Getypte ambtelijke brief (conceptversie).
Origineel
Getypte ambtelijke brief (conceptversie). 12 december 1938 (handgeschreven datum linksboven). Vermoedelijk Th. Lisman (handtekening rechtsboven). [Handgeschreven in rood:] 48/30/1
[Getypt rechtsboven:] Concept.
[Handgeschreven handtekening rechtsboven:] Th. Lisman
[Getypt linksboven:]
Onderwerp:
Aanvulling en wyziging tarieven
bewaargeving goederen in koel-
huis Centrale Markt.
[Handgeschreven in potlood/pen:] 12/12/38 AD [geparafeerd]
[Brieftekst:]
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
De "Regeling ingevolge artikel 40 van het Reglement Koelhuis Centrale Markt, houdende de tarieven voor de bewaargeving van goederen in dat koelhuis" werd laatstelyk by Besluit van Burgemeester en Wethouders d.d. 18 September 1936 No.371 L.M.1936 vastgesteld.
Tengevolge van de concurrentie, die in de laatste jaren tusschen de verschillende koelhuizen in Nederland bestond, moest van de bovenbedoelde tarieven in zeer veel gevallen worden afgeweken, daar anders veelal geen opslag in het koelhuis zou zyn verkregen. Tot het toestaan van afwykende tarieven ben ik krachtens artikel VII eerste lid van bovenaangehaald Besluit gerechtigd; het tweede lid van dit artikel schryft evenwel voor, dat U van elke afwyking schriftelyk in kennis wordt gesteld. Aan dit voorschrift werd gevolg gegeven, doordien ik van jaar tot jaar, een lyst zond van de afwykingen; (vide laatstelyk myn rapport d.d. 10 Juli 1937 No.48/17/1 M). Tot nu toe is nagelaten om U een dergelyke lyst over de periode vanaf Juli 1937 te zenden, aangezien, tengevolge van de vele afwykingen, die hebben plaats gehad, de opstelling der lyst zeer tydroovend zou zyn. Ik verzoek U beleefd, goed te vinden, dat deze arbeid achterwege wordt gelaten, te meer omdat de geldende tarieven thans myns inziens wyziging behoeven.
Op grond van de opgedane ervaring blykt het namelyk mogelyk tot een vereenvoudiging van het in de bovengenoemde Regeling vervatte tariefsstelsel te komen. Het is voorts wenschelyk gebleken, het tarief lager te stellen naarmate de opslag langer duurt, zulks om het koelen, ook voor langen duur, aantrekkelyk te maken. Het document is een beleidsmatig voorstel van de directie/beheerder van het koelhuis van de Centrale Markt aan de bevoegde wethouder. De kern van het schrijven is een verzoek om administratieve ontheffing en een aankondiging van tariefsherziening.
Belangrijkste punten uit de tekst:
1. Marktomstandigheden: Er is sprake van felle concurrentie tussen Nederlandse koelhuizen in de jaren 30, waardoor het koelhuis van de Centrale Markt gedwongen was om onder de officiële vastgestelde tarieven te werken om klanten te behouden.
2. Bureaucratische last: Hoewel de beheerder bevoegd is om kortingen te geven, is hij wettelijk verplicht elke afwijking te rapporteren. Door de enorme hoeveelheid afwijkingen is dit een ondoenlijke taak geworden. De schrijver vraagt daarom om de lijst over 1937-1938 niet te hoeven indienen.
3. Hervorming: Er wordt gepleit voor een structurele oplossing: het vereenvoudigen van het tariefstelsel en het invoeren van staffelkortingen voor langdurige opslag om de concurrentiepositie te verbeteren.
De gebruikte spelling (bijv. 'wyziging', 'lyst', 'tydroovend') is kenmerkend voor de ambtelijke schrijftaal van voor de Tweede Wereldoorlog. Het document dateert van december 1938, een periode waarin de Nederlandse economie nog herstellende was van de Grote Depressie. De Centrale Markt van Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was een vitaal logistiek knooppunt voor de voedselvoorziening.
De brief is ondertekend door Thomas Lisman, die een leidende functie had binnen het marktwezen in Amsterdam. Het document geeft een inkijkje in hoe gemeentelijke instanties moesten laveren tussen strikte regelgeving (Besluiten van B&W) en de commerciële wetten van vraag en aanbod in een concurrerende markt. Het illustreert de verschuiving van een rigide tarieflijst naar een meer marktconform en flexibel prijsbeleid.