Administratieve lijst ("Staat van vorderingen"). 29 september 1942. I. CENTRALE MARKT.
===============

Behoort bij brief No.10/24/3 M.d.d.29 September 1942 aan den Heer Administrateur van de Afdeeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid ter Gemeentesecretarie van den Directeur van het Bedrijf der Centrale Markt.

STAAT VAN VORDERINGEN, WAARVAN DE INNING OP MOEILIJKHEDEN STUIT.

Algemeene opmerking:
Bovenstaande Treuhänder hebben medegedeeld, dat zij geen gelden van de door hen geliquideerde Joodsche zaken onder hun berusting hebben, waaruit de schulden kunnen worden voldaan. Dit document is een overzicht van openstaande schulden van twaalf handelaren aan de Centrale Markt in Amsterdam. De schulden hebben betrekking op "pakhuiishuur" en "plaatsgeld" (marktgeld) over de periode april tot en met juli 1942.

De kern van het document ligt in de "Algemeene opmerking". Hierin wordt geconstateerd dat de inning van deze bedragen mislukt omdat de betreffende bedrijven onder beheer zijn gesteld van Treuhänder (Duitse bewindvoerders). Deze bewindvoerders geven aan dat de Joodse zaken reeds geliquideerd zijn en dat er geen kapitaal meer aanwezig is om de openstaande rekeningen bij de gemeente te voldoen.

Opvallend is de administratieve zakelijkheid waarmee de economische vernietiging van deze Joodse ondernemers wordt vastgelegd. Terwijl de deportaties vanuit Amsterdam in de zomer van 1942 in volle gang waren, hield de bureaucratie van de Centrale Markt zich bezig met de boekhoudkundige afwikkeling van de oninbare huren van de slachtoffers. De datum, 29 september 1942, is cruciaal. Op dit moment in de Tweede Wereldoorlog was de Jodenvervolging in Nederland in een versnellingsfase beland; de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen waren in juli 1942 begonnen.

Sinds 1941 werden Joodse bedrijven door de bezetter onder dwangmatig toezicht geplaatst. Deze "Treuhänders" (bewindvoerders) hadden als taak de bedrijven te "Ariseren" (overdragen aan niet-Joden) of te liquideren. In de praktijk betekende dit vaak de diefstal van alle activa.

De Centrale Markt was een vitaal knooppunt voor de voedselvoorziening in Amsterdam waar van oudsher veel Joodse handelaren werkzaam waren. Dit document illustreert hoe de Gemeente Amsterdam geconfronteerd werd met de financiële gevolgen van de nazicriminaliteit: de Joodse ondernemers waren hun bezit en vaak ook hun vrijheid al kwijt, waardoor de gemeente haar inkomsten uit huur en marktgelden zag verdampen. De genoemde namen (zoals Meentz, Blik, Roodenburg, Moffie, Cosman) behoren tot bekende Amsterdams-Joodse families.