Dienstverslag / Rapport 23 februari 1944 R A P P O R T

D

Th. Zandvliet, wonende Binnenhofstraat 67 en K. Silleman, wonende Mosveld 50, beide te Amsterdam-Noord hebben een vergunning aangevraagd voor het aankoopen van een paard. Naar aanleiding hiervan heb ik een onderzoek ingesteld naar de werkzaamheden van beide personen.

[Met de hand bijgeschreven in de marge:] echter

Th. Zandvliet heeft toegang tot de Centrale Markt als kooper, Niet zoozeer omdat hij kleinhandelaar is in aardappelen groente en fruit, maar om zijn vrouw, die deze handel in Amsterdam-Noord uitoefent, op de Centrale Markt behulpzaam te kunnen zijn. Zijn eigen werk is het vervoeren van aardappelen van de hulpmarkt in Amsterdam-Noord naar en voor rekening van een groot aantal kleinhandelaren in dit stadsdeel. Voor zoover mij uit zijn eigen notitieboekje is kunnen blijken vervoert hij ongeveer 650 H.L per week. Zandvliet heeft de beschikking over twee wagens doch slechts over één paard. Hij verklaarde voldoende werk te hebben om twee wagens te gebruiken, reden waarom hij een tweede paard aanvraagt.

Silleman, die een schoonzoon is van Zandvliet, heeft de beschikking over een paard en wagen en vervoert hiermede eveneens van de hulpmarkt in Amsterdam-Noord aardappelen voor rekening van verscheidene kleinhandelaren in dit stadsdeel. Uit een bewijsje dat hij mij vertoonde bleek, dat hij ook wel voor de Duitsche Weermacht heeft gereden. Silleman verklaarde dit thans niet meer te doen daar de betrokken afdeeling niet meer in Amsterdam-Noord aanwezig is. Hij verklaarde voor het werk van de Duitsche Weermacht een vervoersvergunning te hebben gehad van de Rijksverkeersinspectie onder Letter A.P./B No 631-11-1. Deze vergunning zou hij weer aan de Rijksverkeersinspectie hebben terug gezonden. Het paard van Silleman, dat bij de Provinciale Voedselcommissie voor Noord-Holland is ingeschreven onder No 731690, is blijkens een dekbewijs hetwelk Silleman mij ter inzage vertoonde, op 21 Augustus 1943 gedekt door den hengst Coureur Avenu, stamboeknummer K.1531 en eigendom van den boer Hotting te Amsterdam-Noord. Bovendien is gebleken, dat het paard een ontsteking of verzwering heeft aan den rechterachterpoot. Hoewel het paard niet kreupel loopt geneest deze verzwering slecht omdat het dagelijks moet werken. (Volgens zijn notitieboekje vervoert Silleman ongeveer 600 H.L. aardappelen per week) Om beide redenen is het, dat Silleman een tweede paard er bij wil hebben.

Amsterdam 23 Februari 1944
Controleur,

[Handtekening]

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Met de hand geschreven in blauw:] 816. Het document is een zakelijk inspectierapport waarin een controleur van de Amsterdamse Centrale Markt de noodzaak van een paardenvergunning toetst voor twee transporteurs uit Amsterdam-Noord.

De kernpunten van het onderzoek zijn:
1. Transportvolume: Beide mannen vervoeren grote hoeveelheden aardappelen (ca. 600-650 hectoliter per week) voor lokale winkeliers. In een tijd van voedselschaarste was dit een vitale functie.
2. Capaciteitsgebrek: Zandvliet heeft twee wagens maar slechts één paard.
3. Medische en biologische noodzaak: Bij Silleman is sprake van een drachtig paard (gedekt in augustus 1943) dat bovendien lijdt aan een hardnekkige ontsteking aan de achterpoot door overbelasting.
4. Politieke context: Er wordt expliciet vermeld dat Silleman voor de Wehrmacht heeft gereden, maar dat dit gestopt is. Dit lijkt een relevante factor te zijn voor de controleur om de huidige status van de aanvrager te bepalen. Dit rapport is opgesteld in februari 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de brandstofschaarste extreem, waardoor transport bijna volledig afhankelijk was van paard en wagen. Paarden waren echter ook schaars en werden vaak door de bezetter gevorderd.

De distributie van voedsel, met name aardappelen, stond onder strikt toezicht van instanties zoals de Rijksverkeersinspectie en de Provinciale Voedselcommissie. De vermelding van het transport voor de Wehrmacht illustreert hoe de lokale economie verweven was met de bezettingsmacht. De gedetailleerde informatie over de dekking van het paard door hengst 'Coureur Avenu' toont aan hoe nauwgezet de administratie rondom veestapel en transportmiddelen werd bijgehouden om fraude of illegale handel te voorkomen in een tijd dat elke calorie telde.