Afschrift van een rapport/brief. November 1942 (gezien de kenmerken). Vermoedelijk de Directeur van het Marktwezen of het Abattoir (niet expliciet ondertekend in dit afschrift). No.48/23/3 M.1942 11/11 A f s c h r i f t
No. 963 L.M. 1942 6/11 =================

                                 den Heer Wethouder voor de
                                        Levensmiddelen.
                                        Amsterdam-Centrum.

tarief opslag in koelhuis

    Ik heb de eer U hierbij het volgende te rapporteeren.
    Bij de ingebruikneming van het koelhuis op de Centrale Markt werd bij besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 6 April 1934 No.320 L.M. de aan den Directeur van de veemarkt en het Abattoir verleende machtiging, om ruimte in het koelhuis op het abattoir te verhuren voor den opslag van eieren en fruit, ingetrokken. Zulks geschiedde uit overweging, dat het eerstgenoemde koelhuis in de eerste plaats als aangewezen is te beschouwen voor den opslag van genoemde artikelen. Vóór dien tijd leverde de opslag van eieren en fruit een vrij aanzienlijk bate voor de exploitatie van het abattoir-koelhuis op.
    Ten gevolge van de tijdsomstandigheden is de in het koelhuis op de Centrale Markt-en mogelijk ook in particuliere koelhuizen hier ter stede-beschikbare ruimte niet toereikend om in de behoefte voor den opslag van druiven te voorzien. De Directeur van Het Marktwezen heeft mij dientengevolge volgens verzocht om zoo mogelijk ruimte in het koelhuis op het abattoir voor genoemd doel beschikbaar te stellen voor gegadigden. Daar bedoelde mogelijkheid aanwezig is, zijn, in nader overleg met genoemden Directeur, een aantal fruithandelaren in de gelegenheid gesteld fruit in het koelhuis op het abattoir op te slaan. Hiermede is uiteraard niet alleen belang, doch ook de gemeentekas gebaat. Daar nog niet alle beschikbare ruimte ingenomen is, zal getracht worden nog meer fruit te doen opslaan.
    In het 2e lid van art.5 der Verordening regelende het gebruik van de Veemarkt en het Abattoir (Gemeenteblad 1930, afd 3 Volgnr. 32) xxxxxxxxxxxx l.gewijzigd bij Raadsbesluit van 5 December 1935, Gemeenteblad 1937, afd 3 Volgnr.82) is bepaald, dat met toestemming van den Burgemeester in het koelhuis op het abattoir ook andere artikelen dan vleeschwaren en vleesch kunnen worden opgeslagen, terwijl in art.6 dier Verordening is aangegeven, dat het tarief voor den opslag in het koelhuis door den Burgemeester wordt vastgesteld (zie besluit Burgemeester en Wethouders van 23 Augustus 1937 no. 1097 L.M./XXXXX 1934).
    Het lag in mijn voornemen voor te stellen het tarief voor den opslag van fruit, evenals voorheen, vast te stellen op een bedrag berekend naar den maatstaf van *f* 7,- per M2. per jaar en rekening houdende met de omstandigheden dat de opslag van fruit- in tegenstelling met dien van vleesch- met uitgaven voor arbeidsloon en administratie vanwege mijn Dienst gepaard gaat, zou de gedachte vergoeding van *f* 7,- per M2. per maand m.i. niet te hoog zijn te noemen.
    Het bovenbedoelde tarief komt, wat druiven betreft, in de praktijk neer op een in rekening te bermgen bedrag van *f*. 0,20 per geheel en van *f* 0,10 per half kistje, met netto-inhoud van respectievelijk 7 en 3½ kg (bruto-gewichten 10 en 7 kg), waarbij de opslagkosten tot in dagen berekend worden. Thans zijn opgeslagen 21.268 geheele-en 5.698 halve kistjes druiven.
    De belanghebbende fruithandelaren hebben bezwaar gemaakt tegen meerbedoelde tarief en gronden zulks op het feit, dat voor den opslag van druiven in het koelhuis op de Centrale Markt slechts verschuldigd is *f* 0,03 per geheel kistje voor 2 weken of gedeelten daarvan, verhoogd met 7 % voor verzekering en administratie. Dit bedrag vormt inderdaad een aanmerkelijk versdhil met het door mij in het raam van mijn koelhuis-exploitatie wenschelijk geachte tarief van xxxxxxx *f* 0,20 per kistje per maand, hetwelk ik hun, als verschuldigd, heb meegedeeld.
    Uiteraard heb ik geen wetenschap omtrent de tarievenpolitiek, welke ten opzichte van het koelhuis op de Centrale Markt gevilgd en het is mij evenmin bekend of en in hoever de exploitatie van het koelhuis loonend is voor de Gemeente en voor haar pachtersse, die de N.V. Nederlandsche Veiling van Landbouw- en Tuinbouwproducten "Amsterdam".
    Het wil mij evenwel toeschijnen, althans in verband met de vroeger door mijn dienst opgegane ervaringen met hetzelfde voor fruitkoeling berekende tarief van 20 cent ; dat het tarief voor het koelhuis op de Centrale Markt althans in verhouding tot dat, hetwelk voorheen voor het Abattoirkoelhuis gold, zeer laag is. Het voorheen voor het Abattoirkoelhuistarief ad. *f* 7,- per m2 per maand (20 cent per kistje) kon, gezien het feit, dat toen ter tijd geconcurreerd moets worden met particuliere koelhuizen, onmogelijk aan de hooge kant zijn. Bezwaren tegen dat tarief werden dan toen ook niet gemaakt. Hoe de sitiuatie in dit opzicht thans kan ik niet beoordeelen, omat mijn dient krachtens voor- *   **Kern van het document:** Het document betreft een ambtelijk rapport over een conflict betreffende de opslagtarieven voor fruit (specifiek druiven) in het koelhuis van het Gemeentelijk Abattoir in Amsterdam.

• Probleemstelling: Door de oorlogsomstandigheden ("tijdsomstandigheden") is er een tekort aan koelruimte op de Centrale Markt. Hierdoor wijkt men uit naar het Abattoir. De handelaren protesteren echter tegen het tarief van het Abattoir (f 0,20 per kistje), omdat dit veel hoger ligt dan het tarief op de Centrale Markt (f 0,03).
• Opvallende details:
  • Er wordt gesproken over enorme hoeveelheden: ruim 21.000 hele kistjes druiven.
  • De schrijver verdedigt het hogere tarief door te wijzen op hogere administratie- en loonkosten bij zijn dienst.
  • Er wordt verwezen naar de N.V. Nederlandsche Veiling van Landbouw- en Tuinbouwproducten "Amsterdam" als pachter.
• Taalgebruik: Typisch zakelijk-ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "rapporteeren", "vleeschwaren", "ter stede"). Er staan enkele typefouten in het origineel, zoals "bermgen" (brengen), "gevilgd" (gevolgd) en "sitiuatie" (situatie). Dit document stamt uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetting niet expliciet wordt genoemd, verwijst de term "tijdsomstandigheden" direct naar de oorlogssituatie, die zorgde voor logistieke problemen, schaarste en een streng gereguleerde voedselvoorziening.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode een cruciale functie binnen het Amsterdamse stadsbestuur, verantwoordelijk voor de distributie van voedsel in een tijd van toenemende tekorten. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) en het Abattoir (aan de Veelaan/Cruquiusweg) waren de logistieke hartslagaders voor de voedselvoorziening van de stad. De discussie over opslagtarieven toont aan dat, ondanks de oorlog, de bureaucratie en de financiële verantwoording tussen gemeentelijke diensten en private handelaren gewoon doorgingen.