M. Rechtsboven

Getypte brief op officieel briefpapier (kopie of doorslag).

In deze brief reageert de directeur van het Amsterdamse marktwezen (waarschijnlijk de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat) op een schrijven van de Luchtbeschermingsdienst (LBD). De kern van de brief is tweeledig: 1. **Afwijzing van stalen cellen:** De directeur acht de aanschaf van individuele stalen schuilcellen voor zijn personeel/dienst niet nodig. 2. **Inrichting schuilgelegenheden:** In plaats daarvan kiest hij voor het inrichten van collectieve schuilgelegenheden op het terrein van de Centrale Markt zelf. Hiervoor heeft hij een budget van maximaal 1500 gulden aangevraagd bij de Wethouder voor de Levensmiddelen. De toon is zakelijk en formeel, typerend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. De handgeschreven naam rechtsboven is van M. Lisman, die destijds directeur van het Marktwezen in Amsterdam was.

Getypte brief (doorslag).

In deze zakelijke correspondentie uit mei 1939 kaart de directeur van de Centrale Markt een financieel-administratieve kwestie aan bij de wethouder. Het gaat om een stuk reserveterrein van de markt dat in gebruik is als sportveld. Eerder (in 1937) was besloten het terrein niet over te dragen aan het Gemeentelijk Grondbedrijf omdat de kostenbesparing voor de markt minimaal zou zijn. De directeur merkt nu echter op dat de markt sinds de opening in 1934 nooit enige vergoeding heeft ontvangen voor dit gebruik. Hij stelt voor om met terugwerkende kracht (vanaf oktober 1934) een marktconforme vergoeding voor sportvelden te laten betalen aan de Centrale Markt. Tevens adviseert hij de wethouder om hierover te overleggen met de wethouder van Onderwijs, die waarschijnlijk verantwoordelijk is voor de sportvelden.

Getypte zakelijke brief (typoscript).

* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een formele, ambtelijke stijl die typerend is voor de eerste helft van de 20e eeuw. Woorden als "restitutie", "ingewilligd" en "uit dien hoofde" getuigen hiervan, evenals de spelling met dubbele klinkers in onbeklemtoonde lettergrepen ("behoorende", "zoodat"). * **Inhoud:** De brief behandelt een verzoek tot terugbetaling van entreegeld voor personeel. De afzender stelt eerst een formele eis (inleveren van bewijsstukken) om vervolgens het verzoek inhoudelijk af te wijzen. De reden voor afwijzing is dat het personeel al ontslagen was gedurende de periode waarover de restitutie gevraagd wordt. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en enigszins afwijzend. De opmerking over het geringe bedrag van "hoogstens 25 cent" suggereert dat de dienst het verzoek van de heer Schotvanger als triviaal of ongegrond beschouwt. * **Administratieve details:** De vermelding van "Wijk 26" was essentieel voor de postsortering in Amsterdam voordat het huidige postcodesysteem bestond.

Ambtelijke notitie / dossierstuk op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

Het document is een administratief dossierstuk betreffende een verzoek van een marktkraamhoudster, Mevrouw A. Deegen-de Lange. Zij vraagt om uitstel voor het bezetten van haar vaste plek op de markt in de Westerstraat vanwege ziekte. Het procesverloop is zichtbaar door de verschillende data en parafen: 1. **6 februari 1940:** Het stuk wordt doorgezonden. 2. **7 februari 1940:** Er wordt een eerste advies gegeven (waarschijnlijk door de heer Wolff). 3. **9 februari 1940:** Een tweede functionaris geeft aan dat er geen bezwaar is tegen het uitstel. 4. **12 & 15 februari 1940:** Verdere afhandeling en definitieve vastlegging van het besluit. De conclusie van de ambtelijke beoordeling is positief: er is geen bezwaar tegen het verlenen van een extra uitstel van drie maanden aan mevrouw Deegen.

Officiële brief/correspondentie.

De brief is een formeel administratief antwoord op een schrijven van de heer Koning van 5 mei 1940. De taal is ambtelijk en maakt gebruik van de destijds geldende spelling (zoals "zoodra"). De strekking van de brief is dat de heer Koning zijn "ventvergunning" (het recht om goederen op straat te verkopen) pas kan vernieuwen wanneer hij geen "ondersteuning" (sociale bijstand/uitkering) meer ontvangt. Dit duidt op een beleid waarbij het ontvangen van overheidssteun en het bezitten van een handelsvergunning voor kleine zelfstandigen destijds aan elkaar gekoppeld waren of elkaar uitsloten.

Getypte brief (doorslag/kopie).

Deze brief betreft een zakelijke afwikkeling van de levering van aardappelen in de vroege dagen van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De afzender vraagt om definitieve facturen voor twee partijen aardappelen: de rassen 'Bevelanders' en 'Red Star'. De transactie heeft betrekking op aardappelen die via de Gemeente Amsterdam zijn verkocht. Het totale bedrag van de facturen bedraagt ƒ 6.295,91. Na aftrek van ƒ 179,75 aan onkosten zal het resterende bedrag worden overgemaakt naar de rekening van de Nederlandsche Akkerbouw Centrale bij het bijkantoor van De Nederlandsche Bank in Den Haag. De handgeschreven naam "W. Müller" verwijst mogelijk naar een ambtenaar of beheerder die de correspondentie behandelde.

Doorslag van een getypte brief op grijsachtig archiefpapier.

* **Kernboodschap:** De brief bevat een concept-communiqué dat namens de Burgemeester van Amsterdam in de kranten moet verschijnen. De kern is dat markten eerder moeten sluiten en ontruimd moeten zijn. * **Specifieke tijden:** Voor de periode van 23 t/m 28 februari 1942 worden exacte tijden genoemd (18:00 uur en 18:45 uur). De algemene regel is: uiterlijk een half uur vóór zonsondergang. * **Reden:** De dwingende reden voor deze vervroegde sluiting zijn de "verduisteringsmaatregelen". * **Stijl:** De correspondentie is strikt ambtelijk en volgt de formele beleefdheidsvormen van die tijd ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken").

Doorslag van een getypte brief op grijs-bruin archiefpapier.

* **Inhoud:** De brief is een formele oproep aan de heer J. Witsenhausen om zich te melden bij de bedrijfschef van de betreffende dienst. Dit is een reactie op een eerdere brief van Witsenhausen. De afspraak moet plaatsvinden in de "Centrale Hal", standplaats nr. H.69, tijdens een specifiek tijdslot in de ochtend. * **Locatie:** De "Centrale Hal" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. Tijdens de bezettingsjaren werden dergelijke locaties vaak gebruikt voor administratieve doeleinden of voor de distributie van goederen en werkvergunningen. * **Toon:** De toon is ambtelijk en dwingend ("verzoek ik U zich... te vervoegen"). In de context van 1942 heeft een dergelijke oproep vaak een verplicht karakter. * **Toestand document:** Het papier vertoont de typische kleur van oorlogspapier van mindere kwaliteit. De tekst is goed leesbaar, maar de doorslag is op sommige plaatsen wat vaag.

# TRANSCRIPTIE **[Linksboven in kader]** BIJBLAD VAN: M. No. 27/52/1 1940 DOORGEZONDEN: 9/8 **[Hoofdtekst - handgeschreven]** M.i. querulant Starreveld mededeelen, dat van zijn klachten goede nota is genomen. (zie rapport marktambtenaar) Sen.. [?] Indien U dit wenscht, zullen wij U het dossier Starreveld er bij leveren! [Paraaf/S] **[Rechtsboven]** 587 opm Ten Katen advies Th D [?] 14/8 '40 *...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, getypt:] HG. 8B/9/1 M. [Midden boven, handgeschreven:] Verzonden 1/5 [Rechtsboven, handgeschreven paraaf/naam:] [Onleesbaar, mogelijk "W. v. Duinhoven"] [Rechts, getypt:] 29 April 1939. [Adresblok, getypt:] den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r . [Inhoud, getypt:] Ter voldoening aan de missive van Uw Ambtgenoot voor de Pensioenen d.d. 27 Januari 1...

# TRANSCRIPTIE **[Linksboven in kader]** BIJBLAD VAN: M. No. 25/90/1 193 9 DOORGEZONDEN: 8/6 **[Rechtsboven, handgeschreven in potlood]** 126 **[Midden boven, handgeschreven]** S. van Linda? p/a 74 Alb. Cuypstraat Rembrandstraat 35 II **[Hoofdtekst]** Den W. M. Gaarhuber kan m.i. door v. Moerkerken worden bericht, dat van zijn klacht goede nota is genomen. (S. van Linda bij mij ontboden en hem...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven bovenaan:] *extra* [Rechtsboven:] den Heer B. Reiss, Van Musschenbroekstraat 25 II, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wyk 11. [Midden links:] 90/70/2 M [Midden rechts:] 5 October 1940. [Body:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 September jl. bericht ik U, dat U voortaan Uw plaats op de markt Mosplein regelmatig moet bezetten, daar de bedoelde plaats anders zal worden ing...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke brief op officieel briefpapier. * **Zender:** Rijkspluimveeteeltconsulent voor Nederland (Rijksinstituut voor Pluimveeteelt). * **Locatie zender:** Landgoed „Spelderholt”, Beekbergen. * **Ontvanger:** Den heer A. v/d Laan, Directeur van het Marktwezen Amsterdam. * **Datum:** 22 februari 1940. * **Referentienummer:** Nº 1/7/2 M. 1940 22/2.