Officiële kennisgeving / Sanctiebrief.
Origineel
Officiële kennisgeving / Sanctiebrief. 3 maart 1944. De Directeur (waarschijnlijk van de Centrale Markt te Amsterdam). Den Heer J.M. Kraan, Woestduinstraat 2 huis, Amsterdam-West. [Handgeschreven in paars bovenin:]
Verzonden $\frac{3}{3}$ Bedrijf
[Getypt:]
37/4/2a.M. SV.
3 Maart 1944.
Den Heer J.M.Kraan
Woestduinstraat 2 huis
Amsterdam-West.
===============
Hierbij deel ik U mede, dat mij door
den Inspecteur voor de Prijsbeheersching
is bericht, dat U wegens overtreding van
de maximumprijzen is gestraft met sluiting
van Uw bedrijf voor den tijd van 2 jaren,
ingaande 21 Februari 1944.
Op grond van het bepaalde in artikel
35 lid 3 van het Reglement op de Centrale
Markt wordt U gedurende die sluiting geen
toegang tot de Centrale Markt verleend.
De Directeur, De brief is een zakelijke en dwingende mededeling van een bestuursrechtelijke sanctie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de bestraffing van J.M. Kraan voor het overtreden van prijsvoorschriften.
- Vergrijp: Overtreding van de maximumprijzen. Dit duidt op prijsopdrijving of handel op de zwarte markt, wat in de oorlogsjaren streng werd gecontroleerd.
- Sanctie: Een zeer zware straf van twee jaar bedrijfssluiting, met terugwerkende kracht ingaand op 21 februari 1944.
- Gevolg: Naast de sluiting wordt de betrokkene de toegang ontzegd tot de Centrale Markt te Amsterdam. Voor een handelaar in levensmiddelen betekende dit effectief het einde van zijn legale beroepsuitoefening voor de duur van de straf.
-
Toon: De toon is ambtelijk en onverbiddelijk, passend bij de bureaucratische controle onder het bewind van de bezettingsjaren. Dit document moet gezien worden tegen de achtergrond van de economische schaarste in Nederland tijdens de Duitse bezetting (1940-1945).
-
Prijsbeheersing: De "Inspecteur voor de Prijsbeheersching" maakte deel uit van een overheidsapparaat dat was opgezet om inflatie en woekerprijzen tegen te gaan. Omdat goederen schaars waren, werden voor bijna alle producten maximumprijzen vastgesteld. Handelaren die hierboven verkochten, riskeerden zware straffen.
- De Centrale Markt: De Centrale Markthallen in Amsterdam-West (aan de Jan van Galenstraat) waren het hart van de voedseldistributie in de regio. Een verbod op toegang tot dit terrein was voor een handelaar rampzalig.
- Tijdsgewricht: Maart 1944 was een periode van extreme schaarste en toenemende repressie door de bezetter. De jacht op 'zwarthandelaren' was intensief, enerzijds om de distributie beheersbaar te houden, anderzijds om de Duitse oorlogsindustrie te bevoordelen.
- Locatie: De Woestduinstraat in Amsterdam-West lag in de nabijheid van de Centrale Markt, wat suggereert dat de heer Kraan een lokale ondernemer was die direct afhankelijk was van deze handelsplek. J.M. Kraan