Dienstverslag / Rapport 8 maart 1944 (stempel van ontvangst: 13 maart 1944) [Getypt deel:]

№ 37/32/1 M.1944 8/3 [Handgeschreven:] Th Jonkman

R A P P O R T

Heden morgen omstreeks 11 uur bevond ik,controleur Bijland,mij met toezicht belast bij het uitgangshek van de Centrale Markt. Ik zag toen dat een persoon die later genaamd bleek te zijn Wihelmus Leonardus Heijtvelt,geboren te Vlissingen 1 Februari 1926, wonende Assendelftstraat 16/II, met een paard en wagen de Centrale Markt wilde verlaten. Doordat Heijtvelt blijkbaar te veel op het paard lette dat met den wagen moeilijk tegen de hoogte kon opkomen, reed hij met het voorwiel tegen het uitgangshek aan waardoor dit aan den onderkant zoodanig werd ontzet dat het niet meer open kon. Heijtvelt is als personeel in dienst bij den kooper J.H. Heijstee, wonende Houtrijkstraat 103/III, die naar Heijtvelt mij verklaarde, eigenaar is van paard en wagen.

Amsterdam 8 Maart 1944
Controleur,
[Signatuur:] A.J. Bijland

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Handgeschreven aantekeningen midden/onder:]

[Links:] 231/6
[Midden:] Ass. Zaken [Signatuur:] Th. Meijer

[Rechtsonder:] 3/5/1
modelbriefje

Rapporteurs aan ass zaken
Bon maken voor P.W. werkplaatsen – bon 1626
(op bon vermelden: in rekening brengen aan assmarktzaken)
afschrift van brief aan ass zaken met vermelding van bon nummer aan boekhouding.

[Stempel:] 13 MAART 1944 * Incident: Het rapport beschrijft een klein verkeersongeval op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. De 18-jarige Wilhelmus Heijtvelt botste met een paard-en-wagen tegen een uitgangshek. De oorzaak was onoplettendheid; de bestuurder was te gefocust op het paard dat moeite had met een helling.
* Schade: Het hek raakte "ontzet" (verbogen) aan de onderzijde, waardoor het onbruikbaar werd.
* Administratieve afhandeling: Uit de handgeschreven kantlijnnotities blijkt de bureaucratische afwikkeling. Er werd opdracht gegeven aan de Publieke Werken (P.W.) werkplaatsen om de schade te herstellen (via bon 1626). De kosten hiervoor moesten intern worden verrekend ("in rekening brengen aan assmarktzaken").
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke stijl, inclusief de archaïsche spelling (bijv. "den wagen", "zoodanig"). Dit document stamt uit de late periode van de Duitse bezetting van Nederland (maart 1944). In deze tijd was paard-en-wagen het primaire vervoersmiddel voor goederendistributie in de stad, vanwege het acute gebrek aan brandstof voor motorvoertuigen.

De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was het logistieke hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. Incidenten zoals deze werden nauwgezet gerapporteerd omdat schade aan markt-eigendommen direct invloed kon hebben op de doorstroming van schaarse goederen. Opvallend is dat de jonge leeftijd van de bestuurder (18 jaar) typerend is voor die oorlogsjaren, waarin veel oudere mannen tewerkgesteld waren in Duitsland of ondergedoken zaten, waardoor jongeren vaker zwaar fysiek werk verrichtten. A.J. Bijland J.H. Heijstee Publieke Werken