Getypt concept-document met handgeschreven correcties en aantekeningen. 20 mei 1943. Concept. vD/HB.
= = = = = = =

K e n n i s g e v i n g
aan de straathandelaren, die in de
vischverdeeling zijn opgenomen.

Vanaf [open ruimte] worden de afslagbriefjes niet meer op de visch gelegd, doch deze moeten door u [handgeschreven tussenvoeging] bij de toewijzing in ontvangst worden genomen. De briefjes van op een ochtend of middag toegewezen visch moeten tegelijk aan een der kassen worden aangeboden. Indien U derhalve tijdens één verdeeling bijv. garnalen, zeevisch en aal krijgt toegewezen, dient U de drie afslagbriefjes van deze partijen, tezamen aan een der kassen aan te bieden. U ontvangt van den kassier een verzamelbriefje, terwijl U ook de betreffende afslagbriefjes bij Uw kassabon terugontvangt. Wanneer U op de U aangewezen markt aankomt, moet U de afslagbriefjes met het verzamelbriefje aan den contrôleerenden marktambtenaar afgeven en de op deze briefjes vermelde toewijzingen aan den marktambtenaar toonen. De verkoop van Uw visch vangt niet eerder aan, dan nadat U van de marktambtenaar toestemming hebt verkregen. Pas op dat moment teekent U de presentie-lijst [doorgestreept: lijst] staat bij den marktambtenaar en begint U met den verkoop.

Verder wordt U nog op het volgende gewezen.
De U toegewezen visch mag niet worden uitgesorteerd, doch moet, zooals deze op de Vischmarkt is toegewezen, aan het publiek worden verkocht. Wanneer in een kist (bijv. zeevisch) verschillende soorten visch zijn verpakt, moet vanzelfsprekend soort bij soort op Uw kar worden gelegd. Het storten van water over visch of garnalen is ten strengste verboden. Verkoop aan publiek is uitsluitend toegestaan op de U aangewezen verkoopplaats.

Overtredingen zullen, zonder verdere waarschuwing, worden gestraft met uitsluiting van de verdeeling.

Amsterdam, 20 Mei 1943.
De Directeur.

[Handgeschreven kanttekening linksonder:]
18 behandelen met goedkeuring krachtens besluit met [onleesbaar] * Vorm en taal: Het document is opgesteld in de toenmalige spelling (bijv. "visch", "verdeeling", "toonen"). De toon is formeel, gebiedend en bureaucratisch.
* Administratieve controle: Er is sprake van een strikte keten van bewijsvoering: afslagbriefjes, verzamelbriefjes, kassabonnen en presentielijsten. Dit wijst op een systeem dat fraude, zwarte handel of eigenmachtig handelen van de visboeren tot een minimum moet beperken.
* Regulering van de verkoop: Opvallend is het verbod op het uitsorteren van vis. Handelaren moesten de vis verkopen zoals zij deze kregen (waarschijnlijk om te voorkomen dat de beste vis "onder de toonbank" verdween). Ook kwaliteitscontrole (verbod op water over vis gieten om gewicht te beïnvloeden of bederf te maskeren) en locatiegebonden verkoop zijn strikt vastgelegd.
* Sancties: De strafmaat is onmiddellijk en zwaar: uitsluiting van de verdeling betekent in feite een beroepsverbod en verlies van inkomen. Dit document stamt uit mei 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van een schaarste-economie. Voedsel, waaronder vis, was onderworpen aan strikte distributieregels.

De "vischverdeeling" was een officieel apparaat dat zorgde dat de schaarse aanvoer van vis werd verdeeld over de erkende handelaren. De straathandelaars stonden onder streng toezicht van marktambtenaren. De bureaucratische maatregelen in dit document (het verzamelen van briefjes en het tekenen van een presentielijst) dienden niet alleen voor de administratie, maar ook als middel voor de bezetter en de Nederlandse autoriteiten om de voedselvoorraad en de geldstromen volledig te beheersen. Het uitsluiten van handelaren bij overtredingen was een effectief pressiemiddel in een tijd waarin legaal handel drijven bijna onmogelijk was zonder goedkeuring van de overheid.