Officiële correspondentie (kennisgeving van levering).
Origineel
Officiële correspondentie (kennisgeving van levering). 26 juli 1944. Marktwezen-Amsterdam. De Geneesheer-Directeur van de Nederlandsch Hervormde Diaconessen Inrichting (Overtoom 283, Amsterdam). MARKTWEZEN-AMSTERDAM.
Amsterdam, 26 Juli 1944.
Aan den Heer Geneesheer-Directeur
van de Ned. Herv. Diac. Inr.
Overtoom 283,
Amsterdam-West. wijk 21
=========================
No. 46a/19/57aM. SV.
Hiermede bericht ik U, dat in de week van
17 Juli t/m 22 Juli 1944 op de Vischmarkt alhier
aan Uw leverancier Glastra
ten behoeve van Uw inrichting is afgeleverd:
Maandag:
Dinsdag:
Woensdag:
Donderdag: 18 pond schol
Vrijdag:
Zaterdag:
Voortaan zal U wekelijks een dergelijke opgave
worden gezonden. U gelieve mij, indien mogelijk per
omgaande, Uw opmerkingen hieromtrent te doen toekomen,
ook indien de levering accoord is.
De Directeur,
[Onleesbare handtekening/paraf]
Marktw/HK.
19-7-'44/HB.
No. 297.
[Handgeschreven: Acc. W.]
[Handgeschreven paraaf onderaan] Dit document is een officiële rapportage van het Amsterdamse Marktwezen aan de directie van een ziekenhuis (de Diaconesseninrichting aan de Overtoom). De kern van de brief is de bevestiging van een geleverde hoeveelheid vis in de voorgaande week.
Opvallende punten:
* Distributie: De brief illustreert hoe de voedseldistributie tijdens de bezettingsjaren strikt werd gereguleerd. Het Marktwezen hield toezicht op wat er aan specifieke leveranciers (in dit geval Glastra) werd afgegeven ten behoeve van instellingen.
* Schaarsheid: De levering voor een gehele week voor een grote zorginstelling beperkte zich tot slechts 18 pond schol op de donderdag. Alle andere dagen bleven leeg.
* Administratieve controle: De brief kondigt een nieuwe procedure aan waarbij deze opgave voortaan wekelijks zal plaatsvinden, met een verzoek om onmiddellijke bevestiging ("per omgaande"). De handgeschreven aantekening "Acc. W." (Accoord) duidt op de interne controle bij de ontvangende instelling. De datum van de brief, 26 juli 1944, is cruciaal voor het begrijpen van de situatie. Nederland was op dat moment al ruim vier jaar bezet door Nazi-Duitsland. De geallieerden waren anderhalve maand daarvoor geland in Normandië (D-Day), maar de bevrijding van Amsterdam was nog ver weg.
De voedselsituatie in de Nederlandse steden werd in de loop van 1944 steeds nijpender. Alles was op de bon, en instellingen zoals ziekenhuizen waren volledig afhankelijk van de centrale toewijzingen via organen zoals het Marktwezen. De geringe hoeveelheid vis (18 pond schol voor een heel ziekenhuis) is een directe voorbode van de extreme schaarste die enkele maanden later zou uitmonden in de Hongerwinter van 1944-1945.
De Nederlandsch Hervormde Diaconessen Inrichting aan de Overtoom 283 was een belangrijk protestants ziekenhuis in Amsterdam-West. Het feit dat zelfs een medische instelling nauwgezet verantwoording moest afleggen over (en genoegen moest nemen met) dergelijke kleine hoeveelheden voedsel, typeert de penibele omstandigheden van de laatste oorlogsjaren. Marktwezen