Archief 745
Inventaris 745-431
Pagina 350
Dossier 100
Jaar 1944
Stadsarchief

Doorslag (carbonkopie) van een officiële ambtelijke brief.

9 mei 1944.

Origineel

Doorslag (carbonkopie) van een officiële ambtelijke brief. 9 mei 1944. [Linksboven, gestempeld/getypt:]
N⁰ 46⁴/26/4 M. 1944 ¹⁰/₅

[Middenboven, handgeschreven in potlood en roodkrijt:]
onleesbaar, mogelijk: nu Dir
scribbel/paraaf
def.

[Rechtsboven, handgeschreven in potlood:]
Marktw. 52

[Onder de kenmerken:]
238 '44
vischtoewijzing.

[Rechtsmidden:]
9 Mei 1944.

[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw verzoek, om in de vischverdeeling te
mogen worden opgenomen, deel ik U mede, dat U daarvoor gegevens dient
over te leggen, zooals kwitanties van grossiers e.d. waaruit blijkt,
dat U in de basisjaren 1939 en 1940 als kleinhandelaar in visch werk-
zaam waart.

[Linksonder tekstblok:]
vM

[Ondertekening, rechtsonder:]
De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,
(get.) J. L. Strak * Onderwerp: De brief betreft een afwijzing of opschorting van een verzoek om te worden toegelaten tot de officiële distributieketen voor vis ("vischverdeeling").
* Bewijslast: De aanvrager moet aantonen dat hij reeds vóór de oorlog (in de "basisjaren" 1939 en 1940) actief was als visdetailhandelaar. Dit diende bewezen te worden met inkoopfacturen of kwitanties van groothandelaren (grossiers).
* Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige spelling (visch, verdeeling, waart) en een formele, bureaucratische toon die typerend is voor overheidscommunicatie in die periode.
* Administratieve context: De afkorting 'Marktw.' rechtsboven verwijst waarschijnlijk naar de afdeling 'Marktwezen'. De initialen 'vM' duiden waarschijnlijk op de ambtenaar die de brief heeft opgesteld. * Oorlogstijd en Distributie: Ten tijde van de datering (mei 1944) was Nederland bezet door nazi-Duitsland. Voedsel en goederen waren schaars en stonden onder strikt toezicht van de distributiestelsels. Om de zwarte handel in te dammen en de schaarse voorraden te beheren, mochten alleen erkende handelaren goederen ontvangen. Het criterium dat men reeds vóór de oorlog in de branche werkzaam moest zijn, was een standaardmethode om de markt te bevriezen en nieuwkomers uit te sluiten.
* Lokaal Bestuur: Jan Leonardus Strak, die de brief ondertekende, was een NSB-wethouder in Utrecht. Onder de bezetting werden veel gemeentebesturen gelijkgeschakeld en kregen NSB’ers belangrijke posten, zoals die van Levensmiddelenvoorziening. De opvallende combinatie van taken (Levensmiddelen én zweminrichtingen) toont hoe de gemeentelijke organisatie in oorlogstijd was heringericht.
* Historisch belang: Dit document illustreert de verregaande bureaucratische controle over het economische leven tijdens de bezetting, waarbij zelfs de kleinste visdetailhandelaar afhankelijk was van politiek aangestelde bestuurders voor zijn bestaansrecht.

Samenvatting

  • Onderwerp: De brief betreft een afwijzing of opschorting van een verzoek om te worden toegelaten tot de officiële distributieketen voor vis ("vischverdeeling").
  • Bewijslast: De aanvrager moet aantonen dat hij reeds vóór de oorlog (in de "basisjaren" 1939 en 1940) actief was als visdetailhandelaar. Dit diende bewezen te worden met inkoopfacturen of kwitanties van groothandelaren (grossiers).
  • Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige spelling (visch, verdeeling, waart) en een formele, bureaucratische toon die typerend is voor overheidscommunicatie in die periode.
  • Administratieve context: De afkorting 'Marktw.' rechtsboven verwijst waarschijnlijk naar de afdeling 'Marktwezen'. De initialen 'vM' duiden waarschijnlijk op de ambtenaar die de brief heeft opgesteld.

Historische Context

  • Oorlogstijd en Distributie: Ten tijde van de datering (mei 1944) was Nederland bezet door nazi-Duitsland. Voedsel en goederen waren schaars en stonden onder strikt toezicht van de distributiestelsels. Om de zwarte handel in te dammen en de schaarse voorraden te beheren, mochten alleen erkende handelaren goederen ontvangen. Het criterium dat men reeds vóór de oorlog in de branche werkzaam moest zijn, was een standaardmethode om de markt te bevriezen en nieuwkomers uit te sluiten.
  • Lokaal Bestuur: Jan Leonardus Strak, die de brief ondertekende, was een NSB-wethouder in Utrecht. Onder de bezetting werden veel gemeentebesturen gelijkgeschakeld en kregen NSB’ers belangrijke posten, zoals die van Levensmiddelenvoorziening. De opvallende combinatie van taken (Levensmiddelen én zweminrichtingen) toont hoe de gemeentelijke organisatie in oorlogstijd was heringericht.
  • Historisch belang: Dit document illustreert de verregaande bureaucratische controle over het economische leven tijdens de bezetting, waarbij zelfs de kleinste visdetailhandelaar afhankelijk was van politiek aangestelde bestuurders voor zijn bestaansrecht.

Kooplieden in dit dossier 18

Gerelateerde Documenten 6