Getypte brief op briefpapier met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 11 maart 1944. Gebroeders Knapp (M. Knapp), Palingrokerij, Korte Leidschedwarsstraat 39, Amsterdam. De Directeur van de Gemeente Vischmarkt, Amsterdam. [Linksboven, gedrukt:]
K. Leidschedw.straat
No. 39—43.
Telefoon ~~2199NX~~
32318

[Stempel linksboven:] Nº 46 6/29/1
[Stempel midden-links:] M. 1944 11/3

[Logo midden-boven: Afbeelding van een vis met tekst in een cirkel:]
GEROOKTE
GEBR. KNAPP
PALING

[Rechtsboven, gedrukt en doorgehaald:]
~~Oude Hoogstraat~~
~~XN8.X6.X~~
~~Telefoon 1770 NX~~

[Rechtsboven, handgeschreven:] 888
[Rechtsboven, blauw potlood:] K

Amsterdam, 11 Maart 1944.
KANTOOR: KORTE LEIDSCHEDWARSSTRAAT 39.

Den Heer Directeur van de Gemeente Vischmarkt
A L H I E R .

Weledele Heer,

Naar aanleiding van de mededeeling, dat men zich tot U kan richten ten einde een betere toewijzing te verkrijgen van visch, veroorloof ik mij om mij tot U te richten met het verzoek mijn zaak, die reeds sedert 1803 gevestigd is en waarin ik zelf reeds sedert 1897 werkzaam ben (sedert 1913 als eigenaar) een grootere toewijzing te geven, dan wel de toewijzing van andere soorten uit te breiden.
Ter toelichting deel ik U nog mede, dat in 1939 mijn omzet in paling bedroeg circa 4000 Kg met een opbrengst van circa F 7600,--, terwijl in 1943 mij slechts circa 250 Kg aal werd toegewezen en mijn totaal omzet, inclusief de andere toegewezen soorten maar bedroeg circa F 2500,--.
Uit deze cijfers spreekt de teruggang in toewijzingen naar het mij voorkomt wel zeer duidelijk en hoop ik, dat U mijn verzoek in gunstige overweging zult willen nemen, waarvoor ik U gaarne bij voorbaat mijn dank betuig.

Hoogachtend,
[Handtekening: M Knapp]

[Handgeschreven tekst in de linker kantlijn:]
Het is de commissie
niet mogelijk iets
voor Knapp te kunnen
doen.
46 6/29/2 In deze brief verzoekt de eigenaar van de bekende Amsterdamse palingrokerij Gebroeders Knapp om een verhoging van de vis-toewijzing. De schrijver hanteert een formele en zakelijke toon, waarbij hij de lange historie van het bedrijf (sinds 1803) aanvoert als argument voor zijn verzoek.

De kern van het betoog is de drastische daling in de hoeveelheid toegewezen vis tussen 1939 (vóór de oorlog) en 1943. Knapp illustreert dit met harde cijfers: van een toewijzing van 4000 kg paling naar slechts 250 kg. Dit resulteerde in een omzetdaling van circa F 7600 naar F 2500.

Ondanks het gefundeerde verzoek, getuigt de handgeschreven notitie in de kantlijn van een negatief besluit. De commissie stelt kortweg dat het "niet mogelijk" is om iets voor de firma Knapp te betekenen. Dit document vormt daarmee een schriftelijk bewijs van de economische malaise en de bureaucratische beperkingen voor kleine ondernemers tijdens de bezettingsjaren. De brief is geschreven in maart 1944, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland zijn laatste, zware fase inging. Grondstoffen en voedsel waren schaars en de handel stond onder strikt toezicht van de bezetter en lokale distributieorganen.

De "toewijzingen" waar de brief over spreekt, maakten deel uit van het distributiestelsel. Bedrijven kregen van overheidswege (in dit geval via de Gemeente Vischmarkt) quota opgelegd voor de inkoop van grondstoffen. Door de oorlogsomstandigheden, waaronder visserijbeperkingen op de Noordzee en vorderingen door de Wehrmacht, was de aanvoer van vis minimaal.

Palingrokerij Gebr. Knapp was een gerenommeerd bedrijf in Amsterdam. De enorme reductie in hun toewijzing (slechts 6% van de vooroorlogse hoeveelheid paling) laat zien hoe de oorlog de lokale middenstand verstikte. De uiteindelijke afwijzing door de commissie weerspiegelt de onmacht of onwil van de instanties om in de toenemende schaarste uitzonderingen te maken, zelfs voor historische familiebedrijven. K. Leidschedw M. Knapp Wehrmacht