Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen. 10 augustus 1944. De Directeur, wnd. (waarnemend), vermoedelijk van een gemeentelijke dienst. Den Heer Directeur van het Bedrijfschap voor Visscherijproducten, 2e Adelheidstraat 300, 's-Gravenhage. [Linksboven handgeschreven:]
7

[Midden boven handgeschreven:]
Archief
↓

[Rechtsboven stempel/paraaf in rood en zwart:]
[onleesbaar]

[Linker marge boven:]
46b/43/11

[Rechter marge boven:]
VD/RP.

10 Augustus 1944

den Heer Directeur van het
Bedrijfschap voor Visscherij-
producten,
2e. Adelheidstraat 300.
’s-G r a v e n h a g e.

[Handgeschreven aantekeningen over de linkerzijde van de tekst:]
telef. met Th. Kranenburg
besproken besl. Weth.
om Wed. Helsloot
niet dupe te laten worden
van principe
Wed. Helsloot
opgevoerd.

[Inhoud brief:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 28 Juni jl. no. 13827/
V/Kk., bericht ik U, dat ik de uitvoering van de in Uw brief ver-
melde aanwijzing heb aangehouden. Ik heb hieromtrent reeds
eenige malen telefonisch met Uwen Heer Mr. Vijftigschilt gespro-
ken, die het met Uwen Heer Kranenburg zou behandelen; tot nog
toe heb ik evenwel geen enkel bericht ontvangen, zoodat ik thans
de motieven voor het aanhouden schriftelijk te Uwer kennis breng.
Kortheidshalve leg ik hierbij een afschrift over van
onzen brief d.d. 28 Februari 1944 aan het Gemeentebestuur, waar-
in het principe van de overschrijving van vischtoewijzing is be-
handeld. Het Gemeentebestuur heeft zich met de daarin opgenomen
gedragslijn vereenigd. Ik verzoek U van een en ander een ver-
trouwelijk gebruik te maken.
Tot het opstellen van een en ander is pas overgegaan,
nadat ons was gebleken, dat op dit terrein noch door het Be-
drijfschap noch door den Vakgroep regelend was opgetreden.
Wanneer het verzoek van de Wed. Helsloot op de door ons
opgestelde richtlijnen wordt getoetst, dan blijkt, dat zij in
geen enkel opzicht aan de gestelde voorwaarden voldoet. Helsloot
was op het tijdstip van zijn overlijden niet meer in de visch-
verdeeling opgenomen; sedert ongeveer een jaar werkte hij bij
een patroon en nam hij zijn toewijzingen niet in ontvangst. De
weduwe is nimmer in den vischhandel werkzaam geweest en zij zou
ook niet zelfstandig haar toewijzing willen gaan verkoopen; dit
zou zij willen doen door een minderjarigen zoon, die ook nimmer
in den vischhandel is werkzaam geweest.
Hoewel de heer Lammers, destijds door ons over dit ge-
val gehoord, van oordeel was, dat de omstandigheden van de Weduwe
wel van zeer treurigen aard waren en dat hij persoonlijk gaarne
bereid zou zijn om eraan mede te werken, dat het gezin wordt ge-
holpen, moest hij echter toegeven, dat de antecedenten van de
Weduwe Helsloot zoodanig waren, dat de Centrale Erkenningscom-
missie zeer waarschijnlijk niet zou kunnen besluiten om haar een
erkenning als kleinhandelaarster in visch te verleenen.
Op grond van het bovenstaande geef ik U ernstig in over-
weging Uw beslissing ter zake te herzien.

De Directeur,
wnd.

--- * Taal en spelling: De brief is opgesteld in het ambtelijk Nederlands van de jaren '40, gekenmerkt door de spelling-Marchant (visch, visscherij, eenige).
* Kern van het geschil: De lokale autoriteit (de afzender) blokkeert een landelijke richtlijn van het Bedrijfschap om de weduwe Helsloot een visvergunning te verlenen. De argumenten zijn zakelijk (geen ervaring, man was al gestopt) en moreel-juridisch (onbekende 'antecedenten').
* Handgeschreven toevoegingen: Deze tonen aan dat er informeel overleg is geweest met de wethouder en ene heer Kranenburg om te voorkomen dat de weduwe "dupe" zou worden van strikte principes, wat suggereert dat er achter de schermen werd gezocht naar een oplossing ondanks de officiële weigering in de brief.
* Bureaucratische toon: De brief getuigt van een strikte hiërarchie en regeldruk, typerend voor de distributieorganisatie in oorlogstijd.

--- * Historisch kader: Augustus 1944. Nederland is nog bezet. De schaarste aan voedsel is nijpend en de distributie van levensmiddelen zoals vis is strikt gereguleerd via 'Bedrijfschappen' en 'Vakgroepen'.
* Sociaal-economisch: De toewijzing van een visvergunning was in deze tijd een kwestie van economisch overleven. De "treurige omstandigheden" van de weduwe duiden op armoede.
* Rechtsorde: De term 'antecedenten' in 1944 kan beladen zijn; het kon duiden op een strafrechtelijk verleden, maar in de context van de bezetting ook op politieke betrouwbaarheid (of juist het gebrek daaraan in de ogen van de autoriteiten). De brief illustreert het spanningsveld tussen lokale menselijke overwegingen en centrale bureaucratische besluitvorming.