L. Frenkel

Formele brief op briefpapier van de bond.

Deze brief vormt een formeel verzoek tot bemiddeling door de vakbond van standwerkers bij de Amsterdamse marktmeester (de 'Chef der markten'). De kern van het geschil is een kleinigheid: een marktkoopman, de heer S. Nebig, vroeg de kramenzetter (de persoon verantwoordelijk voor het opbouwen van de marktkramen) om een uur uitstel van betaling van de huur. De kramenzetter reageerde hierop buitenproportioneel door te dreigen de koopman de week erop een kraam te weigeren. De toon van de brief is uiterst beleefd ("Beleefd wil ond.", "Uw gewaardeerde hulp"), maar de onderliggende boodschap is er een van belangenbehartiging. De bond stelt de principiële vraag of een uitvoerend functionaris zoals een kramenzetter wel de autoriteit heeft om eigenhandig zulke sancties op te leggen zonder overleg met de marktinstanties of de bond. De brief illustreert de strakke organisatie en de korte lijnen tussen de bonden en de gemeentelijke marktautoriteiten in die tijd.

Doorslag van een verzonden brief.

* **Inhoud:** In deze zakelijke correspondentie krijgt de heer Frenkel officieel uitstel (voor de duur van drie maanden) voor de verplichting om zijn vaste marktplaats op het Amstelveld in Amsterdam te bezetten. Blijkbaar had hij hier op 21 februari 1941 zelf om verzocht. * **Vorm:** Het betreft een typische ambtelijke doorslag op dun papier, die diende voor het eigen archief van de verzendende instantie. De handgeschreven aantekening bevestigt dat de brief daadwerkelijk op 3 maart is verstuurd. * **Betekenis:** Marktkooplieden hadden in die tijd een "bezettingplicht"; als zij hun plek te lang onbeheerd lieten zonder geldige reden of toestemming, konden zij hun vergunning verliezen.

Officiële brief/kennisgeving (doorslag).

Deze korte, zakelijke brief is een officiële reactie op een verzoek van de heer L. Frenkel. De directeur (waarschijnlijk van de Amsterdamse marktdienst) verleent Frenkel een uitstel van drie maanden voor de verplichting om zijn vaste staanplaats op de markt aan het Amstelveld in te nemen. Dit suggereert dat marktkooplieden in die tijd de plicht hadden hun standplaats regelmatig te bezetten om hun recht daarop te behouden. De brief is een doorslag, wat gebruikelijk was voor het archief van de verzendende instantie.

Getypte brief met handtekening en archiefstempels.

* **Inhoud:** De afzender, L. Frenkel, bedankt de directeur voor een verleend uitstel tot 3 juni 1941 voor het innemen van zijn marktplaats op het Amstelveld (in de brief gespeld als 'Amsteldveld'). Hij geeft echter aan dat hij vanwege ontvangen bedreigingen met fysiek geweld momenteel geen gebruik durft te maken van zijn standplaats, uit zorg voor zijn gezin. * **Taalgebruik:** Formeel, beleefd en terughoudend. Opvallend is het gebruik van hoofdletters bij "IK" in de laatste zin, wat mogelijk duidt op een emotionele nadruk of een typefout. * **Toestand document:** Het document is goed leesbaar. De tekst is met een typemachine opgesteld, de ondertekening is in inkt. Er zijn diverse archiefmarkeringen aanwezig die duiden op administratieve verwerking door de gemeente Amsterdam.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief verzoekt J. Goldstein de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om een vaste staanplaats ("losse plaats") als "stille kramer". De schrijver zet zijn arbeidsverleden uiteen: hij werkt al sinds 1931 op de Amsterdamse markten (Waterlooplein/Jodenhoek en Amstelveld) en was voorheen een reizende standwerker. De kern van het verzoek is een beroepsverandering. Goldstein geeft aan dat hij niet langer als standwerker (die met een "fluitje" publiek trekt en producten demonstreert) kan werken, maar kousen wil gaan verstellen en repareren. Hij noemt expliciet bestuursleden van de Standwerkers Bond (Frenkel, Morpurgo, Van Gelder) om zijn status als ervaren marktkoopman te onderstrepen.

# TRANSCRIPTIE F. FRANKEN LID DER FA. FRANKEN-POHL, AMSTERDAM-DEN HAAG AMSTERDAM ROKIN 100 TEL. 33326-34726

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt extract van een gemeentebesluit. * **Taal:** Nederlands. * **Ondertekenaar:** J. F. Franken (Gemeentesecretaris). * **Onderwerp:** Vaststelling van een nieuwe regeling omtrent afschrijvingen en brandstofgebruik (benzine). * **Kenmerken:** Bevat een paarse naamstempel van de ondertekenaar en de initialen "EL" van de opsteller/typist.

Eendrachtstr. 9 hs V 4.5.13 J 010723 J.Elsas Blasiusstr.122 IIIV 1.7.23 J 190822 S.v.Emrik Zwanenb.wal 34 hs V 19.8.22 J 010321 H.v.Engel Pythagorasstr.49 hsV 1.3.21 J 120123 S. Erwteman Duivelandstr.27 hs 12.1.23 J 67724 SW S.Frankenhuis Maritzstr.19 III V 9.12.00 * = geb.datum

Franschman Isaäc geb 10-5-'99 van Rustenb str. 77 II naar Chr. de Wetstraat 16.

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa