Getypt rapport (ambtelijk verslag).
Origineel
Getypt rapport (ambtelijk verslag). 15 december 1944. F. Reinen, de Contrôleur (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen). De Heer Directeur van het Marktwezen. $\text{N}^\underline{\text{o}}$ 10 37/114/1 M.1944 $\frac{w}{n}$
[Handgeschreven tekst rechtsboven:]
inschrijven
[onleesbaar]!
$\underline{\text{R a p p o r t .}}$
Hedenmiddag +-1.30 uur werd ik door U opgebeld om een hulp-
brandweerman aan te houden, die met een zakje op zijn rug liep.
Dien man heb ik aangehouden en in dat zakje bevonden zich wortelen.
Genoemde hulpbrandweerman is genaamd:
Jan Pieter van Boldrik, geboren 24 September 1909 en
wonende Bestevaerstraat 52 III.
Op mijn vraag hoe hij aan die wortelen kwam, verklaarde hij,
dat hij deze had opgevischt uit het water. Op mijn tweede vraag
waar hij naar toeging met deze wortelen, verklaarde hij naar den
dokter te moeten en metgeen naar huis te gaan om die wortelen daar
te brengen. Zijn Chef heb ik telefonisch gevraagd of hij wist waar
Van Boldrik naar toe was. Deze verklaarde, dat Van Boldrik naar
huis was, omreden zijn dochter jarig was en hij eenigen tijd in
de huiselijke kring kon doorbrengen en daarna weer zijn dienst te
doen op het Stadhuis.
Amsterdam, 15 December 1944,
De Contrôleur,
[Signatuur: F. Reinen]
Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen.
(F.Reinen). * Kern van het incident: Een hulpbrandweerman genaamd Van Boldrik is op heterdaad betrapt met een zakje wortelen. In de context van 1944 was het bezit van ongeregistreerd voedsel een serieuze zaak die gerapporteerd moest worden aan de Directeur van het Marktwezen.
* Verdediging van de verdachte: Van Boldrik geeft een tweeledige verklaring: hij heeft de wortelen "opgevist uit het water" (waarschijnlijk uit een gracht waar een schip of kar was gelost) en hij was op weg naar huis omdat zijn dochter jarig was.
* Verificatie: De controleur heeft de verklaring gecontroleerd bij de chef van de hulpbrandweerman, die bevestigde dat Van Boldrik verlof had vanwege de verjaardag van zijn dochter voordat hij weer dienst moest doen op het Stadhuis.
* Opmerkelijk: Het document toont de extreme mate van controle en de ernst van de voedselsituatie aan het einde van de oorlog. Zelfs een kleine hoeveelheid wortelen ("een zakje") leidde tot een officiële aanhouding en een getypt rapport. * De Hongerwinter: De datum (15 december 1944) plaatst dit document midden in de Hongerwinter. Voedsel was nagenoeg niet meer verkrijgbaar via de reguliere weg. Het "opvissen" van voedsel uit het water was een wanhoopsdaad die vaker voorkwam bij grachten waar voedseltransporten plaatsvonden.
* Dienst van het Marktwezen: Deze Amsterdamse gemeentelijke dienst hield toezicht op de markten en de distributie van levensmiddelen. Tijdens de bezetting werkten zij nauw samen met de autoriteiten om zwarte handel en diefstal van schaars voedsel tegen te gaan.
* Hulpbrandweer: Veel Amsterdamse mannen werden tijdens de bezetting aangesteld als hulpbrandweerman, vaak ook om te voorkomen dat zij via de Arbeitseinsatz in Duitsland moesten gaan werken. Zij deden vaak dienst in openbare gebouwen zoals het Stadhuis (toentertijd aan de Oudezijds Voorburgwal). F. Reinen Marktwezen Stadhuis