J.J. Koentjes

Getypte brief met ondersteunende verklaring.

De brief is een formeel verzoek van een kleine ondernemer, J.J. Koentjes, gericht aan een regulerende instantie ("Centraal Belang"). De kern van het probleem is een bureaucratische hindernis: Koentjes kan niet bewijzen dat hij de afgelopen twee jaar in aardappelen handelde, omdat hij tot de Duitse inval (mei 1940) visboer was. Door de invoering van nieuwe distributieregels en vergunningsstelsels kort na het begin van de bezetting, was lidmaatschap van of erkenning door bepaalde 'centrales' essentieel om handel te mogen drijven. Koentjes voert aan dat zijn levensonderhoud en dat van zijn gezin afhankelijk is van de vergunning om aardappelen te verkopen in zijn nieuwe zaak aan de Bloemstraat. Het document is bijzonder omdat de Directeur van het Marktwezen van Amsterdam de brief direct ondertekent en versterkt met een pleidooi. Hij wijst op de rechtszekerheid: Koentjes was immers al begonnen toen de handel nog "vrij" was.

Brief / Ambtelijke correspondentie.

Deze brief betreft een verzoek om tussenkomst in een vergunningskwestie voor twee kleine ondernemers tijdens de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. De kern van het probleem is bureaucratische starheid: de winkeliers J.J. Koentjes en J.N. Bergen willen hun nering in aardappelen hervatten omdat de visaanvoer is gestokt (waarschijnlijk door oorlogsomstandigheden op zee). Hoewel zij ervaring hebben en reeds erkend zijn door de Groenten- en Fruitcentrale, weigert de stichting "Centraal Belang" de noodzakelijke erkenning voor de aardappelhandel. De situatie is nijpend omdat een beroepsprocedure onmogelijk is; de betreffende commissie is nog niet eens opgericht, terwijl de ondernemers inkomsten derven ("broodeloos" dreigen te worden).

Rapport betreffende een verzoek tot erkenning als kleinhandelaar.

* **Kern van het document:** Het betreft een ambtelijk rapport over de aanvraag van de heer J.J. Koentjes om officieel erkend te worden als handelaar in aardappelen, groenten en fruit (AGF). * **Achtergrond:** Koentjes is een ervaren kleine zelfstandige die al 23 jaar in de handel zit, maar zich de laatste jaren concentreerde op vis. Vanwege de "tijdsomstandigheden" (een direct gevolg van de Duitse bezetting die een maand eerder begon) is de handel in vis blijkbaar niet meer rendabel of mogelijk, waardoor hij gedwongen is terug te keren naar de AGF-sector. * **Besluit:** De controleur adviseert positief. In de handgeschreven kanttekening wordt besloten om een tijdelijke erkenning van vier maanden te verlenen. De bureaucratische molen is zichtbaar in de instructie om de verklaring te stempelen en door te zenden naar de "Chef".

Handgeschreven brief.

In deze brief verzoekt J.J. Koentjes, een handelaar uit de Amsterdamse Jordaan (Bloemstraat), om een herkenningskaart of officieel bewijs van zijn beroepsuitoefening. De schrijver is al 23 jaar werkzaam in de handel, oorspronkelijk in de vissector. Vanwege de economische omstandigheden ("niets meer te verdienen") is hij echter genoodzaakt over te stappen op de handel in aardappelen, groenten en fruit. Uit de tekst blijkt dat de administratieve overgang al in gang is gezet: de vergunning is reeds omgezet naar de nieuwe productgroepen. Koentjes heeft reeds contact gehad met zowel het stadhuis als de politie om zijn status als langdurig handelaar te laten bevestigen. Hij wendt zich nu tot de geadresseerde voor het definitieve bewijsstuk dat hem in staat stelt zijn nieuwe nering legaal uit te oefenen. De toon van de brief is uiterst beleefd en enigszins nederig, kenmerkend voor correspondentie van burgers aan instanties in die tijd.

Rapport betreffende een aanvraag voor een blijvende erkenning als kleinhandelaar.

* **Doel van het rapport:** Het verifiëren of J.J. Koentjes daadwerkelijk nog actief is in de groente- en fruithandel, zodat zijn tijdelijke vergunning omgezet kan worden in een blijvende erkenning. * **Bewijsvoering:** De controleur stelt vast dat de betrokkene toegang heeft tot de Centrale Markt (nu het Food Center Amsterdam), een officiële ventvergunning bezit en een winkel/handel drijft vanuit het "onderstuk" (de benedenwoning) van zijn huisadres in de Bloemstraat. * **Opvallende details:** * Er staat een typefout in de tekst: "Koenjes" in plaats van "Koentjes". * De handgeschreven aantekening bovenin wijst op een directe actie: Koentjes moet zich op 17 januari 1941 melden bij de desbetreffende functionaris.

Officiële oproepbrief (doorslag van een getypt document).

* **Inhoud:** De brief is een korte, formele oproep aan de heer J.J. Koentjes om zich persoonlijk te melden bij het hoofdkantoor van een gemeentelijke of overheidsdienst. Er wordt geen specifieke reden voor de oproep vermeld, wat typerend is voor de zakelijke, bureaucratische stijl van die tijd. * **Toon:** De toon is dwingend doch beleefd ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen"), passend bij een officiële instantie. * **Formaat:** Het document is een doorslag op dun papier, wat duidt op een administratief archiefexemplaar. De codes in de marge dienden voor de interne dossiervorming en wijkindeling.

Dienstbrief / Oproep

Het document is een korte, zakelijke oproep getypt op grijsachtig papier. De toon is dwingend doch beleefd ("verzoek ik U"). De brief bevat geen specifieke reden voor de oproep, wat typerend is voor administratieve processen waarbij de details mondeling werden afgehandeld. Opvallende kenmerken: * **Locatie:** Het adres Jan van Galenstraat 14 te Amsterdam was in die tijd de locatie van de Centrale Markthallen, maar huisvestte ook diverse gemeentelijke diensten zoals de Distributiedienst en de Luchtbeschermingsdienst. * **Adressering:** De toevoeging "hs" bij het adres van de heer Koentjes staat voor 'huis', wat betekent dat hij op de begane grond woonde. De Bloemstraat ligt in de Jordaan. * **Referenties:** De codes "HG." en "2B/3/2 M." zijn interne archief- of dossierkenmerken van de betreffende dienst.

Dienstbrief / Oproeping

Deze korte, formele brief is een officiële oproeping van de gemeentelijke dienst 'Marktwezen Amsterdam'. De toon is zakelijk en dwingend ("verzoek ik U zich... te willen vervoegen"). De reden voor de oproeping wordt niet expliciet in de brief vermeld, wat gebruikelijk was voor dergelijke administratieve sommaties; de ontvanger werd geacht zich persoonlijk op het hoofdkantoor te melden voor verdere instructies of verhoor. De brief is gedateerd op 18 januari 1941, ruim acht maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.

# TRANSCRIPTIE J.J. Koentjes. Bloemstraat 62 alhier. R A P P O R T -----------------

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Rapport betreffende een verzoek tot erkenning als kleinhandelaar. * **Datum:** 20 juni 1940. * **Betrokkene:** J.J. Koentjes (39 jaar), wonende Bloemstraat 62 hs, Amsterdam. * **Instantie:** Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. * **Kenmerk:** Nº 213/35 / 1940 22/6.

J.J. Koentjes, die sedert eenige jaren kleinhandel heeft gedreven met alle soorten visch, doch thans, als gevolg van de tijdsomstandigheden hiermede niet meer in zijn onderhoud kan voorzien, drijft thans kleinhandel in aardappelen, groenten en fruit. Blijkens schriftelijke verklaring van eenige, op de Centr: Markt gevestigde grossiers, zou Koentjes voorheen bij hen wel eens handel hebben gekocht. ...

# TRANSCRIPTIE J.J. Koentjes Bloemstraat 62 belét. Amsterdam-Centrum. Amsterdam, 13 November 1940. Aan de Stichting "Centraal Belang", Zwarteweg 22, Den Haag. Myne Heeren, Hiermede heb ik de eer de ontvangst te bevestigen van Uw brief d.d. November 1940. Ik kan geen bewyzen overleggen, dat ik de laatste twee jaren in aardappelen handelde, omdat ik toen (tot Mei 1940) vischhandelaar was. Voorh...

# TRANSCRIPTIE J.J.Koentjes Bloemstraat 62 belét. Amsterdam-Centrum. Amsterdam, 13 November 1940. Aan de Stichting "Centraal Belang", Zwarteweg 22, <u>Den Haag.</u> Myne Heeren, Hiermede heb ik de eer de ontvangst te bevestigen van Uw brief d.d. November 1940. Ik kan geen bewyzen overleggen, dat ik de laatste twee jaren in aardappelen handelde, omdat ik toen (tot Mei 1940) vischhandelaar was. ...