Zakelijke brief / Verklaring van levering. 19 juli 1944. BINNENGASTHUIS
AMSTERDAM

AMSTERDAM, 19 Juli 194 4

Wordt verzocht bij de beantwoording
datum en nummer te vermelden.

No. 872
Bijlage

Door de firma W. Geijs, Alhier, is aan het
Binnengasthuis geleverd op:
4, 5 en 7 Juli 1944, telkens 16 Kg. zeelt, tegen
$f$ 0.98 en op 11 Juli 1944 Brasem 15 Kg. tegen
$f$ 0.82; op 12 Juli 1944 Snoekfilets 15 Kg. tegen
$f$ 1.50; op 14 Juli 1944 Schelvisch 15 Kg. tegen
$f$ 3.31 per Kg., schoon gewicht.

De Administrateur
van het Binnengasthuis
[Handtekening: AM Prolman]

Den Heer Directeur
van het Marktwezen
Alhier

[Onderaan:]
Stadsdrukkerij Amsterdam 14424-6-44-1000 * Doel van het document: De brief dient als officieel bewijs van de levering van diverse partijen vis door de firma W. Geijs aan het Binnengasthuis gedurende de eerste helft van juli 1944. Het overzicht specificeert de datum, het type vis, de hoeveelheid in kilogrammen en de prijs per kilo.
* Inhoudelijke details:
* Er zijn leveringen van zoetwatervis (zeelt, brasem en snoek) en zeevis (schelvis).
* De hoeveelheden zijn relatief constant (15 of 16 kg per levering).
* De prijzen per kilo ("schoon gewicht") variëren aanzienlijk: van $f$ 0,82 voor brasem tot $f$ 3,31 voor schelvis.
* Administratieve context: De brief is gericht aan de Directeur van het Marktwezen. Dit duidt op een verplichte rapportage over voedselvoorraden en prijzen, waarschijnlijk in het kader van prijsbeheersing of distributiecontrole tijdens de bezettingsjaren. Dit document stamt uit juli 1944, een kritieke fase tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland, slechts enkele maanden voor de Spoorwegstaking en de daaropvolgende Hongerwinter.

1. Voedselvoorziening: In 1944 was de voedselvoorziening in grote steden als Amsterdam zeer precair en streng gereguleerd. Instellingen zoals het Binnengasthuis (een groot stadsziekenhuis) waren afhankelijk van toegewezen quota. Het 'Marktwezen' hield toezicht op de handel en zorgde dat prijzen niet ongecontroleerd stegen (zwarte marktbestrijding).
2. Visconsumptie: De vermelding van zeelt, brasem en snoek is typerend voor de oorlogstijd. Omdat de visserij op de Noordzee door de Duitse bezetter sterk aan banden was gelegd (vanwege mijnen en het risico op vluchtpogingen naar Engeland), werd er veel meer gevist op de binnenwateren. Zoetwatervis, die voor de oorlog minder populair was, werd een belangrijke bron van eiwitten.
3. Prijspeil: De hoge prijs voor schelvis ($f$ 3,31 t.o.v. $f$ 0,82 voor brasem) illustreert de schaarste van zeevis in die periode.
4. Binnengasthuis: Als academisch ziekenhuis moest het Binnengasthuis niet alleen patiënten verzorgen maar ook personeel voeden onder steeds moeilijker wordende omstandigheden. Een nauwkeurige administratie was essentieel om aanspraak te kunnen blijven maken op nieuwe leveringen. W. Geijs Marktwezen