AI-Synthese 33

H. Nikkelsberg was een marktkoopman die in 1942 een stand had op de Uilenburgmarkt met producten zoals groente en fruit. In 1942 kreeg hij te maken met wanbetaling, wat leidde tot afvoer van zijn standplaats. In 1943 werd hij geïdentificeerd in administratieve lijsten die wijzen op arisering en concentratie in de Jodenbuurt/Transvaalbuurt. De specifieke datum van overlijden of verdwijning is onbekend op basis van de huidige data.

Lotgevallen

1942 wanbetaling Standplaats op Uilenburgmarkt beëindigd door wanbetaling op Uilenburg
1943 arisering Vermeld in administratieve lijsten van geïdentificeerde Joodse inwoners (Jodenbuurt/Transvaalbuurt)

Handel

groente en fruit WaterloopleinUilenburgCentrale MarktGaaspstraatJoubertstraat
groente en fruitwanbetalingUilenburgariseringMarnixstraat
Gebaseerd op 6 archiefbronnen

Bron-evidence

1 claims 1 relaties 1 bronnen 2 review
Claims
adres middel
H. Nikkelsberg stond in deze lijst vermeld met adres Reitzstraat 5ᴵᴵ.
persoon H. Nikkelsberg stond vermeld met adres adres Reitzstraat 5ᴵᴵ
| 17/28 | H. Nikkelsberg | 7/7 '08 | O | Reitzstraat 5ᴵᴵ | " |
Archief 745 | 745-1406 | p. 84 Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).
Relaties
persoon_adres middel
persoon H. Nikkelsberg persoon_adres adres Reitzstraat 5ᴵᴵ
H. Nikkelsberg is in de lijst gekoppeld aan Reitzstraat 5ᴵᴵ.
| 17/28 | H. Nikkelsberg | 7/7 '08 | O | Reitzstraat 5ᴵᴵ | " |
Archief 745 | 745-1406 | p. 84 Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-373 | Pagina 188 | 1942

Handgeschreven administratieve lijst met kolommen voor naam, (geboorte)datum, adres, locatie van tewerkstelling/project, datum van afvoer en de reden daarvan.

* **Redenen voor afvoer:** De meest voorkomende reden is "wanbetaling", wat duidt op een verplichting (zoals huur of contributie voor een fonds) die niet is nagekomen. De term "Heeft pl. v/d G." of "v/h Min. pl." betekent waarschijnlijk "Heeft plaatsing van de Gemeente" of "Ministerie-plaatsing", wat wijst op een overgang naar een andere vorm van (werk)verschaffing. "Bedanken" staat voor vrijwillige opzegging. * **M. Gombault:** Dit was waarschijnlijk een functionaris bij de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijk Hulpbetoon of een gelieerde instelling die toezicht hield op deze personen. * **Terminologie:** "R.W.H." staat mogelijk voor "Rijks-Werk-Inrichting" of "Rust- en Werkhuis", instellingen waar armen of werklozen werden ondergebracht.

Archief 745 | 745-369 | Pagina 366 | 1942

Getypte brief (doorslag op dun papier).

Deze korte, zakelijke brief dient als geleidebrief voor een bijlage. De "Directeur" (mogelijk van een gemeentelijke instelling of sociale dienst) stuurt een schrijven van een zekere **H. Nikkelsberg** door naar de Amsterdamse politiecommissaris. De expliciete vraag is of de politie de verdere afhandeling van de zaak van Nikkelsberg op zich wil nemen. De toon is uiterst formeel ("heb ik de eer U te doen toekomen"), wat standaard was voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. De handgeschreven notitie "Verzonden 24/6" duidt op de administratieve verwerking in het uitgaande postboek.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 526 | 1943

Administratief registerblad / grootboekpagina.

Dit document vormt een administratieve neerslag van de grootschalige diefstal van Joodse bezittingen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het register toont een systematische aanpak waarbij elke persoon wordt geïdentificeerd met een uniek nummer (Serie/No). Opvallend is de concentratie van adressen in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Lepelstraat, Nieuwe Kerkstraat) en de Transvaalbuurt. De kolom "d.d. Inlevering" laat zien dat eind januari 1942 een piekperiode was voor het vorderen van deze eigendommen. Marginale notities zoals "per post", "ingeleverd Stadhuis" en verwijzingen naar sociale zaken ("M.S.") wijzen op de complexe bureaucratische verwevenheid van de roof. Namen die vaker voorkomen (zoals Locher, Waterman, Nikkelsberg) duiden op de registratie van volledige gezinnen of verwanten.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 539 | 1943

Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).

De lijst vertoont kenmerken van een administratieve index van personen. Opvallend is de concentratie van namen die historisch geassocieerd worden met de Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Nikkelsberg, Pach, Sarfatij, Pinto, Polak, Sjouwerman). De adressen bevinden zich grotendeels in de toenmalige Joodse buurt (Uilenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Krugerplein). De kolommen "S." en "№" verwijzen hoogstwaarschijnlijk naar dossier- of kaartnummers in een centraal archief. De doorhalingen suggereren mutaties, zoals verhuizingen of administratieve correcties.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 84 |

Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).

- **Inhoud:** De lijst toont een overzicht van Amsterdamse inwoners, gerangschikt op naam met bijbehorende geboortedatum, een code (waarschijnlijk geloofsovertuiging of burgerlijke staat) en hun woonadres. - **Geografie:** De adressen bevinden zich grotendeels in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt) en de oude Joodse buurt in het centrum. - **Demografie:** Veel familienamen op de lijst duiden op een Joodse achtergrond (o.a. Mechanicus, Meents, Mok, Mouwes, Pach, Pinto, Polak, Van Praag). - **Coderingen:** - De Romeinse cijfers (I, II, III) en de superscript 4 achter huisnummers geven de verdieping aan ("hoog"). De letter 'b' staat voor benedenwoning. - De letter 'D' in de rechterkantlijn (bij J. Peper en J. Pronto) staat zeer waarschijnlijk voor 'Dood' of 'Deces', een standaard archiefmarkering om aan te geven dat de persoon is overleden. - De terugkerende opmerking "A. gr. fund" (of 'funt') verwijst mogelijk naar een administratief fonds of een specifieke registratielijst (bijv. 'Algemeen Grondfonds' of een pensioenlijst).

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 129 |

Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 187 | 1942

Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.

#22 H.Nikkelsberg + Reitzstraat 5 I
administratieve lijst groente en fruit handschrift onder 80% 80%

| H.Nikkelsberg + | 5-7-08 / | Reitzstraat 5 I | groente en fruit |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 188 | 1942

Handgeschreven administratieve lijst met kolommen voor naam, (geboorte)datum, adres, locatie van tewerkstelling/project, datum van afvoer en de reden daarvan.

#17 H. Nikkelsberg Reitzstraat 5 I
administratieve lijst handschrift onder 80% 80%

| H. Nikkelsberg | 5-7-08 | Reitzstraat 5 I | " | 13/7 | wanbetaling |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 230 | 1942

Administratieve lijst - Joubertstraat

#22 H.Nikkelsberg Reitzstraat 5 I
administratieve lijst groente en fruit handschrift onder 80% 80%

| H.Nikkelsberg | 5-7-08 | Reitzstraat 5 I | groente en fruit |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 209 | 1942

Getypte lijst met administratieve wijzigingen (mutaties).

#17 H.Nikkelsberg Reitzstr.5 I
koopliedenlijst Joubertstraat handschrift onder 80% 80%

| H.Nikkelsberg | 5-7-08 | Reitzstr.5 I | Joubertstraat | 13/7 |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 526 | 1943

Administratief registerblad / grootboekpagina.

#28 H. Nikkelsberg Reitzstr. 5 II
register 80%

| 17 | 28 | H. Nikkelsberg | Reitzstr. 5 II | |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 539 | 1943

Register/Lijst van personen met adressen (handgeschreven).

#1 H. Nikkelsberg Retiefstraat $5^{II}$
register Waterlooplein handschrift onder 80% 80%

| 17 | 28. | H. Nikkelsberg | Retiefstraat $5^{II}$ |

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 84 |

Administratieve lijst/register (waarschijnlijk bevolkingsregister of een specifiek hulpregister voor sociale zorg of belasting).

#16 H. Nikkelsberg Reitzstraat 5ᴵᴵ
register Waterlooplein 68%

| 17/28 | H. Nikkelsberg | 7/7 '08 | O | Reitzstraat 5ᴵᴵ | " |

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 113 |

Getypte administratieve lijst.

#43 H. Nikkelsberg Reitzstraat 5 I
koopliedenlijst JOUBERTSTRAAT getypt 80%

| H. Nikkelsberg | 5-7-08 | Reitzstraat 5 I |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein

Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein

Bron: 745-373.md | 1942

Uilenburg — standplaats groente en fruit

groente en fruit Fruit & Groenten
Bron: 745-373.md | 1942

Uilenburg — standplaats " 13/7 wanbetaling

wanbetaling Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Uilenburg — standplaats Joubertstraat 13/7

13/7 Overig
Bron: 745-373.md | 1942

Uilenburg — standplaats groente en fruit

groente en fruit Fruit & Groenten
Bron: 745-400.md | 1943

Uilenburg — standplaats 17/1 58 CM

CM Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-299 | Pagina 28 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Proces-verbaal (slotpagina). * **Locatie:** Amsterdam, 2e Sectie. * **Datum:** 31 januari 1939. * **Betrokkene:** Philip Nikkelsberg (geboren 19 maart 1893). * **Kenmerken:** Getypte tekst op dun papier. De voorzijde van het document bevat de afsluiting en ondertekening. De rest van de pagina vertoont een sterke 'doordruk' of is een doorslag van de v...

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-268 | Pagina 288 | 1939

# TRANSCRIPTIE **R A P P O R T.** M.Nikkelsberg,oud 37 jaar,wonende Waterlooplein 16, verzoekt medewerking van het Marktwezen by het verkrygen van een erkenningskaart als kleinhandelaar met groenten of fruit.Hy is zuurhandelaar,bezet vaste plaatsen op de dagmarkten het Waterlooplein en Uilenburg en bezit bovendien een ventvergunning.Deze vergunning, genummerd Serie 17 No 30,werd één keer ingetrok...

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-400 | Pagina 504 | 1943

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstbrief (officiële aanmaning). * **Instelling:** Marktwezen Amsterdam. * **Adres afzender:** Jan van Galenstraat 14 (West), Amsterdam. * **Geadresseerde:** Den Heer A. Nikkelsberg, Swammerdamstraat 66, Amsterdam-Oost (Wijk 11). * **Datum:** 7 april 1942. * **Kenmerk/Nummer:** 18/3/71 M. / vD/HG. * **Vormkenmerken:** Gedrukt briefhoofd met gem...

Relevantie: 84% ** jan van galenstraat 14 (west), amsterdam.
Archief 745 | 745-299 | Pagina 27 | 1939

# TRANSCRIPTIE No. 71/2/3 M. 1333 ½ Beleediging van een ambte- naar, gedurende de rechtmatige uitoefening zyner bediening, c.q. het niet voldoen aan een bevel, krachtens wettelyk voorschrift gedaan door een ambtenaar met de uitoefening van eenig toezicht belast, contra: Philip Nikkelsberg, geboren te Amsterdam 19 Januari 1893, koopman, wonende Magersfonteinstraat 10 II te Amsterdam (Oost).

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-268 | Pagina 286 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 27 april 1939. * **Locatie:** Amsterdam (A.dam). * **Afzender:** M. Nikkelsberg, Waterlooplein 76 I, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Weledelgeboren Heer Directeur van het Marktwezen te Amsterdam. * **Referentienummer:** Nº 2/B/68/M. 1339 20/4. * **Taal:** Nederlands.

Relevantie: 83% ** m. nikkelsberg, waterlooplein 76 i, amsterdam. +1