H. Schouten

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

* **Inhoud:** De schrijver, H. Schouten, identificeert zichzelf als vrachtrijder. Hij verzoekt om een (waarschijnlijk permanente) toegangskaart voor de Centrale Markt in Amsterdam. * **Motivatie:** Schouten geeft aan dat hij voorheen per week betaalde voor toegang, maar dat deze werkwijze "te lastig" is voor zowel hemzelf als voor de marktmeesters. Dit duidt op een wens voor administratieve vereenvoudiging. * **Stijl en Spelling:** De brief is geschreven in een formeel, doch sober handschrift. De aanhef "Weldeledelen Heer" is een lichte verhaspeling van de formele titels "Weledelen" of "Weledelgeboren". De spelling "my" (met een y in plaats van ij) was in die tijd nog niet ongebruikelijk in informele of semi-formele correspondentie.

Document

Dit document is een administratief overzicht van de toewijzing van percelen op een terrein (Terrein E). De kern van het document is de vergelijking tussen de perceelnummers van 1938 en die van 1939. De nummers voor 1939 zijn handgeschreven toegevoegd, wat wijst op een hernummering of een nieuwe indeling van het terrein waarbij de bestaande lijst als basis werd gebruikt. Er is een duidelijke organisatorische scheiding aangebracht met een rode lijn tussen nummer 75 en 76, vergezeld van de notitie "2e rij". Dit duidt op de fysieke lay-out van het terrein. Bij nummer 95 is de naam van de gebruiker (Kuijper) doorgestreept en voorzien van de aantekening "gaat verder", wat suggereert dat dit specifieke dossier of deze persoon elders in de administratie is ondergebracht of dat het perceel een andere status heeft gekregen.

Document

Het document is geschreven in een duidelijk, rechtopstaand cursief handschrift. De taal is formeel van toon ("Weledele Heer", "beleefd vragen"), wat passend is voor een officieel verzoek aan een autoriteit in die tijd. Er zijn enkele taal- en spellingskenmerken die typerend zijn voor die periode of duiden op een meer fonetische schrijfwijze door de afzender, zoals "mog" (voor mocht/mag), "Allenig" (voor alleen) en "staat" (voor sta). De vermelding van "twee karren" duidt erop dat Schouten een marktkoopman was. De markten op de Lindengracht (zaterdagmarkt) en de Westerstraat (maandagmarkt) zijn historisch belangrijke markten in de Amsterdamse Jordaan. De afzender vraagt om hulp omdat het onmogelijk is om twee kramen tegelijk te bedienen ("de menschen niet kan afhelpen").

Briefkaart (geadresseerde zijde).

De briefkaart is een officieel poststuk, verzonden door de gemeentelijke dienst **Marktwezen Amsterdam** op 18 juli 1939. De geadresseerde, de heer H. Schouten, woonde ten tijde van bezorging niet meer op het opgegeven adres (Goudsbloemstraat 68 II). De postbode of de sorteerdienst heeft de kaart voorzien van de stempels "WOONT NIET OP NADER ADRES ONBEKEND" en "TERUG AFZENDER". Opmerkelijk is dat er bovenaan met de hand een nieuw adres is bijgeschreven: "Woont thans 2e Goudsbloemdwarstr 10". Dit suggereert dat de kaart mogelijk opnieuw is aangeboden of dat de administratie van het Marktwezen is bijgewerkt. De reclamestempel tegen bos- en heidebranden was een veelvoorkomende postale campagne in de zomermaanden van de jaren dertig.

Ambtelijke notitie / intern memorandum.

Het document is een interne correspondentie binnen de Amsterdamse gemeentelijke dienst van het Marktwezen uit augustus 1939. De kern van de notitie is de goedkeuring van een assistent voor een marktkraamhouder (H. Schouten) op de Lindengracht en de Westerstraat. * **Voorwaarde:** De toestemming is verleend onder de strikte voorwaarde dat Schouten met twee karren op de markt staat. * **Persoonsgegevens:** De beoogde assistent, Bernardus-Franciscus Kremer, wordt met volledige naam, geboortedatum (14 juli 1893) en adres (Lange Houtstraat 44 huis) geregistreerd. * **Procesgang:** De diverse aantekeningen in de kantlijn en bovenaan tonen aan dat de afhandeling niet vlekkeloos verliep. Er zijn meerdere oproepen verstuurd (waarschijnlijk aan de assistent om zich te legitimeren of papieren te overleggen), maar deze werden niet beantwoord ("geen gevolg gegeven", "niet verschenen"). De laatste aantekening dateert van 23 augustus 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Document

* **Kern van de zaak:** Marktkoopman H. Schouten verzoekt om officiële toestemming om zich te laten bijstaan door B. F. Kremer. De noodzaak hiervoor vloeit voort uit het feit dat Schouten op twee verschillende markten (Westerstraat en Lindengracht) met twee karren een standplaats inneemt. * **Handhaving:** Uit de notities blijkt dat Schouten al eerder is gewaarschuwd door de inspectie omdat hij zonder de vereiste vergunning assistentie gebruikte. * **Ambtelijke procedure:** Er is sprake van een grondig proces. De registratuur vraagt om een onderzoek naar de noodzaak van de hulp en de leeftijd van de assistent. Schouten verschijnt aanvankelijk niet na een oproep, wat leidt tot een tweede oproep op een nieuw adres. Uiteindelijk adviseert de ambtenaar op 15 september 1939 dat er geen bezwaar is ("m.i. geen bezwaar"), mits het specifiek om vervanging door Kremer gaat. * **Schrift:** Het document is opgesteld in een vlot, zakelijk Nederlands cursiefschrift, typerend voor de vooroorlogse ambtelijke correspondentie.

Getypte officiële brief (vermoedelijk een doorslag uit een administratief archief).

* **Kernboodschap:** De brief is een formele toewijzing van assistentie op de markt. De heer Schouten krijgt toestemming om zich te laten helpen door een zekere B.F. Kremer op zijn vaste staanplaatsen. * **Strikte voorwaarden:** De overheid hanteerde in 1939 strenge regels voor markthandel. De toestemming is expliciet voor "bijstaan" en uitdrukkelijk "niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghouder (Schouten) fysiek aanwezig moet blijven. Daarnaast is de hulp alleen toegestaan bij een grotere uitstalling van "twee karren", wat de noodzaak voor een extra persoon rechtvaardigt. * **Geografie:** De genoemde locaties (Lindengracht, Westerstraat en 2e Goudsbloemdwarsstraat) bevinden zich allemaal in de Jordaan in Amsterdam. Dit wijst op een zeer lokale economische activiteit waarbij de koopman nagenoeg "om de hoek" van zijn werkplek woonde.

Document

Het document is een formeel antwoord op een verzoek van marktkoopman H. Schouten. De directeur verleent toestemming voor het inzetten van een assistent, de heer B.F. Kremer, op twee specifieke markten in de Amsterdamse Jordaan: de Lindengracht en de Westerstraat. Er worden strikte beperkingen opgelegd: 1. **Bijstaan, niet vervangen:** De vergunninghouder (Schouten) moet zelf aanwezig blijven op de markt; Kremer mag hem slechts helpen. 2. **Omvang van de stal:** De hulp is alleen toegestaan als er een grote plek wordt bezet (met twee karren). 3. **Herroepbaarheid:** De toestemming geldt "tot wederopzegging", wat de overheid flexibiliteit geeft om de vergunning in te trekken. De handgeschreven notitie "Zend m. de koer." (mogelijk 'Zenden met de koerier') suggereert een afwijkende wijze van bezorging ten opzichte van de reguliere post.

Handgeschreven lijst met namen, adressen en data.

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk uit een register. * **Inhoud:** Het bevat persoonsnamen (initialen en achternaam), zeer specifieke Amsterdamse woonadressen inclusief verdiepingen (h = huis/begane grond, Romeinse cijfers I, II, III voor etages), en een kolom met data en codes. * **Afkortingen:** * **ms.**: Mogelijk 'Maatschappelijke Steun'. * **sg**: Mogelijk 'stempelgeld' of 'steungerechtigd'. * **" (Dittotekens)**: Worden intensief gebruikt om herhaling van 'ms.' in de derde kolom aan te duiden. * **Handschrift:** Een duidelijk, geoefend bureaucratisch handschrift uit de vroege 20e eeuw.

Getypte financiële lijst (debiteurenoverzicht).

Dit document is een debiteurenlijst van een koelhuis, gedateerd op 31 januari 1940. Het geeft een overzicht van openstaande saldi van zowel individuen als bedrijven. Het koelhuis faciliteerde waarschijnlijk de opslag van bederfelijke waren zoals vlees of fruit (gezien de vermelding van de "Wyksche fruitmy."). De bedragen variëren sterk, van enkele centen (F.J. Beugel, f. 0.05) tot aanzienlijke bedragen voor die tijd (Wyksche fruitmy., f. 1412.82). De lijst is deels alfabetisch geordend. Onderaan de eerste kolom staat een subtotal ("Transporteeren"), dat bovenaan de tweede kolom wordt voortgezet ("Transport") om tot een eindtotaal van 5669,93 gulden te komen.

Administratief rapport / lijst van kooplieden.

Dit document is een ambtelijke lijst van straathandelaren die zonder actuele vergunning (ventvergunning) toch hun beroep uitoefenen in een vaste wijk. De lijst is systematisch opgezet en bevat cruciale informatie voor de lokale handhaving. * **Afkortingen:** De kolommen "Artikel" bevatten veelvoorkomende afkortingen zoals 'a: gr: fruit' (waarschijnlijk *aardappelen, groenten, fruit*) en 'b: k: eieren' (*boter, kaas, eieren*). De 'd' in 'd: gr: fruit' staat mogelijk voor *diverse*. * **Anciënniteit:** Opvallend is de lange tijd dat sommige kooplieden al 'in de handel' zijn, ondanks het ontbreken van een vergunning op dat moment. J. Bakker staat bovenaan met 48 jaar ervaring, gevolgd door J. Broers (45 jaar) en Em: Halverstad (42 jaar). Dit suggereert dat het hier niet gaat om incidentele verkopers, maar om gevestigde kleine ondernemers die al decennia een rol spelen in de lokale economie. * **Vergunningstatus:** De lijst maakt onderscheid tussen mensen die nooit een vergunning hebben gehad en mensen die deze hebben ingeleverd of zijn kwijtgeraakt. Dit onderscheid was waarschijnlijk van belang voor de mate van gedogen of de prioriteit van handhaving. * **Loondienst:** De eerste twee namen worden specifiek aangemerkt als "knecht van Corn: Oudhof", wat wijst op grotere ondernemers die personeel lieten venten.

Ingekomen verzoekschrift/brief betreffende marktzaken.

In deze brief uit augustus 1941 verzoekt de heer H. Schouten de Amsterdamse marktautoriteiten om hem uit de administratie voor het "Marktkraamergeld" (marktgeld) te verwijderen. De reden hiervoor is een eigendomsoverdracht: op 9 augustus 1941 heeft hij zijn handwagen verkocht aan een zekere heer Lammers. Omdat Schouten de handwagen niet langer verhuurt, acht hij zich niet langer belastbaar voor dit specifieke marktgeld. De ambtelijke aantekeningen onder de brief laten het procesverloop zien: 1. Er wordt gecontroleerd dat Schouten een vergunning heeft voor de Sumatrastraat (Amsterdam-Oost). 2. Er wordt een voorstel gedaan aan de wethouder om deze vergunning in te trekken naar aanleiding van de melding. 3. Er wordt opgemerkt dat de nieuwe eigenaar (Lammers) niet automatisch rechten ontleent aan de koop: hij moet zelf een machtiging/vergunning aanvragen conform artikel 27 van het marktreglement om een kraam te mogen voeren. 4. De inspecteur wordt geadviseerd de betrokkenen op te roepen voor verdere afhandeling.

Document

Dit document is een inventarisatie van transportmiddelen in gebruik bij de tuinbouwsector rondom Amsterdam. Het onderscheid tussen benzineauto's en "Gasgas-auto's" (waarschijnlijk een verschrijving voor houtgas- of generatorauto's) duidt op een periode van brandstofschaarste. In de lijst vallen de vele adressen aan de **Sloterweg**, **Akerweg** en **Osdorperweg** op. Dit waren de belangrijkste tuinbouwgebieden die Amsterdam destijds van verse groenten voorzagen (de voormalige gemeente Sloten). De lijst bevat specifieke details zoals het laadvermogen (variërend van 1500 tot 4000 kg), wat essentieel was voor de logistieke planning van de voedselvoorziening. De opmerking over de paraatheid (6 uur van tevoren melden) wijst op een centraal gecoördineerde inzet, mogelijk in het kader van de distributie tijdens de bezettingsjaren. ---

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier, waarschijnlijk een inventarisatie voor logistieke doeleinden.

Dit document betreft een gedetailleerde inventarisatie van transportcapaciteit in de regio ten zuidwesten van Amsterdam. Het maakt een onderscheid tussen: 1. **Tuindersvervoer:** Agrariërs die eigen paard en wagen bezitten voor het vervoer van hun producten (voornamelijk geconcentreerd rond de Akerweg en Luthemerweg in Sloten). 2. **Vrachtrijders:** Professionele transporteurs die vaker meerdere wagens bezitten en mogelijk voor derden rijden. 3. **Scheepvaart:** Onderaan wordt een specifiek binnenschip genoemd ("Rival") met een laadcapaciteit van 31 ton, varend op olie. De notitie over het gemiddelde laadvermogen (1,5 à 2 ton per wagen) wijst op een centraal geleide planning of vordering, waarbij men precies wilde weten hoeveel ton aan goederen (mogelijk voedselvoorziening) per keer kon worden verplaatst.

Doorslag van een officiële brief (typschrift).

* **Inhoud:** De brief is een afwijzing van een verzoek tot terugbetaling (restitutie). De heer Schouten had verzocht om teruggave van reeds betaalde toegangsgelden voor de Centrale Markt voor het jaar 1942. De directeur van de instelling ziet echter geen reden om dit verzoek door te geleiden naar de Burgemeester van Amsterdam voor goedkeuring. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk, formeel en beslist. Er wordt geen reden gegeven voor de afwijzing, anders dan dat er "geen aanleiding" voor is. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele schrijftaal, herkenbaar aan naamvalsbuigingen ("den Burgemeester") en de spelling van werkwoorden ("verleenen"). * **Status:** Het betreft een archiefkopie (doorslag), zoals blijkt uit het type papier en de stempel/aantekening "Verzonden", wat aangeeft dat het origineel daadwerkelijk naar de geadresseerde is verstuurd.

Handgeschreven lijst met namen en adressen.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, leesbaar cursief handschrift met een vulpen. * **Structuur:** De lijst is opgezet in twee kolommen. Er is gebruik gemaakt van aanhalingstekens (ditto-tekens) bij de Helmholtzstraat om herhaling te voorkomen. * **Inhoud:** Het betreft een lijst van bewoners. De toevoegingen bij de huisnummers zijn typerend voor de Amsterdamse woningbouw: "hs" (huis/begane grond), "boven" of "bov." (bovenwoning), en Romeinse cijfers ($I, II$) voor de etage. * **Nomenclatuur:** Er vallen enkele dubbele achternamen op (bijv. Sondaar-Ketelaars, Lemmens-Evenhard), wat vaak duidde op gehuwde vrouwen of families van een zekere sociale stand.

Administratief register (waarschijnlijk een marktregister of vergunningenlijst).

* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in personen die aan de lijst zijn toegevoegd ("Opgevoerd") en personen die van de lijst zijn geschrapt ("Afgevoerd"). Dit duidt op een mutatieregister van marktkooplieden. * **Terminologie:** * *a. g. f.*: Afkorting voor aardappelen, groenten en fruit. * *2e h. art.*: Tweedehands artikelen. * *cons. ijs*: Consumptie-ijs. * *alc. vr. dr.*: Alcoholvrije dranken. * *verdeelvisch*: Waarschijnlijk vis die onder het distributiestelsel viel. * **Locaties:** De genoemde markten (Nieuwmarkt, Lindengracht, Jan Evertsenstraat, Albert Cuypstraat, Mosplein) bevestigen dat dit een Amsterdams register is. * **Handschrift:** Helder, administratief cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw.

# TRANSCRIPTIE (Bovenaan links) J. v. Druijne S. Engelsman J. Goudketting G. Hanou W.F. Hoekstra

# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>

# TRANSCRIPTIE **[Linksboven]** P. M. SCHUYT W. D. VAN BALDEREN ACCOUNTANTS AMSTERDAM **[Rechtsboven]** K 1823 N.V. Centrale Marktservice, <u>A M S T E R D A M.</u>

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Linksboven:] Surinameplein [Rechtsboven:] 5 - 6 - 44 [Geadresseerde:] Den Heer Inspecteur v/h Marktwezen Alhier [Inhoud:] Den 5^de Juni 44 is door mij den vischkoopman P. Schouten op zijn aanvoer gecontroleerd Zijn aanvoer bedroeg 20 pond versche aal van f 0,57 p. pond verkoop. Hij heeft daarvan 9 pers: 1 kilo verkocht. [Ondertekening:] A. L. Kuiper [Aantekening linksonder han...