H. Arbeid

Briefkaart (voorzijde)

* **Administratieve aanduidingen:** De tekst rechtsboven, "Frankeering in afrekening Amsterdam", duidt op een verzendmethode waarbij de portokosten niet via losse postzegels maar via een rekening-courantverhouding met de PTT werden voldaan. Dit werd vaak gebruikt door instanties of bedrijven voor massazendingen. * **Adressering:** Het adres is "Pres. Brandstraat 30 III". De toevoeging "III" (drie hoog) is kenmerkend voor de Amsterdamse etagewoningen. De aanduiding "Wijk 20" verwijst naar de administratieve of postwijkverdeling van de stad Amsterdam van vóór de invoering van de huidige viercijferige postcode in 1977. * **Correctie:** Onder "DEN HEER" is de afkorting "MW." (Mevrouw) geschreven en vervolgens resoluut doorgehaald, wat aangeeft dat de kaart specifiek aan een mannelijke geadresseerde gericht is.

Document

Dit document is een administratieve lijst van de Amsterdamse afdeling Sociale Zaken. Het bevat gegevens van marktkooplieden die officieel zijn "afgevoerd" (verwijderd uit het register van vergunninghouders) tussen december 1942 en mei 1943. De lijst is gestructureerd in kolommen: * **Naam:** De persoon op wie de vergunning stond. * **Geb.datum:** Geboortedatum van de handelaar. * **Adres:** Woonadres ten tijde van de registratie. * **Markt:** De specifieke marktplaats waar de handelaar actief was (o.a. Mosplein, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein). * **Datum:** De datum waarop de afvoer werd geëffectueerd. * **Artikel:** De handelswaar (variërend van levensmiddelen zoals vis en groenten tot kleding en huishoudelijke artikelen). Opvallend is het gebruik van "idem", wat aangeeft dat de informatie in die kolom gelijk is aan de regel erboven. Ook zijn er kleine correcties met de pen aangebracht, wat duidt op actief gebruik door een ambtenaar.

Registerblad / Administratieve lijst (waarschijnlijk afkomstig uit een inventarisatie van de Joodse Raad of een roofinstantie zoals de Lippmann, Rosenthal & Co. bank).

* **Namen:** De lijst bevat uitsluitend Joodse namen (zoals Porcelijn, Beugeltas, Brilleslijper, Bolle). * **Geografie:** De adressen concentreren zich in de toenmalige Joodse wijken van Amsterdam, zoals de Jodenbuurt (Waterlooplein, Rapenburg, Zwanenburgwal) en de Transvaalbuurt (Tugelaweg, Retiefstraat, President Brandstraat). * **Annotaties:** De kolom "Datum Inlevering" bevat cruciale informatie. Veel data liggen rond 26 en 27 januari 1942. De opmerkingen "Sicherheitspol" (Sicherheitspolizei), "gevangenis scheveningen" (het Oranjehotel) en "V.V. bij M.S." (vermoedelijk Vrijwillige Vertrek bij Maatschappelijk Steun, een eufemisme voor deportatie of ontruiming) duiden op actieve vervolging. * **Administratieve tekens:** Er staan kruisjes (x) voor sommige regels, wat kan duiden op een controle of een afwijkende status van die specifieke personen. De Romeinse cijfers achter de huisnummers geven de verdieping aan (hs = huis/begane grond).

Administratieve lijst (verzendlijst)

* **Structuur:** De lijst is georganiseerd in vier kolommen. De eerste kolom 'S' duidt waarschijnlijk op een serie- of lijstnummer. De kolom 'Nr' bevat registratienummers van de betreffende personen of brieven. De kolom 'Naam' en 'adres' spreken voor zich. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich vrijwel allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in de (toenmalige) Joodse buurt en de Transvaalbuurt (bijv. Rapenburg, Tugulaweg, Vrolikstraat, Blasiusstraat). * **Afkortingen:** De adressen bevatten de destijds gebruikelijke aanduidingen voor verdiepingen: 'hs' (huis/begane grond), 'I', 'II', 'III'. Straatnamen zijn vaak afgekort (str., nw. voor nieuwe, pres. voor president). * **Opvallend:** De naam 'M. de Vries' (Nr. 270) komt tweemaal voor op de lijst onder kolom S:2.

Document

Het document is een administratief overzicht van vergunninghouders. De kolommen bevatten specifieke gegevens die relevant waren voor de bezettingsautoriteiten of de Joodsche Raad: * **Wijkcodes**: De letters (Z, C, O, N, W) verwijzen naar de Amsterdamse stadsdelen: Zuid, Centrum, Oost, Noord en West. * **Artikelen**: De afkorting "A. gr. fr." staat voor "Aardappelen, groenten en fruit". Dit waren handelaren die door hun beroep mogelijk een (tijdelijke) vrijstelling of "Sperre" genoten. * **De letter 'D'**: De meest cruciale toevoeging is de letter 'D' in de rechterkolom. De legenda bovenaan bevestigt dat dit "naar Drenthe" betekent. Dit is een eufemisme voor deportatie naar Kamp Westerbork, vanwaaruit de meeste slachtoffers naar de vernietigingskampen in Polen werden getransporteerd.

# TRANSCRIPTIE HB. 10 Juli 1942. V E R K L A R I N G . Ondergeteekende, Directeur van het Marktwezen te Amster- dam, verklaart hiermede, dat A.L.Meyneke op 21, 22 en 23 Juli 1938 als los werkman( zoogenaamde art.1.man ) is werkzaam geweest bij zijn dienst, Afdeeling Vischmarkt. De genoten wedde heeft bedra- gen ƒ 13,27(netto). De Directeur voornoemd, De werkman voornoemd, [Handgeschreven in ...

# TRANSCRIPTIE (1) S. v. p. informeeren bij Gewestelijk Arbeidsbureau of W. H. de Jong, (2) geboren 30-4-1918, wonende Amst. (3) Ronnerplein 14 hs, alhier op aanwijzing van den heer Directeur (1) van het Gew. Arbeidsbureau in Duitschland is te werk gesteld en (2) zoo ja, sedert wanneer. ~~deze tewerk-~~ ~~stelling~~

# TRANSCRIPTIE 8A/55/4 Den Heer Wethouder voor de Arbeidszaken Naar aanleiding van Uw circulaire d.d. 14 juli j.l. no. 1144a Arb. 1943, heb ik de eer U bij deze een opgave te doen toekomen van het bij mijn dienst werkzaam zijnde mannelijk personeel geboren in de jaren 1923 en 1922. D.S. [initialen] ---------------------------------------------------------------------- op staat (in triplo) typ...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekening bovenaan: Verzonden M/7] RP. 8a/16/8 M. 14 Juli 1943. <u>Arbeidsdienstplicht.</u> Den Heer Wethouder voor de Arbeidszaken, Raadhuis, <u>A l h i e r.</u> Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de jeugdige ambtenaar van mijn dienst Hugo Johannes Bohmermann, geboren 29 November 1923 te Amsterdam, ingevolge oproeping van het Gewestelijk Arbeidsbureau...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in de rechterbovenhoek:] *h. Müller* [Getypt:] HG. 8B/4/1 M. 23 Februari 1939. den Heer Directeur der Afdeeling Arbeidszaken, Raadhuis, A l h i e r . Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat op 22 dezer bedragen van ƒ 3.482,04 en ƒ 790,98 aan den Gemeente-Ontvanger zijn overgemaakt (vide Uw nota's d.d. 1 Februari 1939 nos. 78/36/19 P.B. en 78/37/19 P.B.). De...