H. Meentz

Document

* **Administratieve correcties:** Het document toont een nauwgezet controleproces. De getypte som van de linkerpagina (7133,62) bevat een klein rekenverschil met de handgeschreven som (7134,52). Dit verschil van 0,90 gulden wordt rechts verklaard met de aantekening "af 2 x 45". Gezien J.v. Dijk exact 0,45 gulden verschuldigd is, lijkt het te gaan om een dubbele boeking of een specifieke correctie op dat bedrag. * **Samenstelling debiteuren:** De lijst bevat veel namen die typerend zijn voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Agsteribbe, Italiaander, Moffie, Mok, Polak). Veel van deze personen en firma's waren actief in de handel op de Amsterdamse markten of in de fruitimport (zoals de 'Am. Fruit My.' en 'Fa. Koopman'). * **Status van vorderingen:** De vinkjes suggereren dat de posten zijn gecontroleerd tegen de boekhouding. De rode kruisjes bij B. Moffie en Posener wijzen mogelijk op oninbare vorderingen of posten die extra aandacht behoefden bij de jaarafsluiting.

Document

Deze brief is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen in Amsterdam aan een huurder, de heer H. Meentz. De aanleiding is het toesturen van het officieel geregistreerde huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt (sectie D 13). De brief bevat twee belangrijke juridische en huishoudelijke herinneringen: 1. **Onderhoud:** De huurder is volgens de wet zelf verantwoordelijk voor kleine reparaties aan onder andere rolluiken, ruiten en sloten. 2. **Reclame:** Het is niet toegestaan om zonder voorafgaande schriftelijke toestemming reclameborden of andere uitingen op het gehuurde object te plaatsen. De toon is uiterst formeel en ambtelijk, kenmerkend voor de overheidscommunicatie van die tijd.

Getypte ambtelijke brief met handgeschreven aantekening.

Deze brief is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen aan een groep huurders op de Centrale Markt in Amsterdam. De inhoud is puur administratief en juridisch van aard: 1. **Geleidebrief:** Het dient als bewijs van toezending van de officiële huurcontracten voor specifieke pakhuisafdelingen (sectie D). 2. **Onderhoudsplicht:** De directeur wijst de huurders nadrukkelijk op hun wettelijke verantwoordelijkheid voor klein onderhoud (reparaties aan ruiten, sloten en rolluiken), gebaseerd op het toenmalige Burgerlijk Wetboek. 3. **Regulering van de buitenruimte:** Er wordt herinnerd aan de strikte regels omtrent reclameborden. Huurders mogen niet eigenhandig uitingen plaatsen; hiervoor is expliciete toestemming nodig om de orde en uniformiteit van het marktterrein te bewaren. De brief getuigt van een strikte, bureaucratische omgang met de huurders van de gemeentelijke faciliteiten.

Dienstbrief (getypt)

Deze brief is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen aan een groep huurders van pakhuisruimten (gelegen in sectie D) op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de brief is het toesturen van de officiële huurcontracten, maar de directie maakt van de gelegenheid gebruik om twee belangrijke contractuele plichten te benadrukken: 1. **Onderhoudsplicht:** Op basis van artikel 1619 van het toenmalige Burgerlijk Wetboek wordt gesteld dat klein onderhoud en reparaties aan zaken als ruiten en sloten voor kosten van de huurder zijn. 2. **Reclameregels:** Het is huurders niet toegestaan om zonder expliciete schriftelijke toestemming reclame-uitingen of borden op de gehuurde panden te plaatsen. De toon is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U", "U gelieve zich").

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Administratieve lijst van Joodse grossiers met gegevens over hun gehuurde objecten en toegewezen bewindvoerders.

Dit document is een administratieve neerslag van de **arisering** (het ontnemen van Joods bezit) van de Amsterdamse markthandel tijdens de Duitse bezetting. 1. **Doel van de lijst:** Het document dient om het overzicht te behouden over Joodse ondernemers die faciliteiten (pakhuizen, nissen en standplaatsen) huurden van de gemeente Amsterdam. De focus ligt op de aanwijzing van een *Verwalter* (bewindvoerder) of *Treuhänder-liquidateur*. 2. **Rol van de bewindvoerders:** Deze personen of instanties (zoals de beruchte *Omnia Treuhandgesellschaft*) werden aangesteld om de Joodse bedrijven over te nemen of te liquideren. In de laatste kolom is bij diverse namen expliciet vermeld: "met opdracht tot liquidatie". 3. **Administratieve controle:** De lijst toont hoe de gemeente (Afdeling Marktwezen) nauw samenwerkte met de bezetter om Joodse economische invloed uit te wissen. De handgeschreven wijzigingen (zoals bij M. v. Loggem) wijzen erop dat dit een werkdocument was dat actueel gehouden werd tijdens het proces van onteigening. 4. **Typologie objecten:** De gehuurde objecten variëren van grote pakhuizen (gecodeerd met letters als A, B, E) tot specifieke plaatsen in de markthallen ("Hal" followed by a number).

Administratief kasboekblad / overzichtslijst van huurders.

* **Berekeningen:** De kolom "Kwijtschelding" bevat bedragen die exact overeenkomen met 7/12e van de jaarhuur. * Voor 500: (500 / 12) * 7 = 291,66. * Voor 800: (800 / 12) * 7 = 466,66. * **Data:** De datum 31/5 (31 mei) fungeert als peildatum. Aangezien de jaarhuur normaal gesproken op 31/12 (31 december) afloopt, betreft de berekening van 7 maanden waarschijnlijk de periode van 1 juni tot en met 31 december. * **Status:** De vinkjes duiden op controle of betaling. De doorgehaalde post van J. Pronk met de bijbehorende notitie geeft aan dat dit contract eindigde op de peildatum, waardoor er geen berekening voor de resterende 7 maanden nodig was. * **Objecten:** De codes (E 11c, pl. H 47, etc.) verwijzen naar kadastrale aanduidingen of specifieke locaties in een administratief register. "Kalverstr. 1" is een specifieke adresvermelding (waarschijnlijk Kalverstraat).

Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Deze brief is een administratief bewijsstuk van de systematische onteigening en uitsluiting van Joodse ondernemers tijdens de Duitse bezetting van Nederland. * **Onteigening:** De brief stelt formeel vast dat de huurovereenkomsten van vijf "Joodsche grossiers" op de Centrale Markt per 1 juni 1942 zijn ontbonden op bevel van de Burgemeester (destijds de collaborateur Edward Voûte). * **De Treuhander:** De ontvanger, de firma J.J. Griffioen, wordt aangesproken in de hoedanigheid van "Treuhander". Dit was een door de bezetter aangestelde bewindvoerder die het beheer overnam van Joodse zaken met als doel deze te "aryaniseren" of te liquideren. * **Financiële afwikkeling:** De directeur vraagt of er uit de geconfisqueerde middelen van deze ondernemers nog achterstallige huur en kosten betaald kunnen worden aan de marktadministratie. * **Slachtoffers:** De genoemde namen (L. Meentz, Gebr. Meent, S. Front, S. Blik en H. Meentz) representeren individuen wiens levensonderhoud door deze maatregel abrupt werd beëindigd.

Administratieve lijst/bijlage bij een ambtelijke brief.

Het document is een overzicht van de administratieve afhandeling van marktzaken tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De lijst bevat namen van grossiers die actief waren op de Amsterdamse markten (vermoedelijk de Centrale Markthallen). Kenmerkend zijn de volgende aspecten: 1. **Joodse ondernemers:** De namen op de lijst (zoals Meentz, Blik, Walg, Krant, Cosman, Moffie, Schelvis, Posener) wijzen erop dat dit nagenoeg allemaal Joodse ondernemers zijn. 2. **Treuhänder:** Dit is de meest kritieke kolom. Een *Treuhänder* was een door de Duitse bezetter aangestelde beheerder die de leiding van Joodse bedrijven overnam in het kader van de "arisering". Het doel was om Joodse eigenaren uit hun bedrijf te zetten en de bezittingen uiteindelijk te onteigenen of te liquideren. 3. **Huurcontracten:** De meeste contracten lopen af op 31-12-1942, wat aangeeft dat de gemeente Amsterdam op dat moment de administratie van deze "onder beheer gestelde" zaken nauwgezet bijhield.

M. de Haan.

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** Directie van het Marktwezen, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Den Heer H. Meentz, Centrale Markt D 13, Amsterdam-West. * **Datum:** 14 juli 1939. * **Referentienummer:** No. 64/35/9 M. * **Locatie:** Jan van Galenstraat 14, Amsterdam.

| | | 10.- / 2280 | V. A.Meents | Utrechtschestr.19 | | M.Wijnschenk | 10.- | 10.- / 1870 | V. M.Wijnschenk | Marnixstr.208 | | P.Presser | Hal | 10.- / 1672 | VP. P.Presser | Marnixstr.202 | -2-

# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>

# TRANSCRIPTIE afz. J. E. Schrandt Corn. Anthoniszstr 49 II Amsterdam. Z.