U. Edel

Handgeschreven verzoekschrift aan een gemeentelijke instantie.

In deze brief richt J.L. Belsenne zich tot een hooggeplaatste ambtenaar (waarschijnlijk van de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam). De kern van zijn verzoek is het overnemen van een marktstandplaats op de Lindengracht die voorheen toebehoorde aan ene H. Theunis, maar wiens vergunning is ingetrokken. Belsenne voert twee argumenten aan voor zijn verzoek: 1. **Economische noodzaak:** Hij stelt dat de standplaats noodzakelijk is voor het onderhoud van zijn gezin. 2. **Verworven rechten/ervaring:** Hij legt uit dat hij reeds twee jaar lang met officiële toestemming samen met Theunis de bewuste standplaats heeft bezet. Door het intrekken van de vergunning van zijn compagnon is Belsenne nu zijn werkplek kwijt en voelt hij zich "ten zeerste gedupeerd". Als alternatief voor de volledige overschrijving vraagt hij om een "voorkeur kaart", wat hem waarschijnlijk een prioriteitspositie zou geven bij het toewijzen van een nieuwe plek. De stijl van de brief is formeel en eerbiedig, passend bij de tijdgeest van voor de Tweede Wereldoorlog.

Brief / Verzoekschrift.

* **Inhoud:** De heer W. Cruijff, een Amsterdamse groenteman, verzoekt om een financiële tegemoetkoming of restitutie ("schadeloos te stellen") voor zijn jaarkaart van de Centrale Markt. * **Reden:** Hij kan geen gebruik maken van de kaart omdat hij in militaire dienst is getreden. * **Opvallend detail:** De brief is gedateerd op 11 augustus 1939, maar er wordt verwezen naar militaire dienst "sinds 28 Augustus j.l." (jongstleden). Indien de brief daadwerkelijk in augustus 1939 is geschreven, zou dit naar augustus 1938 moeten verwijzen. Gezien de historische context van de algemene mobilisatie (die begon op 28 augustus 1939), is het echter aannemelijker dat de afzender zich ofwel in de maand heeft vergist (en het november had moeten zijn, zoals de kantlijnnotitie suggereert), of dat hij een jaarkaart had die liep tot 28 augustus en hij anticipeerde op zijn diensttijd. * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd ("Wel. Ed. Heer", "Edelbeleefd", "Uwerzijds"), passend bij een officieel verzoek aan een instantie in die tijd.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt de heer B.C. Kees om een tijdelijke ontheffing van de bezettingsplicht voor zijn marktplaats op de Lindengracht in Amsterdam. De reden voor dit verzoek is van huishoudelijke en zakelijke aard: zijn echtgenote is al enkele weken "buiten" (mogelijk voor herstel, vakantie of familiebezoek) en zal nog zeker twee weken wegblijven. Omdat de afzender ook een winkel drijft en daar op dat moment geen hulp heeft, kan hij niet gelijktijdig op de markt staan. Opvallend is de toezegging dat hij het "marktgeld" (de staangeldvergoeding) gewoon zal blijven doorbetalen. Dit wijst erop dat hij vooral zijn vergunning en vaste plek wil veiligstellen; het niet bezetten van een toegewezen plek kon destijds leiden tot intrekking van de marktvergunning. Het taalgebruik is formeel en beleefd ("U. Edele", "terwille zult zijn"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met de gemeentelijke autoriteiten.

Handgeschreven brief (formele correspondentie).

Deze brief is een formeel schrijven van B. Hofman aan de directeur van het Amsterdamse Markwezen. De aanleiding is het aftreden van Hofman als voorzitter van de vereniging V.Z.O.D. (mogelijk de 'Vereeniging van Zuiveldetaillisten' of een soortgelijke markt-gerelateerde organisatie). De toon van de brief is uiterst hoffelijk en getuigt van een zeer goede verstandhouding tussen de belangenvereniging en de gemeentelijke instantie. Hofman spreekt zijn expliciete dank uit voor het "willig oor" en de wijze waarop hij "tegemoet" is gekomen tijdens de besprekingen in de Marktcommissie sinds 1935. De afzender gebruikt de formele aanspreekvorm "U. Ed." (Uwe Edelheid/Edelachtbare). De schrijfwijze "De Lareij-straat" is een fonetische of slordige spelling van de bekende De Lairessestraat in Amsterdam. De kantlijnnotitie lijkt een interne instructie van een ambtenaar (geïnitieerd 'WS') voor de verdere afhandeling van het dossier.

Brief (verzoekschrift)

* **Inhoud:** De heer B. Groenteman dient een verzoek in bij de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. Hij beklaagt zich over een nieuwe regel of beperking waardoor hij verplicht is vooraf een borg of voorschot te betalen alvorens hij vis mag inkopen op de markt. Hij geeft aan dat dit financieel onmogelijk voor hem is en verzoekt om terugkeer naar de oude situatie. Als tegenprestatie belooft hij alle inkopen direct contant af te rekenen. * **Taal en Spelling:** De brief is geschreven in de formele stijl van de late jaren '30. Opvallend zijn de archaïsche spellingen ("visch", "koopen", "zoodat") en enkele grammaticale eigenaardigheden/fouten die wijzen op een schrijver die wellicht minder geschoold was of vanuit spreektalig Amsterdams schreef (bijv. "mijn" in plaats van "mij", "ken" in plaats van "kan", en "ik verbindt" met een foutieve -t). * **Fysieke staat:** Het document is goed leesbaar. De tekst lijkt aan de onderzijde abrupt af te breken ("wat vroeger..."), wat suggereert dat er mogelijk een tweede pagina was waarop de zin werd afgemaakt en de brief werd ondertekend.

Handgeschreven brief (rekest).

* **Inhoud:** De afzender, J. Netig, verzoekt om een verlenging van een eerder verleend uitstel van drie maanden voor het innemen van zijn marktplaats op het Amstelveld. * **Argumentatie:** De reden voor het uitstel is dat de "omstandigheden in zijn vak" niet zijn veranderd. Dit wijst op aanhoudende (economische) problemen waardoor het voor de koopman niet rendabel of mogelijk was om zijn handel op de markt te hervatten. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in de voor die tijd gebruikelijke formele en eerbiedige ambtelijke taal ("Wel. Edl. Heer", "Meeste Hoogachting"). Opvallend is de grammaticale fout ("omstandigheden... heeft ondergaan"), wat vaker voorkomt in handgeschreven rekesten van burgers aan de overheid. * **Administratieve sporen:** De diverse nummers en codes (zoals № 24/1/3 M.) duiden op een strakke registratie door de gemeentelijke administratie van Amsterdam tijdens de bezettingsjaren.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van een ijsverkoper aan een onbekende instantie (waarschijnlijk de beheerder van de Amsterdamse markten). De schrijver vraagt toestemming om zijn ijskar 's nachts op het marktterrein van het Waterlooplein te laten staan, omdat de kosten voor een externe stalling ("stal") te hoog zijn voor zijn budget. * **Taal en Stijl:** De tekst bevat enkele grammaticale slordigheden die typerend zijn voor een briefschrijver met een beperkte formele opleiding (bijv. "naar aanleiding dit schrijven", "een een stal"). Desondanks hanteert de schrijver de destijds gebruikelijke beleefdheidsvormen zoals "Weledele Heer" en de afsluiting "U. Edele Dienaar". * **Schrijver:** De naam "Fernadesh" (mogelijk een verbastering van Fernandes of Fernandez) is een Sefardisch-Joodse achternaam, wat direct aansluit bij de locatie die hij noemt.

# TRANSCRIPTIE N° 53/46/1 M. 1941 30/7 Amsterdam 29 Julie 1941 Aan den Weled Gestrenge Heer Directeur van het centralen marktwezen Weled Gestrenge Heer. Met deze neem ik beleefd de vrijheid Uwe Edele lastig te vallen, aangaande een verzoek, namelijk of Uwe Edele mijn een kruiers vergunning zou willen toe wijzen, omdat ik met de oorlog zonder werk ben gekomen en nu eenigen maanden voor diverse...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven linksboven]: Verzonden 18/12 [Handgeschreven rechtsboven]: [onleesbaar, mogelijk paraaf "M. de Boer"] [Getypt]: den Heer J. Edel, Vooruitstraat 129, <u>P u r m e r e n d.</u> 25/247/2 M 18 December 1940. Naar aanleiding van Uw briefkaart d...

# TRANSCRIPTIE [Briefhoofd:] G. VAN GELDER -:- AMSTERDAM POELIER EN EIERENHANDEL ROERSTRAAT 117 — RUYSCHSTRAAT 101 TELEFOON 23658 [Datum en plaats:] AMSTERDAM, 13 Nov. 1939. [Aanhef:] WelEd-Heer. [Inhoud:] Daar ik door UEd. ben gestraft, met 1 dag voorwaardelijk, met een jaar. Omdat ik ongevraagd, een asistent bij mij had Zoo verzoek ik UEd. beleefd, deze straf ongedaan te maken, aangezien ik ...

Mijn straf voor uitsluiting van de Centrale Markt is nu al ongeveer 6 maanden daarom doe ik een beroep op U.Ed. of U mijn voorspraak wil zijn om mijn kaart terug te bekomen. Ik heb mij toch ook disponibel gesteld om een broeinest van prijs op druiving op de Centrale Markt uit te laten roeien wat zonder mijn medewerking nooit gelukt had. De Ambtenaar van de C.C.D. den Heer Groen heeft nog voor mij ...

verzoek aan UEdele te richten. Wij zouden het zeer op prijs stellen, indien U den heer B.Holtrop tevens uitnoodigde om aan deze bespreking deel te laten nemen. Teekenen wij UEdele in afwachting een gunstig bericht van U tegemoet ziende Uw Hoogachtend, ...