A. Blok
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
Mevrouw A. Blok was een marktkoopster op de Centrale Markt. In 1941 verzoekte zij om restitutie van 9,50 gulden aan vooruitbetaald marktgeld (entreegeld) omdat zij haar zaak verkocht had; dit bedrag werd haar uitbetaald. In 1942 werd de Sarphatistraat (waar zij woonde) door de bezetter hernoemd naar Muiderschans. Meer onbekend over haar specifieke producten en lotgevallen.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Document
Dit document is een overzichtslijst van geregistreerde vissersvaartuigen in diverse Nederlandse kustplaatsen. De lijst bevat de visserijtekens (zoals HD voor Den Helder, KW voor Katwijk, SCH voor Scheveningen) gevolgd door het vaartuignummer. Naast elk nummer staat de eigenaar van het schip vermeld met zijn of haar woonadres. Opvallend is de concentratie van eigenaren in specifieke wijken (bijvoorbeeld de Varkevisserstraat in Katwijk of de diverse straten in Scheveningen). De adressen in Ouddorp gebruiken nog de oude wijkletter-aanduiding (bijv. A. 514a). Er staan ook bedrijven op de lijst, zoals de "N.V. Kustvisscherij" in Rotterdam.
Document
Het document is een medisch recept van de Amsterdamse arts Abraham Blok. De lijst aan de linkerkant toont de verschillende instanties waarbij hij aangesloten was of waarvoor hij patiënten kon doorverwijzen, zoals de *Amsterdamsche Ziekenhuis-Associatie* (A.Z.A.), het *Burgerziekenhuis* (B.Z.) en het *Nederlandsch Israelitisch Ziekenhuis* (Ned.). De handgeschreven tekst is een klassiek medisch recept in het Latijn: * **R/**: *Recipe* (Neem). * **Sir. d’ Altheae**: *Syrupus Althaeae* (Heemstsiroop), een veelgebruikt middel tegen hoest. * **inf. rad. liquir.**: *Infusum radicis liquiritiae* (Aftreksel van zoethoutwortel), eveneens verzachtend voor de luchtwegen. * **ad ml CL**: Tot 150 milliliter (CL is het Romeinse cijfer voor 150). Dit recept werd uitgeschreven aan het begin van de Duitse bezetting van Nederland, op een moment dat het dagelijks leven en de medische zorg in Amsterdam nog functioneerden volgens de bestaande structuren, ondanks de toenemende restricties voor de Joodse bevolking.
Administratief advies/memo betreffende restitutie van marktgeld.
Het document is een ambtelijk advies over een verzoek tot terugbetaling (restitutie) van marktgelden. Mevrouw A. Blok, woonachtig in de Jordaan (1e Rozendwarsstraat), had voor het gehele jaar 1941 vooruitbetaald om toegang te krijgen tot de Centrale Markt als koopster. Omdat zij haar zaak begin 1941 verkocht, vraagt zij het teveel betaalde bedrag terug. De ambtenaar maakt een berekening: 1. Totaal betaald voor 1941: ƒ 12,00. 2. Verschuldigd voor januari en februari (op basis van maandtarief): ƒ 2,50 (bestaande uit ƒ 2,00 basistarief en ƒ 0,50 voor personeel). 3. Verschil (restitutiebedrag): ƒ 9,50. Er wordt geadviseerd dit bedrag terug te betalen op basis van "billijkheid" (redelijkheid), verwijzend naar artikel 36 van het R.M.K. (waarschijnlijk het Reglement op de Marktgelden).
Officiële kennisgeving/brief van de gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief informeert Mevrouw A. Blok dat zij een bedrag van 9,50 gulden terugkrijgt aan "marktgeld" (entreegeld voor de markt). De beslissing is genomen op basis van "billijkheid" (redelijkheid). Zij wordt doorverwezen naar het kantoor van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat (bij de Centrale Markthallen) voor de financiële afhandeling. * **Administratieve context:** De afkorting "L.M." staat waarschijnlijk voor "Leges en Marktgelden". De code "M.1941" duidt op het dossier van het Marktwezen uit dat jaar. De toevoeging "(get.)" voor de namen betekent "getekend", wat aangeeft dat dit een officieel afschrift of een door een klerk getypte versie is van het originele besluit. * **Personeel:** Edward Voûte was de regeringscommissaris (door de bezetter aangestelde burgemeester) en J. Walch was de zittende gemeentesecretaris. De initialen "vM" onder de tekst zijn waarschijnlijk van de behandelend ambtenaar of typist. * **Locatie:** De 2e Rozendwarsstraat ligt in de Jordaan. De aanduiding "ALHIER (C)" betekent dat het adres zich in dezelfde stad (Amsterdam) bevindt, in district Centrum.
Handgeschreven administratieve notitie / betalingsbewijs.
Het document is een kort administratief bewijsstuk betreffende de uitbetaling van onkosten. 1. **De hoofdboodschap (onderaan):** Er is een bedrag van 9,50 gulden (aangeduid met de 'f' van florijn) uitbetaald aan een persoon genaamd A. Blok voor gemaakte reiskosten. Dit vond plaats op 19 juni 1941. Er wordt verwezen naar een kwitantienummer (Kw no 1831) voor de boekhouding. 2. **De kanttekening (bovenaan):** In rode inkt heeft een controleur of superieur een vraag toegevoegd: "Zijn er niet meer namen Blok die in aanmerking komen?". Dit suggereert dat er mogelijk meer familieleden of personen met dezelfde achternaam recht hadden op een soortgelijke vergoeding of regeling, en dat de administrateur dit moest verifiëren.
Administratieve notitie of archiefkaart.
Het document lijkt een administratief proces-verbaal of een controlekaart van een Amsterdamse instelling (mogelijk het Gemeentevervoerbedrijf of een sociale dienst) betreffende de uitgifte en restitutie van persoonsgebonden kaarten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er zijn drie lagen in de administratie zichtbaar: 1. **Bovenaan:** Informatie over **A. Blok**, wonend aan de Tweede Rozendwarsstraat 7. Er is sprake van een legitimatiekaart ('leg. kaart') en een jaarkaart uit 1941. Er is restitutie (terugbetaling) verleend. 2. **Midden (doorgehaald):** Gegevens over **Joh. G. Peeters**, die op hetzelfde adres woonde. Deze informatie is met een groot blauw kruis ongeldig gemaakt, waarschijnlijk omdat hij in 1941 geen kaart had of omdat de aanvraag op een ander persoon betrekking had. 3. **Onderaan:** Een correctie of definitieve vaststelling betreffende **Sterkenburg-Blok**, wonend aan de Leliegracht 16. De notitie "Zaak is dus accoord" met de initialen "HD" geeft aan dat dit de afhandeling van het dossier is.
Doorslag van een officiële brief.
Het document is een zakelijke mededeling betreffende een financiële restitutie. Mevrouw A. Blok krijgt een bedrag van 9,50 gulden terug voor eerder betaalde entreegelden voor de Centrale Markt in Amsterdam. Om dit bedrag te innen, moet zij een meegezonden kwitantie tekenen en deze fysiek inleveren bij het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat. De brief is een typisch voorbeeld van de ambtelijke correspondentie uit die tijd, waarbij de besluitvorming expliciet wordt toegeschreven aan de 'Regeeringscommissaris'. De handgeschreven notitie "Verzonden 9/5" geeft aan dat de brief de dag na datering daadwerkelijk is verstuurd.
Getypte brief op grijs-blauw archiefpapier.
* **Inhoud:** De brief is een officiële kennisgeving aan Mevrouw A. Blok dat zij recht heeft op een terugbetaling (restitutie) van 9,50 gulden. Dit bedrag had zij eerder betaald als entreegeld voor de Centrale Markt. Om het geld te ontvangen, moet zij een meegezonden kwitantie tekenen en inleveren bij het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de formele, ambtelijke spelling en stijl van voor de Tweede Wereldoorlog (zoals "restitueeren", "geteekend", "den kassier"). * **Locatie:** Het genoemde adres, Jan van Galenstraat 14, is het historische adres van de Centrale Markthallen in Amsterdam-West. De ontvanger woonde in de Jordaan (2e Rozendwarsstraat).
Medische verklaring / Bericht van opname.
* **Muiderschans:** Dit is een direct historisch bewijs van de bezetting. De Sarphatistraat werd in 1942 door de Duitse bezetter hernoemd naar de Muiderschans, omdat de oorspronkelijke naamgever, Samuel Sarphati, Joods was. * **N.I.Z.:** De afkorting staat voor het Nederlands Israëlitisch Ziekenhuis, destijds gevestigd aan de Nieuwe Keizersgracht 110 in Amsterdam. * **W: plein / Pl: n: 129:** Deze aantekening verwijst naar het Weesperplein en een specifiek "Pleinnummer" (129). De Joodse Raad had belangrijke administratieve afdelingen gevestigd aan het Weesperplein (o.a. de *Expositur*). Pleinnummers werden gebruikt voor de interne organisatie van de Joodse Raad. * **Doel van het document:** Dr. Blok verklaart hier dat een patiënt (mogelijk aangeduid met "Men" of een patiëntennummer) al circa drie weken in het Joodse ziekenhuis ligt. In 1942 waren dergelijke medische verklaringen van levensbelang; een ziekenhuisopname kon leiden tot een (tijdelijke) vrijstelling van deportatie (een zogenaamde 'Sperre').
Koopliedenlijsten
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE `R A P P O R T` `J.B.Blok,geboren 15 Juni 1917,wonende Jac.van Lennepstraat 92 a` `alhier,verzoekt om een toegangskaart voor de Centrale Markt als` `kruier.Voor zoover door mij kon worden nagegaan heeft Blok eenigen` `tijd in Frankrijk gewerkt.Bij Sociale Zaken is omtrent Blok niets` `bekend.Wel is Blok op 27 December 1937 door den Politerechter ver-` `oordeeld tot twee maanden gev...
# TRANSCRIPTIE R A P P O R T J.B.Blok,geboren 15 Juni 1917,wonende Jac.van Lennepstraat 92 à alhier,verzoekt om eem toegangskaart voor de Centrale Markt als kruier.Voor zoover door mij kon worden nagegaan heeft Blok eenigen tijd in Frankrijk gewerkt.Bij Sociale Zaken is omtrent Blok niets bekend.Wel is Blok op 27 December 1937 door den Politierechter ver- oordeeld tot twee maanden gevangenisstra...
# TRANSCRIPTIE [Linksboven, handgeschreven in blauw:] Verzonden 14/9 [Rechtsboven:] HB. [Adresseringsblok:] den Heer A.T. Klok, Borgerstraat 242, Amsterdam-West. [Eronder:] Wijk 12. [Referentie links:] 53/76/1 M. [Datum rechts:] 14 September 1942. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 4 September j.l. deel ik U mede, dat aan U geen toegangskaart voor de Centrale Markt kan worden verstr...
# TRANSCRIPTIE A. T. KLOK Agenturen en Commissie Borgerstraat 242 Nº 53/76/1 M. 1042 7/9 Amsterdam 4 Sept 1942 Aan den Direkteur der [handgeschreven notitie: n.v.b. May] Gem: Markthallen te Amsterdam. Mijnheer. Daar ik ondergetekende. A T Klok. reiziger in levensmiddelen zuurwaren enz. mijne afnemers zoo goed als nooit t'huis kan bezoeken. daar zij dan geen oferten kunnen ontvangen. Verzoek i...
# TRANSCRIPTIE № 53/4/1 M.1941 21/2 Mevrouw A. Blok, 1e Rozendwarsstraat 7, die als koopster op de Centrale Markt toegang werd verleend heeft het entree- geld voor haar en personeel voor het kalenderjaar 1941 betaald totaal ƒ 12.- Volgens haar mededeeling aan den Hr. Doorn heeft ze haar zaak verkocht. Zij vraagt restitutie om te veel betaalde entreegelden. Wanneer zij het entreegeld tegen het ma...