Handgeschreven brief (mogelijk een verzoek om bijstand). 17 december 1939. Gerh. Joh. Sijmons, Noordermarkt 18-II, Amsterdam. Onbekend (geadresseerd als "Weledele Heer"). Amsterdam 17. Dec. 1939 [archivarische aantekening: ni insp]

Weledele. Heer

U. briefkaart. heb ik. in. Zeer.
treurige. omstandigheden.
ontvangen den Vierde Dec heb
had ik nog. op de Noorder markt
gestaan toen heb ik. kou ge vat
en. moest. thuis. blijven. mijn
twintig. gulden handelgeld
Handels geld. die ik van mijn eigen
nog. had. ben op gegaan ik
moest. versterkende middelen
Hebben en de rest moest ik aan
Mijn huisgezin geven nu teren
ze op de. twintig gulden. en
doen. alle. mogelijke. moeite
om aan handelsgeld te komen
zie hier mijn heer mijn
treurige toestand.

Hoogachtend
Gerh. Joh. Sijmons.
Noordermarkt. n: 18. [archivarische aantekening: II 33] * Inhoud: De brief is een noodkreet van een kleine zelfstandige (marktkoopman). De schrijver legt uit dat hij sinds 4 december ziek is ("kou gevat") nadat hij op de Noordermarkt had gewerkt. Hierdoor kon hij niet meer werken. Zijn volledige bedrijfskapitaal van 20 gulden is opgegaan aan medicijnen ("versterkende middelen") en het onderhoud van zijn gezin. Hij vraagt indirect om hulp of legt verantwoording af waarom hij niet aan financiële verplichtingen kan voldoen, aangezien hij nu geen "handelsgeld" meer heeft om nieuwe voorraad te kopen.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is typisch voor iemand met een beperkte schoolopleiding uit die tijd; fonetische spelling ("ge vat"), archaïsche aanspreekvormen ("Weledele Heer") en een eigenzinnige interpunctie met veel punten tussen woorden die eigenlijk een zinsdeel vormen.
* Status: De brief geeft een indringend beeld van de precaire situatie van de Amsterdamse werkende klasse aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. * Historische context: December 1939. Hoewel Nederland nog neutraal was in de Tweede Wereldoorlog, waren de economische omstandigheden zwaar door de nasleep van de depressie en de mobilisatie. Voor kleine handelaren op markten zoals de Noordermarkt (gelegen in de toenmalige armere volksbuurt de Jordaan) betekende ziekte direct een gebrek aan inkomsten. Er bestond in die tijd nauwelijks een sociaal vangnet voor zelfstandigen zonder personeel.
* Financieel: Het genoemde bedrag van 20 gulden was in 1939 een aanzienlijk bedrag voor een gezin, vergelijkbaar met ongeveer het weekloon van een ongeschoolde arbeider. Dat dit het volledige "handelsgeld" was, toont aan hoe klein de marges waren waarbinnen deze man opereerde.
* Locatie: De Noordermarkt in Amsterdam is historisch verbonden met de handel in textiel en tweedehands goederen, een plek waar de armsten van de stad probeerden een eerlijke boterham te verdienen.