J.W.A. Jansen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
J.W.A. Jansen was een marktkoopman actief op diverse locaties in Amsterdam-West en -Oost, waaronder Ten Katestraat, Dapperstraat, Westerstraat, Uilenburg, Waterlooplein, Lindengracht en Albert Cuypstraat. In augustus 1939 vroeg hij om uitstel van zijn verplichtingen vanwege oproep tot militaire dienst. In 1941 kreeg hij toestemming van de Marktdienst om zijn standplaats op de Ten Katemarkt tijdelijk onbezet te laten (gedurende drie maanden) onder voorwaarde dat hij de wekelijkse marktgelden doorbetaalde.
Lotgevallen
Handel
Bron-evidence
J.W.A. Jansen (86/36/1 '39) | | Tollensstr. 81 I | Ten Katestraat | **F**
Archiefdocumenten
Handgeschreven verzoekschrift met ambtelijke kanttekening.
Het document is een sprekend voorbeeld van de administratieve gevolgen van de Nederlandse mobilisatie in de zomer van 1939. De afzender, J.W.A. Jansen, is een marktkoopman die een vaste standplaats (nummer 166 A) bezit op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. Vanwege zijn oproep voor militaire dienst vreest hij zijn bron van inkomsten en zijn vaste plek op de markt te verliezen. Onderaan de brief is door een ambtenaar (mogelijk van de Marktdienst of de afdeling Financiën) een besluit genoteerd. Hieruit blijkt dat er in die tijd specifieke voorschriften bestonden voor gemobiliseerden: zij kregen niet alleen het recht hun plek te behouden, maar werden ook vrijgesteld van het betalen van marktgeld gedurende hun afwezigheid. Dit besluit is gedateerd op 6 september 1939, slechts enkele dagen na de officiële oorlogsverklaringen in Europa.
Administratieve lijst / Tabel.
Dit document is een typisch voorbeeld van crisisadministratie. In de zomer van 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, mobiliseerde Nederland zijn leger. * **Structuur:** De tabel is zeer gestructureerd en bevat alle noodzakelijke gegevens om een marktkoopman te identificeren: naam, geboortedatum, adres en de specifieke markt waar hij werkzaam was. * **Annotaties:** De handgeschreven vinkjes en de rode letter 'F' tonen aan dat de lijst actief gecontroleerd is tegen andere registers (zoals het bevolkingsregister of de militaire registers). * **Geografie:** De genoemde adressen en markten bevinden zich hoofdzakelijk in Amsterdam (Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, etc.). Dit suggereert een sterke lokale impact van de mobilisatie op de voedselvoorziening en handel in de stad. * **Opmerkingen:** Bij J.G. Burink staat een specifieke notitie: "buitengewoon dienstplichtige nog niet opgeroepen". Dit wijst op een verschil in militaire status tussen de mannen op de lijst.
Officiële brief/kennisgeving.
Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer Jansen om tijdelijk ontheven te worden van zijn "bezetplicht" op de Ten Katemarkt in Amsterdam. In de verordeningen van die tijd was een marktkoopman verplicht zijn aangewezen plek fysiek in te nemen om zijn vergunning te behouden. De directeur verleent een uitstel van drie maanden, ingaande op de datum van de brief (18 juli 1941). Er wordt echter een strikte voorwaarde gesteld: het wekelijkse marktgeld moet doorbetaald blijven worden aan de dienstdoende ambtenaar, ongeacht de afwezigheid van de koopman. Dit duidt op een streng administratief beheer waarbij inkomsten voor de gemeente gewaarborgd moesten blijven.
Ambtelijke correspondentie/notitie betreffende marktbeheer.
Dit document is een intern administratief stuk van de Amsterdamse marktdienst uit de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een verzoek van een marktkoopman, J.W.A. Jansen, om zijn standplaats op de Ten Katemarkt (Ten Katestraat) gedurende drie maanden onbezet te laten. De kern van de beslissing is dat dit wordt toegestaan, mits de wekelijkse marktgelden worden doorbetaald. Dit duidt op een streng beheer van schaarse marktplaatsen; men mag de plek behouden bij afwezigheid, maar de gemeente mag geen inkomsten derven. Interessant is de bureaucratische dynamiek die zichtbaar is in de kantlijn. Er lijkt een frictie te bestaan tussen de functionaris "de Han" en de Inspecteur/Marktambtenaar H. Vrij. In de rode krabbel onderaan uit de Han zijn ongenoegen over het feit dat er direct op de officiële stukken wordt getekend of geschreven door de inspecteur ("De Inspecteur wil beslist niet hebben, dat er op de stukken wordt getekend!"). Ook zet hij vraagtekens bij de tijdsduur ("dit zou toch afgelopen zijn?").
Doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).
* **Inhoud:** De brief is een officiële toestemming aan de heer Jansen voor een tijdelijke afwezigheid van zijn marktplaats. Hij krijgt voor drie maanden ontheffing van de bezettingsplicht voor zijn kraam op de Ten Katemarkt. * **Voorwaarde:** Hoewel hij niet aanwezig hoeft te zijn, blijft de verplichting bestaan om wekelijks het marktgeld te betalen aan de dienstdoende ambtenaar. * **Administratieve context:** De codes "27/43/2 H." en "Wijk 12" wijzen op een strikte bureaucratische indeling van de Amsterdamse markten. De handgeschreven notitie "Verzonden 18/7" bevestigt dat de brief op de dag van datering ook daadwerkelijk is uitgegaan.
Koopliedenlijsten
Uilenburg
Waterlooplein — standplaats Ten Katestraat **F**
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 17 augustus 1942. * **Afzender:** J.W. Jansen (geboren 15 december 1910). * **Adres afzender:** P. Jan van der Heydenstraat 107 II, Amsterdam-Zuid. * **Ontvanger:** Dienst voor het Marktwezen of een distributiecommissie (gezien de aantekening "Verdeel com."). * **Referentienummer:** Nº 46A/529/1 M....
# TRANSCRIPTIE HG. den Heer J.W.A. Jansen, Tollensstraat 81 I, Amsterdam-West. Wijk 12. 27/43/2 M. 18 Juli 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 30 Juni jl. verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes uitstel van Uw ver- plichting om regelmatig Uw plaats op de markt Ten Katestraat te be- zetten. U dient er echter zorg voor...
# TRANSCRIPTIE [Bovenaan] J. L. Jansen. Nº 20/124/1 **M. 1939** [stempel] [Adres] Slaperdijkstraat 9 huis [Tekst midden] vischventer. Vischkaart № [doorgehaald] vaste standplaats Lindengracht. Gaat een marktplaats innemen met binnenlandsch fruit. (Lindengracht). doorgeven aan W. de Heer J v P. [Linksonder, schuin geschreven] Gezien 17-10-39 d’Arnaud [Rechts...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel rapport van de gemeente Amsterdam (Marktwezen). * **Datum:** 1 augustus 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Referentienummer:** No 21/85/1 M. 1940 2/8. * **Betrokkene:** J.H.Ch. Jansen (geboren ca. 1904), wonende Westerstraat 87, Amsterdam. * **Status:** Afgewezen (zie handgeschreven aantekening in rood kader).
# TRANSCRIPTIE Model 275. Ontvangstbewijs . voor: **VMS** 2/1 118674 Naam: **J. W. Jansen,** Adres: **Prinstr. 232 II** **Nieuwe Vertr. Serie 11/14 en** **Standpl. N° 110 Mrplein** Datum: **13 OCT. 1938** Afd. Ongeorganiseerde Werkloozen, Marnixstraat 317.