J. Bril
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 24
J. Bril (geb. 1883) was een marktkoopman die actief was op de Uilenburg- en Joubertstraatmarkt, waar hij onder andere garen en band verkocht. In 1942 had hij nog een standplaats op de Uilenburgmarkt. Er is geen specifiek archiefmateriaal gevonden dat zijn lotgevallen (zoals arrestaties, boetes of arisering) of zijn overlijden beschrijft; zijn verdere lotgevallen zijn onbekend.
Relaties
Handel
Bron-evidence
| 2/39 | J. Bril | 6/3 03 | Z | Nw. Achtergracht 105 | I | A. gr. fr. | |
| 2/39 | J. Bril | 6/3 03 | Z | Nw. Achtergracht 105 | I | A. gr. fr. | |
| 2/39 | J. Bril | 6/3 03 | Z | Nw. Achtergracht 105 | I | A. gr. fr. | |
Archiefdocumenten
Programmafolder en aanmeldingsformulier voor landbouwcursussen.
Het document is een wervings- en informatiebrochure voor beroepsgerichte landbouwcursussen in de winterperiode van 1940-1941. De structuur is helder verdeeld in drie specialisaties (melker, akkerbouwer, grondwerker) voor de locatie Bakkeveen, en een algemener programma voor Uithuizen. Opvallend is de sterke nadruk op de koppeling tussen theorie en praktijk. Voor de melkerscursus is ochtendgymnastiek in de vorm van "melken op omliggende boerderijen" verplicht. De docenten zijn lokale experts: hoofdonderwijzers, veeartsen, directeuren van zuivelfabrieken en vaklieden zoals een landbouwsmid. Dit duidt op een sterk regionaal en ambachtelijk netwerk. Het taalgebruik is zakelijk maar gemeenschapsgericht ("gemeenschappelijk kampleven"). ---
Document
Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).
Document
* **Ordening:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (A t/m E). * **Namen:** Veel van de achternamen zijn typisch voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam (o.a. Cohen, Bacharach, Allegro, Buitenkant, Dagloonder). * **Correcties:** Er zijn diverse handmatige aanpassingen gedaan. Bij "Bril" is handmatig een 'B' toegevoegd. De regel voor "D. Bril" is volledig met een paars potlood of inkt doorgehaald, wat kan duiden op een wijziging in status (vrijstelling, overlijden of vertrek). Bij "Digtmaker" is een verticale streep door de 't' gezet. * **Datums:** De datums achter de namen zijn geboortedatums. De oudste persoon op deze lijst is geboren in 1883, de jongste in 1914.
Getypte namenlijst (doorslag of origineel op dun papier).
* **Structuur:** Het document is opgebouwd uit drie kolommen. * **Kolom 1:** Codes (bijv. 1/6, 1/7). Deze verwijzen waarschijnlijk naar kaartnummers, dossiernummers of transportlijstnummers. * **Kolom 2:** Initialen en achternamen. De namen zijn overwegend Joods-Nederlandse namen (bijv. Cohen, Aalsvel, Brilleman, Buitenkant). * **Kolom 3:** Geboortedata, gevolgd door een 'x'. Een 'x' achter de naam in dergelijke administraties betekende vaak dat de persoon aanwezig was, geregistreerd was of geselecteerd was voor een bepaalde actie (zoals transport). * **Correcties:** De regel van "D. Bril" is met een donkerblauwe/paarse inkt doorgestreept, wat wijst op een wijziging in de status van deze persoon (bijv. vrijstelling, overlijden of administratieve fout). * **Bijzonderheid:** De eerste vermelding (E. Aalsvel) heeft een omcirkeld kruis in plaats van een losse 'x', wat een afwijkende status suggereert.
Handgeschreven administratief register / namenlijst.
* **Organisatie:** De lijst is alfabetisch op voorletter geordend binnen numerieke groepen (kolom S), maar de namen op de hele pagina volgen een ruwe alfabetische volgorde (B t/m C/D). * **Adresgegevens:** De adressen zijn zeer specifiek, inclusief huisnummers en verdiepingen (I, II, III voor etages; 'hs' voor huis/begane grond). * **Mutaties:** De doorhalingen bij A. Cohen en S. Cohen wijzen op een administratieve wijziging, zoals een verhuizing, deportatie of foutieve invoer. * **Handschrift:** Duidelijk leesbaar, zakelijk kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw.
Document
Het document is een administratief overzicht van vergunninghouders. De kolommen bevatten specifieke gegevens die relevant waren voor de bezettingsautoriteiten of de Joodsche Raad: * **Wijkcodes**: De letters (Z, C, O, N, W) verwijzen naar de Amsterdamse stadsdelen: Zuid, Centrum, Oost, Noord en West. * **Artikelen**: De afkorting "A. gr. fr." staat voor "Aardappelen, groenten en fruit". Dit waren handelaren die door hun beroep mogelijk een (tijdelijke) vrijstelling of "Sperre" genoten. * **De letter 'D'**: De meest cruciale toevoeging is de letter 'D' in de rechterkolom. De legenda bovenaan bevestigt dat dit "naar Drenthe" betekent. Dit is een eufemisme voor deportatie naar Kamp Westerbork, vanwaaruit de meeste slachtoffers naar de vernietigingskampen in Polen werden getransporteerd.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.
| J.Bril + | 27-6-97 | Tugelaweg 129 I | garen en band |
Administratieve lijst - Joubertstraat
| J. Bril | 27-6-97 | Tugelaweg 129 I | garen en band |
Handgeschreven administratief register / namenlijst.
| 2 | 39 | J. Bril | Nw Achtergracht 105 I |
Overzichtslijst - Waterlooplein
| 2/39 | J. Bril | 6/3 03 | Z | Nw. Achtergracht 105 | I | A. gr. fr. | |
Koopliedenlijsten
Nieuwmarkt — standplaats e Achtergracht 105 4
Waterlooplein — standplaats Pl
Uilenburg — standplaats garen en band
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE J. Briënne Lupinestr. 31 Hilversum _
# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer
# TRANSCRIPTIE In afwachting J. Brand 1^E Anjelierdwarsstr: 7^II Amsterdam C
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] Hr Devries [?] De schuld van J. Brilleslijper bedraagt f. 235.49. Jaarplaats mei - hal 1936 f 500 - betaald t/m Sept 1936 264.51 --------------------------- f 235.49. J. Brilleslijper in 1936 uitgestald op pl 12 Hal 1 Jan t/m 26/5: en van: 1 Aug t/m 24/9 (van 22 - 30 Juni huur is betaald aan S. Pront) (maand Juli L. Pront als maandplaats) Z.O.Z. [Paraaf] 25/4 39