militaire macht — waren in deze laatste oorlogsmaanden hooggespannen. Het document illustreert de dagelijkse intimidatie en de complexe gezagsverhoudingen waarbij Nederlandse ambtenaren vaak machteloos stonden tegenover de willekeur van Duitse militairen of hun handlangers. De referentie aan '1945' in het kengetal suggereert dat het rapport begin 1945 formeel is gearchiveerd of doorgeleid.

Genoemde Personen 1

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Pan Huishoudelijk: Pannen Kruidenier (Droog): Meel Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen Wehrmacht

Kooplieden in dit dossier 14

A.F. Kitsz Waterlooplein
A.F. Kitsz Waterlooplein
C. Kool Waterlooplein
D. de Vries Waterlooplein 39355
D. de Vries Waterlooplein 39355
Noord-Holl. Bevelanders Waterlooplein 924.30
Schip "Dina" Waterlooplein opslag in
Schip "Dina" Waterlooplein
Schip "Energie". Waterlooplein " 4.902.--
Schip "Onderneming" Waterlooplein
Schip "Tijd zal 't leeren". Waterlooplein F. 2.342.30
Schip "Twee Gebroeders" Waterlooplein
Schip "Verwisseling". Waterlooplein " 2.977.38
F.W. Schip Waterlooplein

Gerelateerde Documenten 6