Kwitantie / Factuur voor geleverde vis. 8 maart 1944. $N\underline{o} \text{ } 46^{A}/19/26$ [Stempel: M 1944] $\frac{S}{3}$

SPINOZA ZIEKENHUIS
EN
INRICHTING VOOR OOGLIJDERS
SPINOZASTRAAT 2 - AMSTERDAM
TELEFOON 52774

[Rechts van briefhoofd, handgeschreven:] ni-lijst / geb. bij

[Handgeschreven:]
Visch 8.3.1944

Ontvangen:
28/2 - t/m 4/3.'44
3 pond snoekbaars à 1.40
12 " brasem " - 84

Schoonmaken 15 ct. per pond.

[Stempel linksonder:]
ANDRIESZ-ZIEKENHUIS
ANDRIESZSTRAAT 2
AMSTERDAM

[Handtekening rechtsonder:]
D. Ruul [?] Het document betreft een afrekening voor visleveringen aan een Amsterdams ziekenhuis gedurende de periode van 28 februari tot en met 4 maart 1944. Er zijn twee soorten vis geleverd: 3 pond snoekbaars (voor 1,40 gulden per pond) en 12 pond brasem (voor 0,84 gulden per pond). Daarnaast wordt er een toeslag van 15 cent per pond gerekend voor het schoonmaken van de vis.

Het meest opmerkelijke aan het document is de discrepantie tussen de gedrukte naam (Spinoza Ziekenhuis) en de paarse stempel (Andriesz-ziekenhuis). Hoewel het adres (nummer 2) hetzelfde blijft, is de straatnaam aangepast. Dit is een direct bewijs van de administratieve ingrepen tijdens de bezettingstijd. Het document dateert uit maart 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De naamsverandering van de straat en het ziekenhuis is historisch significant. In augustus 1942 verplichtten de bezetters dat alle straatnamen die verwezen naar Joden of leden van het koningshuis werden veranderd. De Spinozastraat, vernoemd naar de Joodse filosoof Baruch Spinoza, werd omgedoopt tot de Andrieszstraat (naar de 17e-eeuwse medicus Nicolaas Andriesz).

Het feit dat er nog voorbedrukt papier van het 'Spinoza Ziekenhuis' werd gebruikt met een corrigerende stempel van het 'Andriesz-ziekenhuis' duidt op een pragmatische omgang met schaarse middelen (papier) in oorlogstijd, terwijl men wel voldeed aan de ideologische eisen van de bezetter. De levering van zoetwatervis (snoekbaars en brasem) was in deze periode een belangrijke bron van proteïne, aangezien zeevis en vlees door de oorlogsomstandigheden en blokkades zeer schaars waren. D. Ruul