Administratief kasboekblad of voorraadregister.
Origineel
Administratief kasboekblad of voorraadregister. 10 januari t/m 30 januari (jaartal niet vermeld, begin 20e eeuw geschat op basis van handschrift). (Rechtsboven)
96 | 115506 | 115606
(Hoofdtabel)
| Datum | Saldo / Afname | Factor | Product | |
| :--- | :--- | :--- | :--- | :--- |
| 10/I | 297 / 25 | 1 | 297 | — |
| 12/I | 272 / 18 | 2 | 544 | — |
| 13/I | 254 / 3 | 1 | 254 | — |
| 14/I | 251 / 7 | 1 | 251 | — |
| 15/I | 244 / 5 | 1 | 244 | — |
| 16/I | 239 / 8 | 1 | 239 | — |
| 17/I | 231 / 23 | 1 | 231 | — |
| 19/I | 208 / 3 | 2 | 416 | — |
| 20/I | 205 / 7 | 1 | 205 | — |
| 21/I | 198 / 5 | 1 | 198 | — |
| 22/I | 193 / 7 | 1 | 193 | — |
| 23/I | 186 / 1 | 1 | 186 | — |
| 24/I | 185 / 14 | 1 | 185 | — |
| 27/I | 171 / 5 | 3 | 513 | — |
| 28/I | 166 / 11 | 1 | 166 | — |
| 29/I | 155 / 10 | 1 | 155 | — |
| 30/I | 145 / 2 | 1 | 145 | — |
| | 143 | | | |
(Onderaan)
113 | 119928 | 120028
(Linkermarge, kladberekening)
$\frac{8}{10} - \frac{20}{2} = \frac{20}{110}$
$\overline{140}$ * Rekenmethode: Het document volgt een strikte logica. In de tweede kolom wordt telkens een getal (afname) afgetrokken van het bovengelegen getal om het startpunt voor de volgende dag te bepalen (bijv. $297 - 25 = 272$). De vierde kolom is het resultaat van de startwaarde vermenigvuldigd met de factor in de derde kolom (bijv. $272 \times 2 = 544$).
* Structuur: De getallen boven- en onderaan de kolommen rechts geven de voortgang aan. De waarde 96 bovenin wordt verhoogd met 17 (het aantal geregistreerde dagen/regels) naar 113.
* Totalen: De eindtotalen $119928$ en $120028$ zijn cumulatief. Er zit exact een verschil van 100 tussen beide kolommen, wat duidt op een constante correctiefactor of basiseenheid. De som van de zichtbare getallen in de productkolom is 4222. Bijgeteld bij het startsaldo bovenaan ($115506 + 4222 = 119728$) komt men 200 tekort voor het eindtotaal van $119928$, wat suggereert dat er nog twee niet-zichtbare eenheden van 100 in de berekening zitten. Dit blad is afkomstig uit een boekhoudkundig register, waarschijnlijk voor het bijhouden van magazijnvoorraden of effectenadministraties. In een tijd voor mechanische rekenmachines was dit de standaardmethode voor foutcontrole: elke mutatie werd direct verrekend met het saldo, en aan het eind van de pagina werden de dagtotalen bij het paginatotaal opgeteld om de juistheid van de hele kolom te verifiëren. De losse berekening in de linkermarge wijst op het informele gebruik van het papier voor tussentijdse rekensommen door de klerk.